Cenaze Namazına Sonradan Yetişen Kişi Ne Yapmalıdır?
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=fFOGVT0Np8M.
Kardeşimiz şöyle der, bir cenazemiz vardı ancak geç kaldık. Camiye geldiğimizde cenaze namazı kılınmaya başlamıştı. Ben hiç vakit kaybetmeden namaza durdum ve imam selam verince yetişemediğim tekbirleri aldım. Ve selam verdim. Benimle beraber olan arkadaşım hemen namaza durmadı ve imamın bir tekbir daha almasını bekledi. Ve bu tekbirle beraber namaza durdu.
Daha sonra aramızdaki konuşmada okuduğu dini bir kitapta bu şekilde yazdığını, bu sebeple böyle yaptığımı söyledi. Bu bana biraz tuhaf geldi. Zira yetişme imkanı olduğu halde bilerek namaza durmamak nasıl olabilir? Hasılı şöyle soruyorum diyor kardeşimiz, cenaze namazının bir kısmına yetiştiğimizde nasıl davranmamız? Evet.
Aslında bu konu hanefi kaynaklarında ihtilaf edilen imam Ebu Hanife, imam Muhammed rahimahumullah’ın bir tarafta, imam Ebu Yusuf rahimahullah’ın da diğer tarafta olduğu bir meseledir. Ama daha fazla uygulanan imam Ebu Yusuf rahimahullah’ın da dediği üzere ki, aslımızın büyük fakirlerinden merhum Ömer Nasuhi Efendi de ilmahalinde bu görüşü,
yani imam Ebu Yusuf rahimahullah’ın görüşünü aktarmış, diğer görüşü ise bir ikinci görüş olarak beyan etmiş, üzerinde durmamış ve piyasada da daha fazla amel edilen bu olmuştur. Bu da nedir? Kardeşimizin yaptığı gibi cenaze namazına geldiğinizde eğer imam efendi namaza durmuşsa, hiç vakit kaybetmeden siz de namaza durursunuz, imamla beraber yani cemaatle beraber tekbiller alırsınız,
tekbillerin her birerleri rekat kabiliğinden ve rükundur. Tekbilleri beraberce alırsınız, cemaat yani imam selam verdikten sonra siz kaçırmış olduğunuz yani almadığınız tekbilleri daha mevta musalladan kalkmadan alırsınız ve sonunda bittikten sonra selam vererek namazdan çıkarsınız. Hatta kitaplarımızda imam selam verdikten sonra kalan tekbilleri aldığımızda okuması gereken duaları okusun mu, okumasın mı, yoksa direktmen tekbilleri mi alsın? Burada şöyle bir olay vardır, cenaze yerinden kalkmadan önce namaz bitmesi gerekir, yani tekbilleri almanız gerekir. Bu sebepten dolayı Muhyiddil Burhani isimli eserde kişi kanaat getirir.
Eğer ben tekbilleri alana kadar duaları okuyarak alana kadar mevta yerinden kaldırılmayacağı kanaatı onda ağır basarsa duaları da okur. Ama böyle bir kanaatı yok yani teskiye önceden yapılmış olduğunu varsayacak olursak namazdan sonra da hemen kaldırılacağını düşünüyor ise bu durumda duaları okumadan direktmen tekbilleri alır, yani kaçırdığı tekbilleri alır, selam vererek namazdan çıkar.
Şu anda insanların uygulaması bu yönde ve dediğimiz gibi bu görüşte İmam Ebu Yusuf rahimullah’ın görüşüdür. Ve ilmahal kitaplarında da daha fazla uygulama bu yönde olduğu için bu görüş ön plana çıkartılmıştır. Ancak hani diğer arkadaşımın bana söylemesi ki beklediği, İmam 2. Selah tekbir almasını beklediği görüşü ise
bizim Hanefi kaynaklarında Metin kaynaklarda olan bir meseledir ki daha fazla Hanefi mezhebinde ön planda olan ama amel edilme noktasında ise diğer görüş daha fazla amel edilmektedir. Peki bu görüş nedir? İmam Ebu Hanife ve İmamı Muhammed rahimullah’ın görüşüdür. Tarafei’nin görüşü. Tarafei’nin görüşü. Namaza geldiğinizde eğer namaza durulmuş ise, tabi burada şöyle bir ayrıntı daha var. Namaza durulduğunu duydunuz ama safa geçmenizden dolayı o anda durmadınız da biraz daha ilerlediniz, şöyle duracaksınız. Bundan bahsetmiyoruz. Bu kişi çünkü namaza durulduğunu duyduğundan dolayı bu kimse normal namaza yetişen konumdadır. O değil, camiye girdiniz baktınız ki namaza durulmuş. Bu durumda ne yapılacak? İmam Ebu Hanife ve İmamı Muhammed rahimullah diyor ki bekleyecek. Derhal namaza girmeyecek. Çünkü Mesbuk kabiliğindendir. Her bir tekbir rekat konumunda olduğu için imamdan önce rekatı kılma şansı olamayacağı için beklemesi gerekir. Ta ki ne zamana kadar? İmam efendi ikinci tekbiri alıncaya kadar veya üçüncü tekbiri alıncaya kadar. Yani sırasında hangi tekbir geldiyse o tekbiri alıncaya kadar.
O tekbiri aldığınız zaman siz de orada tekbir alırsınız ve o tekbirle hem namaza girmiş hem de o tekbiri yerine getirmiş. Yani o rekatı kılmış olacaksınız tabiri caizse. Sonradan imam efendi selam verdiğinde kaç tekbiri kaçırdıysanız biraz önce anlattığımız usul doğrultusunda hareket ederek bunlar yapılacaktır. Peki bu ihtilafın semeresi nerede ortaya çıkar? Mecmul Enhur sahibi diyor ki, şeyzade. Dördüncü tekbirde yetiştiğini düşünelim. Evet. Böyle bir durumda imam daha bir tekbir almayacaktır. Yani siz geldiğinizde dördüncü tekbir alınmış. İmam Ebu Yusuf rahimullaha göre problem yok. Tekbir alıp hemen namaza gireceksiniz zaten. Ama İmam Ebu Hanife ve İmam Muhammed rahimul mullah’a göre bu kişi artık cenaze namazını kaçırmıştır.
Niye? Çünkü imam efendi daha tekbir almayacağı için, selam vereceği için namaza girme imkanı bu kişiden kaçmıştır. O yüzden aralarında yani o yanındaki arkadaşının böyle bir uygulaması muhtemeldir ki bu şekilde bir kitaptan bunu görmüş veya bir hoca efendinden böyle dinlemiş. Onunla alakalı bir konudur. Ama kafamızı karıştırmamız gerektiren bir durum yok.
Ama amel edilme noktasında daha fazla yaygın olan namaza geldiğiniz zaman direktmen namaza durursunuz. İmam efendiyle beraber tekbirleri alırsınız. İmam efendi selam verip namazdan çıktıktan sonra cenaze musallağa kaldırılmadan kalan tekbirleri işte yetiştirebilirseniz duaları ile beraber. Yetiştiremezseniz duaları okumaksızın tekbirleri alarak namazı bitmiş olur.
İnşallah hocam.