Oğuz Akkar – İran-Irak İlişkileri – Cumartesi Sohbetleri (11)

Oğuz Akkar – İran-Irak İlişkileri – Cumartesi Sohbetleri (11)

videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=FPfIEswSGYk.

Ya tabi bu burada önemli olan şu. Yani Irak’ı yöneten kişinin Irak’ı ne kadar yönettiği sorusu çıkar ortaya. Yani bir Irak başbakanı, Irak’ın ne kadarını hakim. Bence İran, Irak’ta almak istediğini aldı. Yani Haçlı Şabi diye bir ordu kurdu. Mesepsel olarak birçok yeri nüfuz etti. Onun dışında birçok alt ordular da kurdu. İşte Kataib’i asayip isimleri şu an aklıma gelmiyor. Milis kuvvetler kurdu.
Fatih M.Turkay var Suriye’de, Zeynep Ün var. Bunlar Suriye’de. Ama İran içinde yerel milisler de kurdu yani Iraklılardan oluşan. Ama tabi tarihten baktığımızda İran, Irak’ta hep hakimdi. Yani bu bize yeniymiş gibi geliyor. Yani Şah döneminde de biz mesela İran’ın Ortadoğu’da hep etkin olduğunu biliriz. Hem OPEC üzerinden etkindi. Hem de mesela İki Yemen’in savaşında işte Özgür Yemen’e destek vermişti Şah. Asker göndermişti. Kendi bir fiil gitmişti. Yani İran, Ortadoğu’dan kopuk değildi. Yani 100 yıldır, 200 yıldır, 300 yıldır bir şekilde iç çeydi. Hem din faktörünü hem mesepsel faktörünü kullanıyor, kullanabiliyor. Ama tabi son 1,5-2 yıldır şeye artık şahit oluyoruz.
Hani Irak’taki Şii tabanda gençlerde bir İran rahatsızlığına artık şahit oluyoruz. Yani bu büyür mü? Nereye kadar büyür? Bu da aslında demin anlattığımız şeylerde gizli bunun cevabı. Hani İran rejiminin neyi nereye kadar yapacağıyla alakalı, politikalarını nereye kadar sürdüreceğiyle alakalı. Çünkü hani bizim anladığımız, bildiğimiz bir şey var.
Yani iç politika dış politikadan bağımsız olmuyor. Biri sertleşince öbürü de sertleşiyor. Biri yumuşayınca öbürü de yumuşuyor. Irak’taki gelişmeler de öyle olacaktır diye tahmin ediyorum. Peki dini bir ayrışma var mı? Yani Irak da tabi Şii’liğin merkezi, Kum, Necef niyatında orada. Yani Ayetullah Sistan’ın başında olduğu Irak, Şii’leriyle, Hamene’nin başında olduğu İran, Şii’liği arasında. Yani siyasi fikri bir ayrılıktan bahsedebiliyor muyuz?
Yani dini olarak aynı şey, mezhebi olarak aynı şey. Hiçbir farkı yok. Hatta yani İran’daki kalburüstü molların birçoğu Necef’ten yetişmedir. Yani Ayetullah Sistan’ının yetiştiği yerden yetişmedir. Humeyni kendisi 15 yıl orada bulundu, ders verdi. Hatta geçtiğimiz gün vefat eden Muhteşem-i Pur, Hücetül-Ustam ya da Ayetullah Muhteşem-i Pur’da diyorlar.
İran’ın ünlü reformist alimlerinden. Necef de şey oldu, koronavirüsü yakalandı. Yani 8-10 yıldır orada yaşıyordu. Laricani, Necef doğumludur. Babası orada alimdi. Yani Necef’le Kum birbirinin şeyi değildi hiçbir zaman. Hekim ailesi var mesela. E tabi onlar da Saddam dönemi İran’da yaşamak zorunda kaldılar. Yani böyle karşılıklı bir şey oldu. Ama tabi Ayetullah’lar arası şahsi bir rekabet. Yok mu? Oluyor. Yani bugün Sistan’i ve İran’dakiler arasında oluyor. İran içinde de var bu yani. İran’ın içinde daha da çok vardı. Humeyni dönemi Ayetullah……ismini unuttum. Tebriz’deki ünlü Ayetullah.
Daha sonradan Humeyni tarafından Ayetullah’lı la vedildi kendisinin. Ayetullah şeriatı medari vardı. Ayetullah muntazeri. Bunların hepsi İranlı. İran’da yönetimin içinde devrim yapmışlar. Siyasi rekabet tabi oluyor. Yani insanın olduğu her yerde olduğu gibi burada da oluyor. Ama dini olarak, mezhebi olarak birbirinin şeyi değil onlar.
Başta değil aynı şeyler.