Arslantepe’de neler bulundu? Doç. Dr. Francesca Balossi yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=AmWi040RbQ4.
Önce siz sordunuz neden UNESCO liste içinde girdik Tek koruma için değil yani tabii ki koruma en önemli bir şey ama biz bu saray 60 yıl içinde çalıştık Şu anda kadar 4000 metrekare büyük bu saray ve devam ediyor Kimin sarayı bu peki? Kimin?
Azlan Tepe’nin devleti ve Azlan Tepe’nin devleti ne? Anadolu’nun en eski bilinen en eski devlet sistemi Onun için Azlan Tepe UNESCO liste içinde girdik Bu Peki bir şey soracağım Lence biz devam edelim ben soruyu kesiyorum
Bu devlet sistemi anlamak için nasıl çalıştı? Kim vardı? Ne yaptılar? Nasıl bir devlet etti? 60 yıl gereklidir Çünkü biz yavaş yavaş öğrendik ve anladık Mesela bu saray içinde bir arşiv bulduk Bir saniye İki önemli şeyler söylemedik
Azlan Tepe nerede? Malatya’da Malatya ovasında Malatya merkezinden 5 kilometre Çok yakın Ve tarih Bu sarayın dönem hangisi? 5000 yıllık, Milad’dan önce 3400 O dönemde yazı yok Ben tam bunu soracaktım Yazı yokken bütün devletin arşivi yazıyorken nasıl bir arşiv olabiliyor? Evet yazı yok ama çok değişik çok özel bir sistem kullandılar Mühürlerle Bu arşiv içinde sarayın arşivi içinde Mühürlerin fotoğrafları var mı? Evet var Slide 6 Bakabilirsiniz bir mühür baskıları Ve 9 Mühürler bulamadık Mühür baskıları bulduk
O çok önemli Baskıları toprağa mı yapmışlar? Kildere? Evet kil çamur ile Bu çamur ambarlar ve kapılar kapatmak için kullanmışlar Ve mühür imza gibi koymuşlar baskılar
Bütün bu çamur parçaları mühür izi ile bir arşiv içinde koymuşlar Çünkü bu saray mühür baskıları ile idare ve ekonomik bir kontrol yaptı Tam bürokratik bir sistem
Bir bürokratik bir sistem var Bu mühür baskıları çeşitli amaçlarla Çuvalları, sepeti, kapıyı ve diğer şeyleri mühürlemek için kullanıldığında Bu ıskartaya çıktıktan sonra atılmamış Onlar da bu arşiv odasında tek tek saklanmış Ve böylece bir bu bürokratik durum kayıt altına alınmış Ve başkaları tarafından kontrol edilebilir bir hale dönüşmüş Şimdi Hocam Sümer’deki ticaretten dolayı bu yazı gelişiyor Onlarda mühür siteli var her şeyin üstüne bir şey koyuyorlar Sümer’de Yavaş yavaş yazıya dönüşüyor Bunun öyle bir şey var mı? Bir tür ilkel hierograf diyebilir miyiz bunları? Yok söylemeyebiliriz çünkü mühürler resimli Eğer slide 9 bakabilirsiniz Tek resimler var üstünde Bu mühür sistemi Kuzey Mezopotamya ve Güney Anadolu’da başladı Neolitik döneminde Sümer’in yani Güney Mezopotamya’da hiç kullanmadılar Sonra Güney Mezopotamya’ya geldi Sümerlerle
Bizden yani oradan gitti Ne oldu? Slide 7 de bakabilirsiniz nasıl kullandılar? Yılmaz Bey önce anlattı Bu çamur parçalarıyla sepetler, ambarlar, kapılar kapattılar
Bu poşetler içinde varlıklar vardı Mesela bunun içinde buğday mı var, tarım ürünleri var Evet evet Daha para da yok orada yani daha para yok yani Yok ama bu ürünleri devlet işçilere verdi
Marş gibi söyleyebilirim Ve onlar imza koymuşlar Bordero diyebilirim Yani bir şeyin de bordero görevi gören bir şey Öyle Yani aslında hani o mühürlerin her biri o kişilere ait olduğu için Her bir mühür başka bir bireyi ve başka bir durumu tanımlıyor Ve onlar acıyla onu alıp almadıklarını öğrenmişler Bu kime gidecek, nereye gidecek onlar biliriniyor mühürlerle Bir de kimlik aslında o mühürler yazı değil ama belki kimliğin bir Bu Ahmet’in mühürü bu Mehmet’in mühürü gibi Şu an bilmiyoruz, kişilik veya ailelik o da olabilir Bir iş yapabiliriz ona çoktan düşünüyoruz ama çok zor bir iş Parmak izi bakmaktan o anlamak istiyoruz Çünkü çamur üstünde parmak izi var Yani parmak izinden cinsiyet ve aynı zamanda aynı soyden gelen insanların arasındaki genetik ilişkiyi dolaylı yoldan Yani bire bir değil ama bunlara biz hani genetimsi bir aktarım olduğu için
Belki bulunabilir bir şey bir ilişki Veya yani eğer aynı mühürde aynı parmak varsa o da Fransızka ben bir şey sormak istemiyorum şimdi o dönem bütün yerleşim birine de Mezopotamya’da olsun, Suriye’de olsun bugün İsrail topraklarında olsun, Filistin’de olsun ya da
Hep şey var, tapınak merkezli yerleşimler var yani hep bir din ötesi var işte bir tapınak var Tapınağın çevresinde ona bağlı yerleşim yerleri bazen var bazen ama hep merkezde bir tapınak var Burada tapınak yok galiba? Var var var ama mesela bu sarayı size biraz anlatıyorum
4000 m² söyledim