Varis Çorabı Üzerine Mesh Etmek Câiz midir? – Fatih Kalender Hoca Efendi
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=Gt5KDN2-xb8.
Varit çorabı üzerine mest geçerli oluyor mu hocam? Evet, ayağı giyinecek olan, mest aranan belli başlı şartlar vardır. Bu şartlar hanefi mezhebine göre baktığımız zaman onunla belli bir miktar yürümeye elverişli olacak. Yani mukavemette olacak, kavi olacak, kuvvetli olacak. Suyu derhal altına ulaştırmayacak. Su hiç geçirmeyecek değil. Yani elimizin ıslaklılığını verdiğimiz zaman
altına ıslaklığı vermeyecek. Bir de ayağımıza giydiğimiz zaman ayağımıza bağlamadan ayakta durabilecek. Tabi biz talebelik dönemlerinde ayakta durabilecek derken bunu kendimiz hep şöyle algılıyorduk. İşte onu bir masaya koyuyorduk veya yere koyuyorduk. Kendi kendine durabiliyorsa olur. Ama yıkılıyorsa olmaz. Bu o demek değildir. Yani ayağımıza giydiğimiz zaman herhangi bir bağcık kullanmadan ayağımızda durabilmesi bu şartlara haise o mest olamaya elverişlidir.
Tabi bir de kab diye tabir ettiğimiz çıkık kemikler ayağın sağ ve solunda olan bunları da örtmesi gerekecektir. Bunları örtücü şekilde ayağımıza giydiğimiz o mest deriden olma şartı var mıdır veya münael diye tabir ettiğimiz altı deriden olma şartı var mıdır? Bu nokta hanefi mezhebinde tartışmalı olmakla beraber tercih edilen görüşe göre deri veya mücellet deriyle kaplanmış veya münael altınla aylenmiş, köselenmiş olma şartı yoktur. Bu sık örülmüş kumaş da olabilir. Veya günümüzde satılan çorap mesler vardır. İşte termal mes veya farklı farklı isimlerle anılıyor. Bunlar da da olabilir. Veya Anadolu’da işte annelerimizin örmüş olduğu kalın günden, keçeden çoraplar vardır. Bu tarzda da olabilir. Böyleyse dediğimiz gibi bu mest olma elverişlidir. Şimdi varis çorabı dediğimiz zaman varis çorabı bunu ifade eder mi etmez mi?
Bu konuda aslında bir genelleme yapmak istemiyorum. Çünkü belki bunların da kendi arasında mahiyet olarak farklılıkları vardır. Yani bunlar ince olabilir, kalın olabilir, mukavemetli olur, mukavemetli olmaz. Buradaki ama bildiğimiz kadarıyla varis çorabını diğer çoraplardan ayıran unsur sıkması, elastik olması yani kan dolaşımıyla alakalı ayağımızdaki varislerin zarar vermemesi veya gitmesi için ayağa kavraması. Yoksa kalınlılık, incelilik meselesi olarak bakılmıyor.
Dolayısıyla isminin varis çorabı olması önemli değil. Mest öğretmeye elverişli olan bir çorap mı değil mi? Bunu bilen bir hoca efendiye sual etmesi, ona bakması, incelemesiyle söyleyebiliriz. Ama bizim gördüğümüz kadarıyla varis çorapları bu tarzda bir imtiyaza sahip değil. Yani onlar üzerine mest olmaz. Peki bunu giymek zorunda kişi, bunun üzerine mest verebilir mi? O zaman meseleyi mest olarak değil de bir özür olarak, yani ısabe olarak, cebiri olarak,
yani ayağımızda bir yara var, bir hastalık var. O hastalıktan dolayı üzerine bir şey giymemiz gerekiyor veya bir şey sarmamız gerekiyor. Onu sökmemiz bize zarar veriyor. Böyle bir durum söz konusu ise burada zaten mest şartları aranmaz. Burada direktmen onun çıkartılması zarar veriyorsa, için altına suyun ulaşması zarar veriyorsa veya söktüğümüz zaman tekrardan onun bağlanması, ayrı bir ameliyye ihtiyaç duyuruyorsa ve insan bunu yapmakta da zorlanıyorsa,
bu durumda zaten şer-i şerif bir hastalık olarak algılar ve bundan dolayı onun üzerine mest verme izin verir. Ama bu bildiğimiz mest değildir. Sargım ahiyeti. Sargım ahiyetindedir. Peki bunu insan çıkartıyor, takıyor, yani böyle bir mecburiyet yoksa o zaman bu doğru değil. E peki ne yapsın bu kardeşlerimiz? Bunlara tavsiyemiz sabahları o çorabını, yani çorap demeyelim de varis çorabını giyme dönünce ayaklarını yıkasın, abdestini alsın, o varis çorablarını giydikten sonra üzerine mest vermeye elverişli olan bir çorap mest giysin. Evet. Bunu giydikten sonra zaten gün içinde abdestini bozduğundan dolayı o üzerindeki mesti kullanabilir. Altındaki çorabın bir önemi yoktur. O klasik ayağımıza giydiğimiz bir çorap gibidir. Gün bitiminde ise, ki bu kim için? Bu zaten bir gece bir gündüz, yani 24 saat, misafir için 3 gün 3 gecedir. Bu kadarlık bir zaman geçmeden tekrardan bunu yenilemesi. Bu şekilde yapılabilir. Ama ismi varistir, ben bunu giyeyim,
bunun üzerine mest vereyim. O zaman dediğimiz gibi, ya hastalık mahiyetinde, cebire şeklinde telakka edilmesi gerekir, veyahut da mest olmaya elverişli bir çorap mahiyetinde olması gerekir ki, dediğimiz gibi bildiğimiz anlamında, bildiğimiz kadarıyla varis çorapları buna elverişli değildir. Evet hocam. Zaten hocam, akşamları çıkarıyorlar, sabahları giyiyorlar. Bazen fetvada bize şu soru geliyor, hocam yaz günü yani mest nasıl giyelim, sıcak oluyor, duramayız.
Ama halbuki Efendimiz aleyhissalâtu vesselâm dediğiniz sıcağı gibi durumlarda giydiğini de düşünmek lazım. Bu kişi artık kendisi şey yapacak, yani onu ince mest çoraplar var, onu giyebilir. Veyahut o zaman madem ki yaz günü dışarıda, onun üzerinden yıkayıp altına su ulaşıyorsa bunu da yapabilir. Artık ona göre kendisi bir yol arttırsa gizlidir.
Allah razı olsun hocam.