5 Ekim | Tarım Kredi Kooperatifleri | Tanzim Satış | Et ve Süt Kurumu | Umur Ali Birand
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=jh4BuggaGHk.
Herkese merhaba. Siz en son ne zaman bu tarım kredi kooperatif marketlerine gittiniz? Ne zaman? Hiç gitmediniz. Normal. Şimdi Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan bu halkla kaynaşma turunda bir bu marketlerden bir tanesine gitti. Ve de fiyatların gayet uygun olduğunu söyledi. Gayet güzel ve de sonra da açıklama yaptı. Dedi ki işte bin tane açacağız bu marketlerden. İşte metre karesine kadar söyledi. Her biri 500 metre kare olacak. Olabilir. Yani bin tane değil. Zaten şu an 483 tane var Türkiye genelinde. Bin tane daha açılmasında hiçbir zararı yok. On bin değil, on bin tane açılsın. Ama bu enflasyonu yenmek için çözüm mü? Kesinlikle değil.
Bu bir proje. Çılgın proje. Bu marketteki ürünler fiyatları uygun olabilir. Bazı ürünlerde daha kaliteli olabilir. Ama nereye kadar bu bizi götürecek? Bu bir enflasyonu yenecek mi? Hayır.
Şimdi hatırlarsanız en son seçimde tanzim marketler diye bir çözüm bulmuştu o Cumhurbaşkanımız. İşte seçim kampanyasının da ana teması oydu. İşte tanzim marketler burada millet orada sıraya giriyor. Çok büyük sürü reis. Tanzim marketler. Yoksa tam tersi miydi? Ya seçimden dolayı mı kurulmuştu o tanzim marketler yoksa ihtiyaçtan dolayı mı?
Tam emin değilim. Yani ikisi arasında olabilir. Ne oldu onlara sonra? Hatırlamıyorum. Kayboldu gitti tanzim marketleri. Gitti. Hiç kimse duyulmuyor. Hiçbir yerde duyulmuyor. Belki bir iki tane vardı bazı belediyelerin yaptıkları. Ama o rüzgar bitti çünkü fiyatlar gene yükselmeye başladı. Fiyatların yükselmesi şeyi durdurmuyor. O size gelen satış fiyatını durdurmuyor.
O gene yükseliyor. Anlatacağım size nasıl sinsice bir şey olduğunu bu enflasyonun. Şimdi bu kooperativler tabii ki bazı ürünleri daha ucuza üretiyorlardır. Eminim. Daha kaliteli de üretiyorlar. Ancak bir süre sonra bu marketlerde bu her ürünü bulamayacaksınız. Bu kadar indirimli ürünleri bulamayacaksınız. Zaten bulunmuyor. Her şey yok bu marketlerde ayrıca.
Yani siz gittiğiniz zaman hem toret kağıdı alayım hem şunu alayım hem bunu alayım. Yok. Bu marketleri de unutmayın. Fiyatlarla birlikte onların da fiyatı yükseliyor. Yani siz gittiğiniz zaman oraya bir ürünü bulduktan sonra gelecek hafta ikinci defa bulabilir misiniz? Belki. Üçüncü defa zor. Aynı fiyatı bulacak mısınız? Yani bugün Ekim ayıyla Aralık ayına geldiğimizde o aynı fiyatta mı olacak? Zannetmiyorum. Çünkü enflasyon… Bravo. Çok iyi. Nasıl iyi anlıyorsunuz? Herkes süperdi. Anlıyorsunuz. Çünkü enflasyonundan dolayı fiyatlar da normal olarak yükseliyor. Tarım Kredi Kooperatifi marketleri söylediğin gibi 483 tane var. Hadi bin tane daha yaptık. 483 tane olduğu için enflasyonda herhangi bir etki oldu mu? Olmadı.
Ama ne oldu Tarım Kredi Kooperatiflerine? Kendi web sitesine de bakarsanız 2019 yılında 46 milyon TL zararı oldu. 2020 yılında 58 milyon TL zararı oldu. Deyeceksiniz ki nereden biliyorsun bu rakamları? Çok basit. Deloitte’ın vermiş olduğu. Yani bağımsız bir araştırma şirketi. Kontrol eden şirketin raporu bu.
O yüzden bakarsanız linki de aşağıda, çaprazda her yerde bulabilirsiniz. Oraya gidip de kendiniz bakarsanız. Yani bir sebep var ki biz bu beş market zincirine gidiyoruz. O sebep de nedir? Bir. Her yerdeler, yürüme mesafesindeler. Evet doğru indirim yapıyorlar. Aradığımız her şeyi bulabiliyorsunuz. Reklam yapıyorlar. Yani belki o sebepten dolayı aynı zamanda pahalaşıyor. Çünkü bu kooperatif marketlerin hiçbir reklam ihtiyacı yok.
Reklam vermiyorlar. Bir şey yapmıyorlar. Muhtemelen de kira da vermiyorlar. E o zaman niye zarar ediyorlar? Hımm. Niye zarar ediyorlar o zaman? Çok ilginç değil mi? Ama o beş büyük hepsi kâr ediyor. O nasıl oluyor? Evvelden de böyle devlet destekli ucuza mal edecek projelerimiz oldu. Bir tanesi et ve süt kuru mu? Marketler açıldı. İşte dediler ki tamam ucuz et buradan.
2018 yılında ucuza et satacağım diye devlet olan zararı 491 milyon TL olarak açıklandı. Niye? Çünkü ucuza et satmak inadıyla yani enflasyona karşı savaşmak inadıyla yurtdışına atıyorum beş TL’ye gelen et beş TL’ye satılıyordu. Abi vergisi yok, bir şeysi yok, götürmüyor hiçbir şeysi yok. Devlet konfunu sübvanse ediyordu oradaki fiyatını yükselmemesi.
Ama devletin bir yere kadar sübvanse edebiliyor. Bu kooperatifin de aynı şekilde bitme ihtimali çok yüksek. Aynı şekilde dediğimde şu, et ve süt kuru mu? Balık et ve süt kuru mu? Özerleştirildi. Niye? Çünkü rekabet yoktu. Şey yapamadılar, götüremediler projeyi. Para bitti. Şimdi ne olacak? Çok basit. Bu kooperatifler ileride bu ay çok iyi, ikinci ay açılış yapacağız.
Bir sürü açılışımız olacak, onu da söyleyeyim. İşte ne bileyim, Edirne kooperatif market açılışı. Törenler yapılacak, çok güzel medyası olacak. Ama sonucu gene aynı şekilde bitecek. Çünkü odanın ortasındaki filden kimse bahsetmiyor. Odanın ortasındaki film ne biliyor musunuz? Sorun, ürün daha ucuza tutmasından dolayı değil. Bakın, geçen yılına zaran yumurta %70 samlandı. Ekmek %28, domates %70, mercimek %50. Domates, yumurta ve mercimek bu kooperatif marketlerde %50, %70’e daha ucuza satılmıyor. Ayrıca. Web sitesine baktığınız zaman bazı promosyonlar görebiliyorsunuz. 2 TL daha ucuz, 4 TL daha ucuz. Yaptım onu bugün. Migros, Bim, 101 ile karşılaştırdım. Bugün yaptım onu.
Büyük bir fark yok. Tamam, o zaman onlar da yükselecek. Ne olacak o zaman? Gene böyle havaya böyle söylenmiş bir proje olacak. Aaa diyeceksiniz ki, ama sen de hiçbir şey beğenmiyorsun. Hayır abi beğenmiyorum. Çünkü bu gene bir gündem değişikliği. Çözüm burada, daha fazla market açarak değil, çözüm burada üretilen malın daha ucuza üretilmesini sağlamak. Hava bam zam basarak değil. Daha bugün cep telefonlara %21 zam geldi. Geçen hafta LPG’ye zam geldi. O man hafta benzin’e zam geldi. Bu çiftçiler, bu üreticiler ne kullanıyor? Siz bana söyleyin. Türk lirası kullanıyor. Ne satın alıyorlar? Gürbü, dolar, euro, makine, euro, dolar. Her şey pallaşıyor. Bu pallaşmanın sebebi de bu 5 market zinciri değil.
Veyahut o 1000 tane daha açarak o da çözüm değil. Çözüm, real bir savaş enflasiyona karşı. O da benden başlamıyor. O da sizle başlıyor.
Siz biliyorsunuz kim olduğunuzu. Yarın görüşmek üzere.