İstanbul ve Başka Şehir Merkezlerinde Araçta Namaz Kılınır mı? – Abdülhamid Türkeri Hoca Efendi
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=OUZZc_ZAjLs.
İstanbul gibi şehir merkezlerinde araç içerisinde namaz kılınabilir mi? Kıymetli Müslümanlar, evvela bu araçta namaz kılma meselesi ile alakalı şu hususun unutulmaması gerekir. Gerek seferde olsun, gerek sefer dışında şehir içinde olsun farz namazların araç içerisinde kılınması Hanifi mezhebine göre caiz değildir.
Sadece belli bir takım zorunlu mücbir sebepler vardır bunlar istisna edilir. Bunların dışında binekte farz namazın kılınması asla ve asla Hanifi mezhebine göre caiz değildir. Bugün günümüzde bazıları bu hususta fetva vermektedir. Böyle bir şey kesinlikle doğru değildir. Bunun dışında Hanifi kaynaklarında binekte namaz kılınma konusu nafile namazlar üzerinde tartışılır. Ve nafile namazlarda belli durumlarda binekte kılınmalarına fetva verilmektedir. Ve nafile namazların hususundaki tafsilatta şu şekildedir. Hanifi mezhebine göre binek üzerinde nafile namazların kılınması için şehrin dışında olması gerekir. Şehirden kastedilen burada yerleşkenin dışıdır. Bundan dolayı kişi şayet yerleşkenin dışında ise ve yerleşkenin dışında başladığı gibi namazın sonuna kadar yerleşkenin dışında ise bu durumda bu kişinin nafileyi araçta kılabilecektir. Burada namazın araçta kılınmasının tartışılmasının sebebi şudur. Araçta namaz kılındığı zaman da istikbal-i kıble, kıyam, rükû, secde, bunun gibi namazın olmazsa olmazı olan farzlara halel geliyordur. İşte bu halel geldiğinden dolayı farz namazlarda kesinlikle caiz değildir. Nafile namazlarda da şehrin içerisinde caiz değil, şehrin dışında caizdir. Ve şehrin dışında dediğimiz gibi buradan kastedilen yerleşkenin dışıdır.
Yerleşkenin içinde kılınma konusu mezhepte tartışmalı olsa da asıl olan görüşe göre yerleşkenin içinde nafile namazı kılmak caiz değildir. Mezhepte asıl olan görüş budur. Ve aynı şekilde az önce dediğimiz gibi nafile namazın binekte kılınabilmesi için şehrin dışında başlandığı gibi namazın sonu da aynı şekilde şehrin dışında bitmelidir.
Şayet kişi namazın ortasında bir yerleşkeden veya bir şehirden bir beldeden geçecek olursa velev seferi devam da etse o beldenin içinde geçtiğinden dolayı Ebu Hanifazetlerine göre binekten inip namazını o şekilde kılması gerekir. Onun için Hanif-i Mezhebin’de araçta namaz kılma hususunda sadece nafile namazlara izin verilmiştir ve nafile namazlarda da şehrin dışında olma kaydı vardır. Bu şehrin dışında olma ifadesinin az önce dediğimiz gibi kastedilen beldedir, yerleşkedir. Bu köyde olabilir. Yani ben diyelim kırsal kesimde yolculuk yapıyorum. Yolculuk yaptığım zaman arabamda ima ile namaz kılmaya başladım. Araç bir köyün içerisinden geçti. Köyün içerisine girdiği an artık yerleşkenin içerisine girmişimdir. Namazım bozulmuştur Ebu Hanife’ye göre. İnip namazımı kılmam gerekir. Onun için namaz şehrin dışında başlayacak ve şehrin dışında yerleşkenin olmamış olduğu yerde bitecek.
Ebu Hanife’ye göre ancak bu surette ima ile araç üzerinde, binek üzerinde nafile namaz kılınabilmektedir. Şayet şehrin içerisinde olacak olursa Ebu Hanife Hazretlerine göre nafile namazda olsa binek üzerinde kılması caiz değildir. İmam Muhammed Hazretlerine göre şehrin içerisinde kerahatle birlikte nafile namaz kılması sahiptir. Ancak İmam Ebu Hüsü Hazretlerine göre nafile olduğundan dolayı gerek şehrin içinde gerek de şehrin dışında mutlak surette nafile namazlar binek de kılınabilir. Ancak dediğimiz gibi fetva verilen görüş Ebu Hanife Hazretlerinin görüşüdür. Yani şehrin dışında kılınabilir, şehrin içinde kılınamayacaktır. Şimdi bu konuyu, bu görüşleri İstanbul gibi büyük şehir merkezlerine tatbik ettiğimiz zaman o zaman durum şu şekilde olacaktır.
Fatih gibi, Şişli gibi, Beyoğlu gibi, Beşiktaş gibi bu tür şehir merkezlerinin içerisinde araçta farz namaz kılınamadığı gibi nafile namazda kılınamayacaktır ima ile. Ancak bunun dışında işte Beykoz gibi, Çatalca gibi şehrin yerleşkelerinin, köylerin, beldelerinin bulunmadığı kırsal olup etrafta hiçbir şekilde yerleşkenin olmamış olduğu yerlerde ise
buralar şehir olmadığından ve belde olarak değerlendirilmediğinden dolayı bu gibi yerlerde nafile namaz kılınabilir araç üzerinde. Ancak dikkat edilmesi gereken husus Ebu Hanife Hazretlerine göre namazın başlangıcı şehir dışında olduğu gibi bitişi de bir beldeye girmeden olması gerekir. Yani bir köye bir beldeye girmeden namaz başlanıldığı gibi bitirilmesi gerekir.
Şayet böyle olmayacak olursa bu durumda da kılınması caiz olmayacaktır.