Prof. Dr. İlber Ortaylı: “Dünyanın Çin’le ilişkileri hep problemli olacak”
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=kuI4IzZXNLI.
Çin’le ilişkileri dünyanın son derece problemlidir. Hep böyle oldu. Hep böyle oldu ve hep böyle olacak. Eğer radikal şeyler olmazsa değişimler, o değişimlerin başında da insanoğlunun artık nüfusunun kontrolünü kendini yapması geliyor. Bu açıktır yani birilerinin birilerini zorla kısırlaştırma ameliyesine girmesini falan beklemek,
böyle brzinski gibi garip kehanetlerde bulunmak bu konuda lüzumsuz. Ama Fırlın feci. Asrın, 20. asrın başında 1 milyarın üstünde olan nüfus, 21. asra girişte 8’i geçti. Çok yani. Kim besler bunu? Hangi çevre? Yani ürettikçe bunları beslemek için tüketim mahvetti bir kere. Değil mi? Denizleri, havaları, nehirleri ve iklim değişiyor tabii yani. Tabakası, ozon tabakası falan değişiyor. Bunun nasıl çözüleceğini bilemiyoruz. Hindistan alt kıtası Çin’le Amerika arasında bölülmüş özgüviyette. Yani Hindistan ve Pakistan’ın ne derlerse desinler Amerika içlerinden çıkmıyor ikisinin de. Fakat öbür taraftan bir denge aramaya kaldıkları zaman Pakistanlar Çin’le tercih ediyorlar beraber olmayı.
Öbür kilerin Ruslarla olması gibi. Çok enteresan bir Rus uzmanı kalabalığı var Hindistan. Yani mesela bir parlamenterin, bir parlamento kulübünde derliyede bir Rus bilginin konferansını dinledim. Çeviriyorlar İngilizce’yi yani. Onu söyleyeyim adamı konuştum, bir spontan çeviriyor. İngilizce’yi çeviriyor. Her tercimin ister istemez yapacağı yorgunluktan veya kaçırmaktan simultanın bir iki kelimeyi o kalabalığın yarısı düzeltiyor böyle. Çok enteresan o sarıklı şirkler bilmem ne. Ve yahut Moskova’da duymaya başladın. İngilizce’yle kadar hoş bir telaffuzla konuşuyorlarsa Rusça’yı derler.
Yani çok ilginç bir teli ama biliyor yani Çin, Rusya’yı da tanıyor, Amerika’yı da tanıyor ama daha iyi tanıyan Hindistan. Hindistan. Hindistan. Bu büyük devletlerin artık cultural fringe dediğimiz kültürel saçaklanması da oluşmuş vaziyette. Bizde tabii bu var mı bu gelişme var tabii. Var.
Var tabii ya hiç şakası yok yani yeni nesiller Türkiye’de her yere burnlarını sokan şu veya bu şekilde bir takım şeyleri öğrenmeye başlayan insanlar. Mesela bundan evvel Arapça bölümü bir baktım ciddi Arapça öğreniyorlar insanlar. Yani ben oraya hoca oldum diye yan gelip yatmaya.
Bir tanesi hatta İbranca Türkçe Lugat hazırlamış yani ondan gitmiş İsrail’de bir de İbranca öğrenmiş yan dil diye. Benim zamanında ben böyle bir klasik filoloji Arap Fars filolojisi düşünemezdim yani yoktu. Sen diyorsun ki iyiye gidiyor yani.
Türkiye tabii çünkü bir memleket burası da geçinmek zorunda her şey rağmen çantasını alıp gitmek zorunda bir yerlere iş yapmak zorunda birileri buraya gelme durumunda. Burası endüstriyel bir memleket yani Kuzey Akdeniz normlarına uygun bir yer ve birçok bakımdan onların içinde de cüstesine uygun bir gelişimi var. Burası açılır dünyaya yani yakında doğru dürüst Afrikanistler de çıkıyor.
Çıkar yani şakası yok. Bu önemli zaten vatandaşının bir kısmı oralarda yaşıyor. Orada yaşamakla kalmıyor buraya da bulaşıyor ya giriş yapıyor. O bakımdan bunlar eski şey gibi değil bunlar tanınacak. Sorun Türkiye’de Kafkazlardır. Şimdi tam oraya gireceğim ben de. Çin’den yola çıkıp Çin’de zaten böyle bir yol inşa etme çalışıyor biliyorsun.
Kafkazya üzerinden Avrupa’ya da ulaşacağı bir yol inşa etme çalışıyor. Türkiye’ye baktığımız zaman Kafkazya’nın kıymeti, harbiyesi nedir? Tarih olarak çok enteresan şeyler var. Mesela hiç kimsenin aklına gelmiyordu Urartuların Çeçen oldu köklerinin. Yani orada çeçen macirler var o Çavuştepe’de falan.
Bir tanesi işte Mehmet burada. Adam çivi yazısı öğrendi belki. Çünkü neden çivi yazısını okuyabilirsin lisanı bilmeden de. Körkütük okuyanlar bu bizim dile benziyor demiş. Sonra birini okutuyor hocanın öyle okuyor öbürü belki daha yakın okuyor. Adam akıllı şüphede bu işin peşine düşüyor. Evet kabul edildi bu bugün.
Evet tabii hiçbir Hönarsiyan arkeologunun, bir İranistin, bir bilmem ne’nin. Bu Urartu dili de yani Çeçenlerle ya da Lezgilerle, Avarlarla. Daha önce Etrusklerle bir bağındası olduğunu düşünüyordu. Etruskleri de maalesef okuyorsun dilini bilmiyorsun. Evet. Ve o nereden geliyor? Yani şimdi biz mi Çeçen yanında dağlıları geldi oraya yoksa onlar mı oraya gitti? Muhtemelen Kafkasya çok enteresan bir tergazindir. İltica memleketidir. Böyle bir memleket. Kafkasya da tabii nüfus bakımından bilemiyorum ama mutlaka nüfus bakımından çoğunlukta değil. Fakat çoğrafi yaygınlık ve sayı bakımından ünitelerinin sayısı itibariyle Çerkezler gelir. En kalabalık o kadar.
En kalabalık yani dağılım nüfusun yoğunluğu değil. Çünkü yani Gürcüler mesela üç buçuk beş milyon arasında dünyada dahil. Onlardan fazla. Ermeniler bütün dünyadaki hesaplarıyla on milyon bulan bir memleket hemen hemen. Çeçen, Çeyler, Kafkasyalıların hepsi o kadar mı bilmiyoruz. Ülkedeki nüfusları düşük. Buradaki çok daha fazla görünüyor. Şimdi burada 600 bin var deniyor ama çok az insan bunu yazıyor. Konuştuğu dile falan göre. 65’ten beri böyle bir sayım yok Türkiye’de zaten ona. Şimdi o zaman tabii dünyadaki nüfusu itibariyle ki o Kafkasya dışı, ekspatriya bir nüfustur. Bunun üzerinde fikrimiz yok. En kalabalıkları burada ama imparatorluktaki nüfus dolayısıyla. Ürdün’de de var, Suriye’de de var, Mısır’da da var. Yani var. Çok ilginç bu. Şimdi bunlar ne yapıyor burada? Orada ne oluyor? Oradaki lisanlar buradaki kadar temiz değil. Rusya çok girmiş falan. Ama bir nüfus var orada da ve orada da bir milliyetçilik var ve devletler var işte. Gördünüz Abkhazya, efendim söyleyeyim Abkhazya’da Ermeniler bunları tepelemeye kalktı. Hayır o zaman onlar tepeledi çıkardılar. Ermeniler diyorum şimdi gürcüler. Şimdi o gürcüler oradan atıldıktan sonra Ermeniler girip yerleşiyor mu söylüyor. Demek bir problem bitmeyecek. 300 bin nüfus deniyor.
Rusya’ya istatistikleri 300 bilsin yani burada çok daha kalabalık var aslında.
Onu söylemek lazım.