Hangi bilim adamlarını kıskanıyor? Prof. Dr. Celal Şengör yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=DQoXGKIi_pE.
Gelal Bey, uçan sürüngenlere geçeceğiz de, hep bir şey merak ediyorum. Şu fotoğraf, 1927 Solway Konferansı ve bugün bilimi bugüne zıplatan bütün herkes orada. Yani, evren algımızı, madde algımızı, zamana her şeyi değiştiren adamlar burada. Atıp hepsi burada. Kıskanıyor musun bunları? Orada olmak ister miydin? Çok. Çok. Abi, bu adamlardaki zeka anlaşılır gibi değil ya. Yani öyle şeyler düşünüyor. Sanki uzaydan bir grup getirip buraya bırakmışlar gibi.
Öyle şeyler düşünüyorlar ki, diyorsun ulan bu deli saçması ve doğru çıkıyor. Yani Einstein dediğin adam diyor ki, ya bu ışığın hızı toplanamaz. Bu Newton’un 300 sene doğru kabul edilen teorisini tam tersi. Köpü atıyor. Ve ölçüyorlar, biçiyorlar. Hala bugün GPS adamın halkı yok. Halk ol, Gümüştürük.
Hendrik Lorentz ilk defa şeyi fark ediyor. Bak Einstein’ın yanında o zaman. O ilk defa diyor ki, ya ışık hızına yaklaştıkça zamanla mekan birleşiyor diyor. Zamanı şeyin içine koymamız lazım diyor. Hızları toplarken bir zaman öğesi koymamız lazım diyor. Lorentz transformasyonları, formula yazıyor. Fakat şeyi bir türlü kabul edemiyor adam. Ulan ışığın hızı toplanamaz. Yani akılları almıyor. Einstein geliyor diyor ki, bu böyle değil. Niye böyle? Tabiat kanunu diyor. Ama mesela Einstein de bazıları anlamıyor bunları. Mesela Einstein’ın hemen yukarıya çıkalım, kırmızı papyonmuş Schrodinger. Schrodinger’in dediğini bir türlü kabul etmiyor.
De hergötü öfet nicht. Tanrı dağıtmaz. Halbuki Schrodinger diyor ki, ya elektronun atom çevresinde nerede olduğunu bilebiliriz. Ama hızını bilemeyiz. Hızını bilemeyiz, hızını bilemeyiz de nereden bilemeyiz? Onu da ilk defa şu genç adam söylüyor. Rutherford’ın hemen altında duran Werner Heisenberg. O çok büyük adam mı? Müthiş bir adam. Müthiş bir adam Werner Heisenberg. Einstein’ın tek rakibi.
Ya müthiş yani, hakikaten. Schrodinger diyor ki, ancak diyor bir ihtimal hesabıyla bunu bilebiliriz. O ihtimal hesabından yörüngemsiz şeyler çıkıyor. Hepsinin şekilleri değişik. Bunların her biri bir ihtimal formülüne göre çizilebiliyor. Einstein’ın 1965’te yayınladığı meşhur bir paper vardır ve yanlıştır. Şey diyor, kvantum mekaniği gerçeğin tam bir tasviri midir? Einstein’ın cevabı hayır. Heisenberg falan, Einstein’a diyorlar ki, sen geri kaldın. Tabiat böyle davranıyor. Einstein diyor ki, hayır. Tabiat deterministtir. 1950’de Popper Einstein’ı ziyaret ediyor Princeton’da. Tartışmaları esnasında Popper Einstein’a diyor ki, sen parmenives gibi düşünüyorsun. Değişmez mi kainat? Bu sohbetimizde sana ben parmenives diyeceğim diyor. Zaten o sabit evren kurumu da çöküyor. Heisenberg kaç yaşında normal aldı? 26 gibi yaşlı, epey.
26? 26 yaşıken verdiler mi o beni? Verdiler tabii canım. Niye vermesinler? 26 yaşındaki bir çalışmasını 56 yaşında… Hayır hayır, hemen şak diye verdiler. Onun üzerine Göttingen Üniversitesi’nde epey utandığı için hemen ordinalci profesör yaptı kendisini.
Neyse.