Matematikte sezgi olmazsa olmaz mıdır? Prof. Dr. Ali Alpar yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=dWPoz1_ow8g.
Peki Ali Bey, siz ne diyorsunuz bu konuya ilgili olarak? Matematik sezginin yolu nedir? Matematikte… Aslında bütün… yaratıcı… uğraşlarda… buna… matematik kadar… doğayla, doğayı öğrenmeye çalışan doğa bilimleri de dahil… mutlaka bütün yaratıcı uğraşlarda bir… sezgi tarafı var. Sezginin ne olduğu…
tarif etmesi biraz zor bir şey. Ama en basit… örneğinde bile… Mesela demin… 2x2x4’ü… Fatih Bey siz söylediniz. Şimdi 2x2x4’ü… ilkokulda başlar ezberleriz. Orada böyle bir ezber var, sezgi yok falan gibi geliyor. Ama… onu anlamaya çalışan bir çocuk veya onu…
öğretmeye çalışan… bir öğretmen… Bir iki… iki şey koyar… Yanına bir iki şey daha koyar… Bu iki tane iki, 2x2x4… Ama iki tane iki… Bunu çocuğa anlatmaya çalışırsınız. 2x2x2 daha… dediğim zaman bu 6. Bunu toplamayı bilen çocuk biliyor zaten. Ama…
şimdi yeni bir bakış lazım. Bak burada aynı şeyden… 3x yazdım. Buna 3×2 diyoruz. Bunun manası 3 defa aynı şeyi yazıp toplamak. Ama bu… çarpmayı bir şekilde… akıllı bir çocuk… Burada sezgi de giriyor. Bunu ben nasıl anlarım diye gayret ederse… veya ezberletmekten öteye gitmek isteyen bir öğretmen… çocuğa bir… ipucu verip yol göstermek… isterse…
iki taraf açısından da bu işi öğrenmek… sonunda anlamak… için… bir sezgi giriyor. En basit problemde bile bunu… bulabilirsiniz. Tabii… bir yerde sonunda ezberliyorsunuz bunu. Birçok şeyi de aslında anlamadan da ezberleyebilirsiniz. Bazen önce ezberler sonra anlarsınız. Ama… iş tamamen ezber… olursa… orada yaratıcılık ölüyor. Bazı şeyleri muhakkak ezberlersiniz yahut da çok kullana kullana ezberlersiniz ama…
gerçekten siz bunu özümseyip anlamak… istediğiniz zaman… kendi kafanızın içerisinde onun… size aşına resme dönmesi lazım. Onu ya kendi kendinize bulacaksınız yahut da… iyi bir yol gösterici, iyi bir öğretmen… size oraya varmanın yollarını… ya da demin Ali’nin verdiği diğer doktora seviyesindeki örnek gibi yani… Bunun yolu çok uzun. O çok tecrübeli birinin bileceği bir şey. Bu zor bunu ispat edemez. Ama bunu yapabilirsin. O sezgi çünkü işte… Ali de söyledi yani… iki problem… bazen… çözümün son derece zor olan bir problemin… ifadesi son derece basittir. Herkes anlar. Ama soruyu anlamak tabii cevabı anlamak değil. Orada tecrübe değişim içine giriyor. Yani bir problem, iki problem, üç problem. Sonra bunu… siz kendi mesleğiniz olarak benimserseniz… doğa bilimleriyle veya matematikle veya herhangi bir yaratıcı işle uğraşmayın. O zaman bir… yani tekrar tekrar tecrübelerinizden… edindiğiniz bir… kişisel… sezgi birikiyor sizde. Sonra bunun tabii başkalarına aktarması… işte bir ortak dil inşası… vesaire giriyor. O şekilde gidiyor.
Peki.