Prof. Dr. Mehmet Ali Büyükkara – Cumhuriyet Devri Cemaatleşme – Cumartesi Sohbetleri (10)
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=Vh4XjyWEVfk.
Türkiye’de Cumhuriyet dönemi sonrası bu cemaatleşmeler……yani işte……baştan beri konuştuğumuz sebeplerden dolayı……bu da tabi karşılayabilecek bir süreçtir. Yani devlet yoktur artık. Hilafeti yoktur. En azından siyasal olarak bir şeyler yapmak……gerekmektedir. Ya sırf dinini yaşamak için… Veya tarikatlar kapatılmıştır.
Evet. Tarikatlar artık başka bir şekilde var olmak zorundadır. İşte cami imamı artık……şeyh o. Yani şeyh cami imamı olmuştur. Maaş alıp görev yaptığı cami de dergah olmuştur. Evet. Veyahut……merdiven altında medreseler bir şekilde devam etmek zorundadır. Dolayısıyla bu……anormal ortamda. Anormal ortamda anormal şeyler…
…çıkması……çıkmaması anormaldir yani öyle değil. Anormal ortamda. O zaman ne oluyor? Liyakatsiz insanlar……başa geçebiliyor. Çünkü artık……mesela tarikat……şeyi kontrolden çıkmış. Eskisi gibi bir denetim de yok. Evet. Eskisi gibi bir denetim de yok. Kendi kendini denetim……yani birbirlerinin denetim de söz konusu……değil.
O zaman ne oluyor? İstismar……eskiden de yok muydu? Vardı ama……bu durumlarda istismar daha fazla oluyor. Daha fazla oluyor. Ehil olmayan insanlar……başa geçiyor. Manüple edilme……ihtimali artıyor. Çünkü…
…yani siz rejim karşıtı olarak çıkıyorsunuz ama rejim sizi kullanabiliyor kendi……mesela güvenlik politikalarını……fazlalaştırmak için……sizi provokat ediyor ve……kendi alanını……açıyor ve……oradan din adına yasaklar üretebiliyor mesela. Bunları görüyoruz. O yüzden……mesela tarikatların……bir kısmı gelenekli ama……büyük bir kısmı gelenekli değil. Yani bir icazeti yok. Bunlara söylediğimizde biz de üveyisiyiz falan diyorlar. O da öyle çok tutulacak bir şey de değil yani. Yani herkes, yani üveyisiliğinde bir tabir caizse racunu var. Öyle herkes üveyisiyim diye…
…topraktan bitki biter gibi……ortaya çıkamaz yani. Bir şey var. Sadece bu Türkiye muhassup bir sorun değil. Öbür İslam aleminde de benzer……sorumlar var. Modern zaman sorunlarıdır. İşin garibi hocam hani başsız kalmaktan mütevellit……ittihadı tekrar sağlamak veya en azından imanı, İslam’ı yaşayabilmek gayesiyle……bir araya gelme güdüsü varken…
…sanki bu gaye unutulup……hani ufak tefek şeylerde… Tabii burada maddi bir şey de var, karşılığı da var yani Müslümanlar……niye gruplara girerler? İşte……yalnızlıktan kurtulmak için de girerler. Orada daha iyi hizmet etme imkanı buldukları için de girerler. Oradan bir menfaat temin içinde girerler. Yani değişik motivasyonlar var insanların.
Dini gruplara girmesinde. Tabii bu motivasyonların olduğu……bir ortamda……iyi işler de yapılıyor, hayır işleri de yapılıyor. Oradan bir şer de……çıkabiliyor bu gülen hareketi……olduğu gibi. En yakın zamanda acı bir şekilde tecrübe et.
Ama ben şöyle diyeyim yani cemaatlilik her zaman cemaatsizlikten evladır. Yani……üzerikle modern zamanlarda……cemaat iyi veya kötü size……size sahip çıkıyor. Siz onun içinde……şey yapıyorsunuz. Bir defa kontrol mekanizmanız oluyor.
Uyaranınız oluyor. Ama yeter ki siz……o cemaat içinde olmakla beraber……o cemaatin gidişatını……takip edebilecek bir……bilgi birikmine ve uyanıklığa sahip olabilirsiniz. Eğer bu sizde varsa……gayet güzel. Ama bu bilgi birikimi yoksa siz Allah’ın izni için…
…ve cenneti……yakalamak için girdiğiniz cemaate bir bakıyor sizi cehenneme doğru……götürebiliyor. Cemaatleri en iyi uyaranlar içindekilerdir. Ama bir cemaat ki içindekileri……bu noktada……bu noktada……özgür bırakmıyor. Onları baskılıyor. O zaman oradan kaçacaksınız yani. Orada durmayacaksınız.
Hocam bu soruyu sormamın sebebi de şu idi……hilafetin ilgasından sonra, yine Türkiye üzerinde soracağım bunu……çünkü hani tarihteki……fırkalaşma vesaire ya da mezheplerin de temel……şeylerine baktığımızda o kriz dönemlerine dair……onlarla alakalı denilebilecek bir sakın hükümler, kabuller veya inanışlar var……verilmiş, iştahatlar var. Günümüzde de tamam bir kayıp oldu evet……ve belli siyasi arzular, istekler, hayaller de mevzu bahis. Ancak……tür fikri saf……dava ve……sair şeyler uğruna mıdır? Yoksa günümüzde de bu grupların, ki bu gelenekçi vesaire dediğim üç tasnifinizle söylüyorum. Bunların……siyasetle ilişkileri……aslında bunlara yön veren de bir itici güç mü diyeyim, motor mu diyeyim……nedir siyaset? Siyaset dünya üzerinde bellici unsurlardan bir tanesi……siyasetle siz güç kazanıyorsunuz. İslam da nihayetinde Medine’de siyasetle belli bir gücü……toplamıştır yani bunu görmezden gelemeyiz. Buraya böldüm ama asıl sorumlu temelindeki sorumlu temelinde yatan şey şu idi……İslami akımdan bahsettiğimizde bugün için veya geçmişte……siyasi meselelere dair her zaman bir görüşü vardır değil mi? Vardır yani büyük oranda vardır ama bunun istisnaları da var. Mesela günümüzde……tebliğ cemaati, tebliğ cemaati kendi kendine……prensibini koymuş. Ben siyasete……girmeyeceğim diyor. Altı tane prensip dışında tebliğ yapmayacağım diyor. O yüzden…
…belki Kuzey Kore dışında giremediği, vize alamadığı ülke yok. Yani siyasetle işleri yok bunları. Giriyorlar yani Suudi Arabistan belki……Senefi olmadıkları için onlar da zorluk çıkartıyor olabilir. İran……Şi’yi olmadıkları için çıkartıyor olabilir ama onun dışında……her tarafa giriyorlar. Siyasal iddiaları yok. Ama bu tür cemaatler… oldukça az… Bazı cemaatler doğrudan siyaset üzerinden gidiyorlar. Bazılar……siyaset bizi kirletir diyorlar. Çünkü siyasetin nihayetinde……oluşturduğu kir……sadece sizin üzerinize yapışmıyor, sizin iddialarınız üzerine de yapışıyor. İslami iddialarınız. Bu çok aslında önemli bir meseledir. O yüzden diyor ki ben siyaset…
…kurumlarıyla en azından……yürümeyeceğim ama… Vakti gelince de oyumu veririm. Veyahut işte bizim……mensuplarımız isterlerse parti üyesi olabilirler hatta……milletvekili……olabilirler. Yani siyasetten birgane kalamıyorsunuz. Bu günümüzde yorumları da var da belli cenaklar tarafından.
Efendim işte tamam dini cemaatlerin özgürlüğü vardır. Ülkede dinlerini istediği gibi yaşasınlar, farkı fırkaları ayrılsınlar ama siyasete el sürmesinler, bulaşmasınlar. Bu İslam Müslümanlar için mümkün olan bir şey değil. Yani mümkün olan bir şey değil. Çünkü siz yol yürümek istiyorsanız belli ölçüde……ya doğrudan ya da dirsek temasıyla siyasete……siz istemeseniz siyasiler sizi bulacak.
Çünkü siyasilerde geniş kitlelerle……irtibat kuracak ki onlardan bir potansiyeli……kendilerine aktarsınlar. Yani nihayetle oy alacak, para alacak……o usta. Dolayısıyla yani ben siyasetle……hiç ilgilenmeyeceğim şeklindeki bir ilke……sürdürülebilir bir ilke değil. Hali İslam’da……kendi tabiatı icabı zaten siyasi yönü güçlü bir……din olduğu için……bu çok doğru değil. Bu ya da……bizim yapacağımız şey……ilkelerimizi……sağlam tutmak aslında Müslümanların en büyük problemi. Sıradan halkın bu hareketlerden etkilenmesi, müspet menfii ve yapacağı şey……tam olarak nedir hocam? Yani Müslümanlar bir defa…
…ilme hallerini iyi bilecek. Yani……kandırılmayacak bir defa. Yani cemaatler karşısındaki Müslümanları soruyorsunuz değil mi? Ya ister bir cemaati üye olsun, şey olsun. Ben çok hani halk……halk bazında. Halk……üye olsun veya olmasın. Bir defa ilme halini bile. İlme hal derken… O da hani gruplara göre ilme hal. Yani ilme hal derken şunu kastediyorum. Yani bildiğimiz böyle……kütüphanelerdeki ilme hal değil. Yani…
…mevcut durumda ne yapılacağını bilecek. Yoksa namaz kılma… Nasıl namaz kılacak, oruç tutacak anlamında. Bunu söylemiyorum. İlme hal… Siyasi meseleler de bunun içine girer. İtikadi duruş……neyin doğru, neyin yanlış olduğu bunun içine girer. Manevi hayatla ilgili……meseller bunun içine girer. Bunları bilecek.
Yani… Bunlar……ile beraber……cemaatin içinde olabilir veya dışında olabilir. Benim tercihim……herkesin aslında bir grubun içinde olması. Yani benim……tercim o. Öbür ilahiyatçılarla ben bu konuda anlaşamam. Ama……bu……ilme halini……her zaman……göz önüne alarak kontrolü, otokontrolde olabilir bu. Dışarıdan kontrolde olabilir. Otokontrol daha……sonuç vericidir. Bunu yapması ve içinde bulunduğu grubu istikamet üzere……tutması. Yani en güzel yapılacak iş bu. Dışarıdakiler de……dışarıdan bunu yapacaklar. Özellikle ulema sınıfı……mesaih sınıfı bunu……en başta yapması gereken……ve siyasilerin……tercihlerine bakmadan bunu yapması gereken……şeyler. Fetih olayında……alimler, ilahiyatçılar çok suçlandılar. Ya bu noktada……haklı olan……bir şey var yani. Doğru ama……şimdi……siyasiler bu noktada……hiçbir şekilde……kılını kıpırdatmıyorken……bu konuda hiçbir risk almıyorlarken……bu alimlerin vesaire……yönlendirmesi falan çok…
…kolay bir şey değil.
İlk Yorumu Siz Yapın