Artemis Projesi’nin önemi ne? Prof. Dr. Ersin Göğüş yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=PCx_oeAlX10.
Uzayı daha fazla öpme Atus Hoca. Ne yaparsınız? Buna ihtiyacımız var. Niye var? Bir yerde tıkandık. Nereye tıkandık? Yani teknolojimiz bitti. Sizin yani iPhone 77 alırsınız. Yok hocam ben iki senede geriden geliyorum. İşte 12 13 şimdi ne bilmiyorum. Nereye gidecek yani bunun soru var mı? Siz fiyatını biliyor musunuz iPhone’a? Alanı manyak demek lazım. 77’ye kadar gider mi bu? Gider hocam ne olacak üstüne? Gitmez artık. Bir yerde tıkandık. Yeni bir teknoloji lazım. Yep yeni teknolojiler lazım. Bunu ayda mı bulacağız hocam? Ay ve ötesinde bulacağız. Çünkü bir örneği var elimizde. İşte 1969’da gidilmesi için geliştirilen teknolojiler bizi buraya getirdi. 2020’ye getirdi. Ne o teknoloji mesela? Her şey yani şu stüdyoya bakın. 1969’da o ay yarışı olmasaydı.
Böyle 50 sene sonra böyle stüdyolarda biz bize oturabilir miydik? Oturamaz mıydık? Oturamazdık. Yani bu aya gidilmiş gidilmemiş tartışmasına geri dönmek istemiyorum ama Ay misyonu yani Apollo ve Saturn 5 roketi ki ben bunu 50 sene önceyle bugünü karşılaştırırsak onu Naziler yapmıştı. Yani savaş suçlularının yaptığı. Bugün en azından… Yani savaş suçluları değilse de ekonomik gaddarlar yapıyor bir ölçüde. Ama buna eğer biz teknolojik olarak gelişmek istiyorsak buna ihtiyacımız var. Bu mu daha önemli mesela yoksa son müdahalemlik? Şimdi onları yarıştırmak doğru değil. Zaten ülkeler ekonomisinde az önce hocam bahsetti.
Harcanan paralar çok büyük değil. Göze batıyor ama o kadar büyük. Ama sana bana büyük diyorsun ya Amerika için büyük değil o para. Yok kimse için değil yani dünyadaki günlük toplam ekmek için harcanan paraya bakın önemli. Ondan azdır yani. Şimdi hocam çok güzel şeylerden bahsetti. Ben biraz onların sayısal izleyicilere biraz fikir daha oturması için.
Üçüncü yansıda ayın neden daha kolay bir yer olduğunu izleyicilerle paylaşmak isterim. Yani gidip oradan ayrılmak… Hocam tahtaya kalkacak mısınız peki? Yok kalkmadan anlatayım. Şimdi sonuçta ay dünyanın çok yakınında kütlesi dünyanın yüzde biri olan bir yer. Yarı çapı dörtte biri. Bu ne demek?
Sonluk yani birim hacimdeki kütlesi yüzde 60. Aslında çok farklı değil. En son kaçış hızı aydan 2.38. Dünyanın altıda biri gibi. Beşte biri. Ve atmosfer yok yani oraya indikten sonra oradan kalkmak kolay. Şimdi bunlar işin fiziği. Politikasına gelelim.
Şu anda Amerika’nın çok büyük ve çoğu şeyini bilmediği bir rakibi var. Çin. Ne yaptığı belli değil. Nasıl yaptığı belli değil. Maliyetten de kaçındığı yok. Çünkü Amerika’nın bütün üretimini yaparak zaten onun parasıyla gidiyor. Amerika’ya sattığı ve bütçesinin artılarını harcayacak yeri yok. Onun maliyet derdi yok. Amerika şu anda o kadar serbest değil. Artemis ile, hocanın teknik olarak detaylarını çok güzel anlattığı. Çok böyle gidip oraya buraya üst kuracak gücü yok. Amerika güçlü ama o kadar da serbest savuracak parası yok. Şu anda bu ayı iyice irdeleyip orayı ele geçirme çabasında.
Benim gördüğüm o. Amerika. Şu anda ayın sahibi yok. Tıpkı Antarktika gibi. Hukuku kim yazar? Tamam da yani sonuçta ama şöyle. Hukuku sonuçta muhtedirler yazar. Tamam ama Artemis görevinin içinde iki tane önemli öye var. Bir tanesi şeffaflık. Çin var mı onun içinde? Yok. Tamam onu şey yaparız. Bir tanesi şeffaflık, ikincisi hukuk diyor. Artemis görevinin tanıdığında kullanılan ilk cümle, ilk kadın, ilk siyah, ilk renkli astronot. Yani onlar propaganda söylüyorlar. Evet. Bunlar güzel. Yani Artemis’in aslında… Nasıl hocam? SpaceX’ın renkli astronotu var. Bayan çok da iyi bir pilot. NASA’ya seçilememiş ama ben de FASTA bir hafta eğitim veriyordum. O da oradaydı. Epey sohbet edeyim ki. Bayağı şey yapıyor. Ben de gireyim size. Çok güzeldi. Çok yani NASA’nın yaptığı, ortaklarıyla yaptığı çalışmalar çok güzel. Ama ay olmadan derin uzay mümkün değil. Sebebi de şu. Bu. Ve çok önemli bir aktarma istasyonu. Orayı ele geçiren derin uzaya sahip olacak.
Bunu Çin yaparsa Çin yapacak. Şu anda Çin’e kimse dur diyemez. Amerika yapacak, Çin yapamaz mı? Yapıyor zaten. Sahip yok oranın gidiyor. Tabii. Giriyor, konuyor. Şimdi hocamız dediği şöyle bir şey var. Şu an Çin bütün şeylerin dışında tutuluyor. Hani bunda Çin’in rolü yok mu var ama… Tutuldu üzeri. Tabii mesela işte bu olay çıkana kadar Rusya da projelerin içindeydi. Bir tek sadece Çin yoktu.
Avrupa’ya araştırmalar için büyük para yatırdı. Şimdi ondan da yeni çıkarıldı. Tabii Çin’in kendine özgü şeyi de var. Hani işte çok dost tane. Birlikte çalıştığınızda size her şeyi vereceğim diyor. Ama gidip çalıştığınızda… Hiçbir şey vermiyor. Biraz Ruslardı o şekilde. Şimdi Amerikan ya da Avrupa’nın şöyle bir şey var. Size vereceğim deyince, vermeyeceğim deyince de vermeyeceğim diyor. Yok mesela bize F35’e vereceksin dediler sonra vermediler. O istisna bir durum. Yani onun bir örneği yok ama. Yani evet o doğru ama. Onun bir örneği yok yani. Fatih Bey burada aslında kritik olan şu. Hani ay diyoruz onun ötesi diyoruz ama. Aslına bakarsanız insanlığın yakın geleceğinde ayın ötesi benim kanımca yok. İnsanlığı yok. Dolayısıyla yani Mars’a gitmemiz önümüzdeki 30-40-50 sene içerisi teknolojik olarak mümkün değil. Ben görmüyorum. Ay niye önemli? Şundan dolayı önemli.
Ay çok özel bir uydu. Bakın dünya büyüklüğünde hiçbir gezegenin ay kadar büyük uydusu yok. Mars bizim, biliyorsunuz kız kardeş gezegenimiz. Neredeyse dünya kadar büyük yani daha küçük ama. En büyük uydusu da biraz daha küçük ama yani aynı boyutlarda yaklaşık gezegen katakorisinde. Dünya birbirine yakın, Venus’un uydusu yok. Yok ama Mars’ın uydusu da hocam biliyorsunuz. Yakalama. 22 kilometre çapında hocam. Uydusu. Yani dolayısıyla dünya, ayın uydusu.
Temel olarak da yani Jupiter’ın saptırdığı gök taşının göründüğü girmesiyle.