Yapay zeka nasıl öğreniyor? Prof. Dr. Zehra Çataltepe yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=Qj5WFNek630.
Bugünden bugüne yapay zeka konusunda ne gelişmeler kaydedildi siz de gelişmeler kaydedildiniz Türkiye’ye ne gelişmeler kaydetti, dünya nereye gitti burda? Bunların hepsine cevap verirsem zaten program biter. Kısaca böyle 3 dakikada. Benim içimden sizinle o sıvarda konuşurken kendi açımdan şey hayalim vardı yapay zekayı çok daha fazla insanın kullanabileceği bir alet haline getirmek sevdası vardı.
Ve bunu çok büyük bir oranda başardık. Hatta yeni çıkan Harvard Business Review’de bir yazı var. Orada bizim 2017’den beri kurduğumuz sistemi tarif ediyorlar. Detaylarını daha sonra konuşuruz. Türkiye çapında sizin de bahsettiğiniz gibi çok güzel gelişmeler var. Bir sürü üniversitede yapay zekayla ilgili araştırma yapan
araştırmacı sayısı artıyor. Binlerce iti de bile sadece bir tek iti de bile binlerce yüzek lisan tezi yapılmış yapay zekayla ilgili. Araştırmalar ve çok değerli öğretim üyesi arkadaşlarımızın nezaretinde ve yardımında yapılıyor. Aynı zamanda da bir çok start up da oluşuyor. Biliyorsunuz hem Türkiye’de son zamanlarda milyar dolara ulaşmış şirketler çıkmaya başladı. Yapay zekalı da inşallah çıkacak diye ümit ediyoruz. Evet daha çok şeyler çıktı. Yemek sepeti, ondan sonra getir götür alışveriş siteleri falan çıktı. Ama daha yapay zekalı gibi bir şey çıkmadı galiba. İnşallah o da çıkacak. Yani siz milyarder mi olacaksınız? Önce bir dersefe programı burada. Hedef benim hedefim milyarder olmaktan ziyarete dediğim gibi o kadar çok işleri yan bir şey ki herkes düşünüyor.
O yüzden bile bireysel olarak daha iyi bir otobüle binmeniz bize gelmiyor. Veya daha güzel bir yerde otobüle biz gelmiyor ama Türkiye’de kımetli bir şey oluyor. Türkiye’deki sevgili arkadaşlarımızla bunu yapmak yapmış olmak iti gibi bir yerde bunu yapmış olmak tabii ki çok onur verici olur. İnşallah yaparız. Peki kullanılmaya başlayan bir şey var mı şu anda? Yani sizin geçen seferde geldiğinizde hep projeler vardı ama hiç ne diyeyim gerek insanların gerek sektörlerin özellikle sanayinin veya işte tıptan çok bahsediyordu o zaman tıptaki işe veya hukuktan bahsediliyordu. Buralarda kullanılmaya başlayan bir şeyler var mı Türkiye’de ve dünyada? Var. Önce şunu söylemem lazım. Eğer dinleyicimizin arasında varsa işte yapay zeka projesi yaptık ve başarısız olduk diyen varsa hiç üzülmesinler. Gartner’a göre yüzde 50’si yapay zeka projelerinin başarısızlıkla sonuçlanıyor. Çünkü bir şeyler deniyorsunuz ama ya datanızda eksiklik var ya algoritmalar çalışmıyor ya aksiyon alamıyorsunuz. Sonuç olarak başarısız olabilirsiniz ama başarılar var. Daha birkaç hafta önce kanserle ilgili çok güzel bir çalışma yaptık ve doktorlar yapay zeka algoritmaları ile. Ne demek kanserle ilgili çalışmalar? Kanser tedavisi mi kanser teşhisi mi? Kanser teşhisinde yüzde 100 bir aşamayı çok fazla detay veremiyorum ama yüzde 100 bir teşhisin yapılmasında yüzde 100 daha başarılı yapabilecek hale gelecek doktorlar. Niye zaten biyopsiye yapılan bir şey değil miydi o? Biyopsiye ihtiyacınız kalmadı. Biyopsisiz. Biyopsiyi yapma gereğini azaltacağız. Evet. Ayrıca başka bir çok ender görülen başka bir kanser türü ile ilgili Avrupa’daki araştırmacılarla çalışmalar yapıyoruz. Orada da kanseri gören doktor o kadar hastalıkta kanser görüyor ki yani çok çok ender görülen bir kanser türü yapay zeki algoritmaları doktora destek olacak ve yeni başlayan doktor bile sanki yanında bu işi çok iyi bilen profesör varmış gibi. Bu nedenle Google yapmıyor mu? Google her şeyi yapamaz. Yapmıyor. Hayır. Yani Google’un böyle bir şey yapması en azından tabi şimdi Google çok korkuluyor şirket ama Google’la araştırır yani bir ararsınız bir şey ararsınız ama onunla aynı şey tabii ki değil.
Yani bir doktorun yaptığı şeyi çok fazla basitleştirmiş olursunuz. Google bunu yapmıyor mu derseniz. Hayır mesela yeni bir kanser türü karşılaştık. Burada yapay zeka ne yapıyor peki o zaman? Yapay zeka dünyadaki benzer kanserlerin hepsini bir anda getirip bunlarla hangi tedar uygulanmış, hangi tedar başarılı olmuş, hangileri başarısı olmuş, neresinde yanlış yapılmış neresinde. Bütün bunları mı çıkartıyor size? Önce şey bütün dünyadaki olmuyor genellikle. Yani bu verilerin toplanmasında
izinler alınması gerekiyor. İzin alınmış olan verilerin üzerinden yapay zekayı şunu diyorsunuz işte bütün mesela kanser hücresinin hangi bölgede olduğu, büyüklüğünün ne olduğu, ne kadar büyüdüğü, etrafında başka hangi hücreler olduğu vesaire gibi bir sürü bilgileri veriyorsunuz. Diyorsunuz ki bunlar tedavi ile ilgili herhangi bir şey yapmasanız da kötüleşmeyen kanser vakaları
bunlar da tedavi yapılmadığı için kötüleşmiş olanlar. Yani yapay zeki algoritmaları bu aradaki ikisinin arasındaki farklara bakıp. Peki tedaviyi ödeme öneriyor mu? Şu andaki çalışma dediğim gibi çalışmanın başındayız. Bir Horazin 20.000 projesinde yapıyoruz bu çalışmayı. Şu andaki her hedefimiz tedaviye herhangi bir tedaviye ihtiyaç var mı yoksa olduğu gibi
bırakalım mı bu hastalığı? Şu anda o aşamadayız ama hangi tedavi uygulansın ikinci soru, ikinci aşamada dolamakacağız inşallah. Peki bunu mesela yapay olmayan zekalar yapamıyor mu? Çünkü baktığınız zaman aslında biraz istatistik birini gibi bir şey yani istatistik olarak verileri değerlendirip ortaya bir şey çıkartıyor. Bunun için yapay zeka şart mıdır? Yapay zeka bunun neresinde ne yapıyor? Çok iyi bir soru. Bu arada sizlerden en son an cevap isteyeceğim. Yani yapay zeka neresinde şöyle ben yapay zeka dersi öğretirken ilk önce bundan bahsediyorum. Yapay zeka algoritması şurada gerekiyor. Eğer problemi tarif etmekte zorlanıyorsanız yani mesela doktora siz şey diyebilirsiniz işte buna kanser dediniz, buna kanser demediniz. Bana tarif eder misiniz derseniz doktora bunun tarifi her zaman mümkün değil. Yani doktor belki işte resmin bir yerinde
bir şeye bakıyor ama onun neyine baktığını kendisi de bilmiyor belki de. Zaten çok iyi tarif edilebiliyorsa kural tabanlı sistemlerle yapıyorsunuz bunu. Diyorsunuz işte şu şöyleyse bu böyleyse kanserdir böyle deyse de kanser değildir. Yani ayağım beyan. Yapay zeka çok pozit olmayabilir bazen böyle binlerce kural. Evet bilen için bazen. Evet binlerce kural bir arada olabiliyor. Fakat problem şu kural tabanlı sistemlerde özellikle problem değişiyorsa
sürekli olarak kural tabanlı sistemin güncellenmesi çok sıkıntılı bir iş. Kanser makalları da aslında değişiyorlar. Yani hani bir gün yeni bir kanser buluyoruz başka bir gün başka bir yeni kanser buluyoruz. Tedavi yöntemleri değişiyor. İnsanın alışkanlıkları değişiyor. Değişimin olduğu yerde yapay zeka ihtiyaç var. Çünkü insanların o kuralları böyle hani batan ruhun gemisine yani bant yapıştırarak onu kurtarmaya çalışmaları genelde başarısız oluyor. Ama yapay zeka algoritmaları kendilerini güncelleyebilirlikleri zaman yeni verileri de öğrenip yeni problemlere çözüm sağlayabiliyorlar. Peki şöyle olması daha hoş olmaz mı yani bunu yapay zeka bunu ne zira yapacak şimdi? Biliyoruz ki tıp aslında bir pozitif bilim değil. Niye? Bunu bazıları kızabilir ama gerçekten de değil. Bunu pek çok ikiliğimle de konuştum. Onlar da aynı kanaatte. Niye? Çünkü her şeye cevabı farklı. Yani şimdi benim bünyemde sizin bünyeniz arasında işte buna yediğimiz, içtiğimiz, alışkanlığımız, genetik yapımız, aile geçmişimiz, oturduğumuz her gibi binlerce faktörler dolayı bambaşka aynı ilacı siz adınızla başarınız basit olarak senin geçebilir ben adına geçmeyebilirim. Bu da tıpkı biraz farklı bir imdat yapıyor. Mesela yapay zeka burada şöyle yapması daha hoş doğru olmaz mı? Benim genetik yapımı bilecek, benim alışkanlığım benim her şeyimi
bilecek ve benim gibi olanları bulup onlarla karşılaştırıp ona göre tedavi, ona göre ilaç, ona göre tedavi etmeme yapması daha yapay zekaya yakışır mı? Çünkü bu dediğiniz biraz basit kalıyor bir yapay zekadan tırnak içinde beklentilmiş karşısında. Zaten o bahsettiğiniz genetik yapıyla ilgili verileri de zaten işin içerisine almaya çalışıyoruz. Ama tabii almak her zaman kolay değil. Aslında çok güzel bir
şeye değiniyorsunuz. Yapay zeka algoritmaları zaten işte buna benziyor, benzediği için onda çalışan, bunda da çalışır, türü çalışan yapay zeka algoritmaları var. Dolayısıyla yapay zekayı dediğiniz, eğer doğru anladıysam tabii ki, şey demek yerine işte bütün dünyayı öğren demek yerine şu özellikteki insanlar için başka bir algoritma geliştir, bu özellikteki insanlar için başka bir algoritma
geçtirir. Zaten genellikle yaptığımız işe. Bu demir, bu kendi yapsın zaten. Onu yapmak zorunda zaten kalabiliyorsunuz. Çünkü mesela algoritmalarınızla veriyorsunuz, bütün datayı veriyorsunuz, bazılarında diyor ki ben bunları ne yapsam ne etsem öğrenemem diyor. O zaman onları bir kenara alıyorsunuz, onlar için belki farklı algoritmalar geçiriyorsunuz. Ya da başından diyorsunuz ki ben bunları bilmiyorum. Yani benim yapay zekam bunları bilemiyor diyorsunuz. Onları insanlara belki devrediyorsunuz. Diyorsunuz ki yani neyi bilmediğini
bilmemekte, bilmediğini bilmek de tabii ki önemli bir basıf. Dolayısıyla yapay zeki algoritmaları bunu yapabiliyorlar. Hani şey, itiraz et, yani bunu ben sınıflandıramıyorum.
Deme yetenekleri var aslında.