Hangi üniversite, ne kadar başarılı? Prof. Dr. Erhan Erkut yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=It8nFPNUcEY.
Kurumsallık çok önemli. Rektörün altını nasıl beslediyor önemli. Nisaç karakter önemli mi sizce hocam? Rektör, tabi yani. Muhakkak önemli. Otonomi diyoruz, özgür üniversite diyoruz, ortak karar alan üniversite diyoruz. Senin rektörün diktatörse, o rektör gittiği zaman arkasından ne geleceğini ön görmek önemli değil. Mümkün değil çünkü kararları tek başına veriyor. Hocam zehirli ortam diye bir araştırmamız vardı. Toksik ortam hocamın bahsettiği diğer araştırma. Problem değil biliyor musunuz? Rektörlerin toksik ortam yaratma fırsatları çok büyük. Rektörler tam bir derebeyi kapasitesinde. Rektörlerin hesap verebilirliği şeffaflığı son derece zayıf. Ellerinde çok fazla güç var. Bu gücü kullanırsanız tam bir diktatör olabilirsiniz. Ve bildiğiniz gibi yönetebilirsiniz. Eğer doğru kararlar verirseniz üniversite iyi yönde gidebilir. Ama insanlar katılımcı demokrasi olmadığı için hep böyle işin bir kenarından tutarlar.
Yanlış kararlar verirseniz de tepesi taklak gidersiniz. Yani üniversite için demokrasi, üniversite için liyakat meselesi. Ortak karar verme mekanizmalarının çalışıyor olması. Öğrencinin yönetime katılmasından burada bahsediliyor. Dekanların yönetime katılamadığı üniversiteler var. Enüstü müdürlerinin, bölüm başkanlarının yönetime katılamadığı üniversiteler var. Ben bu arada bu çalışmayı çok önemsiyorum. Biz 2016’dan itibaren A+. Aldık. 2018’de A. Aldık.
Ve birdenbire bir dakika dedik ne oldu ya? Niye A. Aldık? Açtık hocamlara telefonu. Hocam dedik lütfen bize detaylı anlatır mısınız? Biz niye A artıdan A’ya düşmüşüz? Ben hocamlara soruyorum. Bunu yapan başka üniversite yok anladığım kadarıyla. Bunu beğenmiyorlarsa sıralamalarını göz ardı ediyorlar rektörler. Ya burada size bir ayna tutuyor bu hocalar. Bu aynayı değerlendirmek sizin elinizde. Bunun üzerine ben biraz literatüre girdim ve okumaya başladım.
Ve mesela memnuniyetin tersinin memnuniyetsizlik olmadığını öğrendim. Memnuniyetin tersi memnuniyetin olmaması hali. Memnuniyetsizliğin tersi de memnuniyetsizliğin olmaması hali. Şimdi mesela eğer okula koyduğunuz servis sayısı azsa bu bir hijyen faktörü. Bu memnuniyetsizlik yaratır. Siz servis sayısını arttırarak memnuniyet yaratamazsınız. Ancak memnuniyetsizliği ortadan kaldırırsınız. Memnuniyeti yaratabilmeniz için motivatörleri kullanmanız lazım.
Öğrenci oraya niye geliyor? Eğitime geliyor. Dolayısıyla eğitimi doğrudan etkileyen faktörler üzerinden ancak memnuniyeti yükseltebilirsiniz. Öğrencinin öğrenme deneyimini, öğrenciye verilen desteği, öğrencinin yönetime katkısını arttırarak memnuniyeti yükseltebilirsiniz. Dolayısıyla bunu eleştirenler diyorlar ki ya işte çocuklara herhalde iyi yemek veriyorsunuz. İşte kampüste çok fazla yeşil alan var. Dolayısıyla işte öğrenciler çok memnun. Hayır. Bunlar hijyen faktörleri. Bunlar memnuniyet yaratmıyor. Memnuniyetsizliği ortadan kaldırıyor.
Ama yeşil alanda kampüste bence bir memnuniyet yaratıyor yani kampüste. Memnuniyetsizliği ortadan kaldırıyor. Memnuniyeti yaratmıyor işte. Ne güzel diyorlar. Ama senin hocaların kötüyse, aldığın dersten memnun değilsen, profesyonel gelişim desteğin zayıfsa, EFI basıyorsun üniversitene. Yeşillik olsa bile. Bunları öğrendik biz. Burada iki faktör motivatör oluyor. Yani işte başlangıçtaki öğrenme motivatör oluyor. Ve kişisel de kariyer gelişimi de motivatör oluyor. O da motivatör. Diğerleri hijyen faktörü. Bunları fark ettikten sonra biz sürekli çalışan bir komisyon kurduk ve ben her cuma öğrencilerle toplanıyorum. Navzalarını tutmamız gerekiyor sürekli. Yani nedir bir konu var mı? Bizim bilmediğimiz bir konu var mı? Her şeyi çözemeyiz tabii. Her derdi derman olamayız. Ama öğrenciyi dinlemek gerekiyor. Öğretimyesini de dinlemek gerekiyor. Çalışanı da dinlemek gerekiyor. Bunu yaptığınız zaman emin olun bu sıralamalarda yukarıya çıkmak… Bir günlük iş yani. Bir senedir. Bir senedir değiştirebiliyor.
Lütfen ben bütün üniversiteleri rica ediyorum. Yani sıralamaları boş verin ya. Öğrencinize daha iyi bir deneyim sağlamak istiyorsanız Engin hocamla Cemil hocamı arayın. Niye f’ye aldık? Niye d’ye aldık diye sorun. Ücretsiz danışmanlık veriyorlar hocalar. Tabii biz isteyeden raporlarını gönderiyoruz. Raporları gönderiyorlar ve bakıyorsunuz. Kendi öğrencilerinizin aklınızda ne yapar? Zaten biz hiçbir yerden para falan kabul etmiyoruz. Kendi ücretlerimizin kesinlikle… Ya bu bağımsızlığı başka türlü korumanın anlamı yok yani.
Bakın buradaki konu, Marur Üniversite ile Mazmut Üniversite arasındaki fark. Marur Üniversite yöneticisi, Burluk Haftağan’da her şeyi doğru yaptığına inanıyor. Eğitimin nasıl verilmesi gerektiğine inanıyor. Çift ana dal böyle olur, böyle olmaz. Yan dal böyle olur, böyle olmaz. Kurallar çok sert ve sabit. Ve üniversitenin içinde bulunduğu fırtınalı değişim ortamının farkında bile değil. Üniversitenin ölmüş gömeni yok bunun farkında değil. Dünyada da bu tarz şey var ya. Bazı üniversiteler ölmüş gömeni yok yani. Dünyada da var.
Dünyada var tabii tabii. Yani yüksek öğretim sektörü bütün dünyada büyük bir fırtına içinde. Üniversite fikrinin tamamen belki de yok olacak. Bu konuşuluyor. Diplomaların önemi konuşuluyor. Biz 5 yıl önce konuşuştuk. Böyle bir durumda Marur Üniversite olmak o kadar anlamsız ki. Mazmut olmanız gerekiyor. Ya biz her şeyi zaten kendimiz yapamayız. Acaba neleri dışarıdan alabiliriz? Öğrencimize çok açık kaynaklı sistemlerden ne sağlayabiliriz? Adaptif öğrenmesi sağlayabilir miyiz? Buraya çok üniversite var dünyada.
Evet. Yani ben niye bütün dersleri kendim vermeye çalışayım? Yani Stanford’da MIT’de verilen derslerden daha izin mi vereceğim? Mesela hocam profesyonel gelişim diyor. Coursera’nın kariyer üniteleri var. Oradan alacağın sertifikalar son derece değerli. Hocam bir reklam arası vermem gerekiyor. Fazla bunu ciltirdiğin zaman gizli olur. Yani mazmut olmak faydalı bir şey üniversite için. Fazla marur olmamalı üniversiteler. Haddini bilmeli.
Peki.