Kayseri kazılarında ne bulundu? Prof. Dr. Okşan Başoğlu yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=bs3MUgK9_Wk.
Şimdi Kayç Seri ve artık Kapodokya bölgesi bizim çalışmalarımız için padantoloji açısından oldukça önemli merkezler. Kızılırmak havzası özellikle. Türkiye’deki bu alanda yapılan araştırmaları, kazı çalışmaları genellikle kızılırmak havzası boyunca devam eder.
Zaten Hali Hazarı’da biz Nefşehir Ürgüp’te bir kazı çalışmamız vardı aynı şekilde. Palantolojik bir kazı. Bu Kayç Seri Büyükşehir Belediyesi ve Erciyes Üniversitesi’ndeki hocaların bana ulaşması sonucu bu kazı gündeme geldi. Öncelikle tabii çok yoğun olduğumuz için biraz erteledik. Hemen gidip inceleme fırsatı bulamadık. Ama bu arada Kayç Seri Büyükşehir Belediyesi’nin çok büyük destekleriyle, sponsor olmasıyla burada da biz kazı çalışmalarına, kurtarma kazılarına başladık. Çalışmalar ilerledikçe buluntuların gerçekten çok güzel, hatta eşsiz olduğunu gördük. Palantolojik açısından.
Oksan Hocam, bir iki şey sorabilir miyim? Çok özür dilerim, bir iki şey sormak istiyorum. Merak ettim. Tabii ki. Buradaki ilk fosilleri bir çobanın bulduğu ve ondan sonra çalışmanın başladığı bilgisi doğru mudur? Gerçekten bir çoban mı rastlıyor ve bu konuyu üniversiteye aksettiriyor? Ya da belediyeye, oradan üniversiteye? Evet, evet, evet doğrudur. Bir çoban sesim geliyor değil mi? Geliyor, gayet iyi geliyor.
Bir çoban burada keçilerini otlatırken, Murat da yanlış hatırlamıyorsam çobanın adı, bir hortumlu memeliye ait bir task yani savunma dişine ulaşıyor, görüyor toprağın içinden, sonra kazdıkça onun büyük bir hale geldiğinin büyük bir uyuttu olduğunu görüyor ve bilinçli olarak gerçekten takdir edilesi bir durum. Hemen üniversiteye ve belediyeye haber veriyor. Onlarda işte araştırıyorlar, hani bu konuda kimler çalışıyor, ne yapıyorlar, kimler var diye bu şekilde bizim ekibimize ulaşıyorlar. Biz bu şekilde haberdar olduk. Gerçekten bilinçli bir vatandaşın bunu fark etmesiyle bu çalışmalar ortaya çıktı. Peki hemen bağlı bir şey daha söyleyeyim. Yani az önce dediniz ki Kayseri havzası özellikle RGS’in eteklerini anladığım kadarıyla önemli Kızıldırmak havzası önemli dediniz. Niçin oralar önemli? Anadolu’nun başka yerlerinde bu fosillerden bulmak mümkün değil mi? Yoksa sadece buraya mahsus mu bu fosiller? Oraya mahsussa niye oraya mahsus? Yok yok.
Hayır Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde de var, Çanakkale’de var, Burdur’da var, farklı birkaç bölgede de var, Maraş’ta da var. Fakat Kızıldırmak havzasında daha yoğun rastlıyoruz çünkü şey su kenarı yani su var.
Çanlar genellikle suyun kenarına gelip orada işte hani suyla bağlantılı olarak yaşamını sürdürüyorlar, orada ölüyorlar, sürüklenerek depolanıyorlar su kenarlarında üstleri çökerlerle örtülüyor. Bu katmanlar üst üste üst üste üst üste yığılıp sonra bir fosilleşme ortaya çıkıyor. Sonra bu çökerme havzası kuruyunca karasal hale geliyor. Sonra teknolojik hareketlerle tekrar suyla doluyor ya da erozyonla ya da değilim gibi teknolojik hareketlerle paylar kırılıyor ve fosiller açığa çıkıyor. Hani bu suya yakın olmasının ondan dolayı bu havzada Kızıldırmak boyunca birçok 3-4 tane fosil çalışması var ve başka yerlerde yani havza devam edilip takip edilse mutlaka
da olacaktır. Bir de bizim Türkiye’de paleontolojik kazılarımız diğer kazılara nazaran oldukça az sayıda. Şu anda herhalde bir 6 tane falan ben paleontolojik kazı biliyorum. Bunun da neredeyse 3-4’ünü biz yürütüyoruz.
Keşke daha çok olsa umudumuz o yönde çünkü bu açıdan Anadolu eşsiz bir coğrafya. İnanın yurtdışındaki üniversiteden bilim adamlarımız ekipte var. Bizden daha iyi biliyorlar. Yani eşsiz bir coğrafya olduğunu. Niye bunları değerlendirmiyorsunuz diyorlar. Umarım ama git gide çalışmalar artıyor, artacağını da düşünüyorum. İlgi de artıyor. Bayağı bir bilinç oluşuyor. Şu anda mesela Kayseri’de ve Nevşehir’de işte Örgüp’te yaptığımız için kazı çalışması oranın halkı o kadar bilinçli ki yani bizim adımıza koruyor. Her gün mail alıyoruz. Telefon geliyor. Şurada şu bulundu. Şunu bulduk. Hocam ne yapalım? Gelin bir bakın. Saklayalım. Bu çok güzel bir şey. Bizi sevindiriyor. Bu doğal mirasları koruma açısından da umutlandırıyor. Çünkü doğal miraslarımızı tanımıyoruz. Tanımadığımız için de korumamız zor. Ne doğal miras bilmiyoruz. İşte bu noktada bence üniversitelere ve akademiye çok iş düştüğünü düşünüyorum. Peki hocam o zaman tanıdalım mı?
Tanıtalım evet.
Buyurun siz dinliyoruz. Ben size Karseri’yi tanıtayım. Evet. Şimdi dediğim gibi tekrarlayacağım. Tekrara düşmüş gibi oluyorum ama cidden Karseri’deki fosil lokaliteleri çok önemli. Yani Karseri arkeolojik zenginliğinin yanı sıra bu noktada da çok dikkat çeken bir konumda.
İşte bu hikayeyle başladık. Tabii ki bir kazı çalışmasını sürdürmek çok zor. Yani hem çok masraflı hem çok zahmet isteyen bir iş hem çok emek isteyen bir iş. Bizim bunları tek başıma yapmamız mümkün değildi. Tabii ki de bakanlıktan da bir izin almamız söz konusuydu. Bakanlığın da onay vermesi lazımdı. Ruhsat vermesi lazımdı.
Belediye bütün bu sponsorluk kısmını maddi kısmını karşıladı. Bakanlıktan da izin alındı ve bu çalışmalar başladı. Yine ben bu miraslara sahip çıkma açısından Karseri Bülükşehir Belediye Başkanına da çok büyük teşekkürlerimi iletmek istiyorum. Şöyle ki oradaki ekibimiz bizim 3 yıldır Karseri Belediyesinden maaş alıyor.
Karseri Belediyesinin lojmanlarında oturuyor. Her türlü araç malzeme her şeyleri Karseri Belediyesinden karşılanıyor. Yine yurtdışından gelen bilim adamlarının yol paraları ve kalacak yerleri belediye tarafından karşılanıyor. Bu da çok güzel bir şey çünkü yerel yöneticilerin doğal miraslarının bilincinde olması ve
bunu korumaya yönermesi çok çok dikkat çekece ve çok önemli benim için. Yani bu bizim deyip sahip çıkıyorlar. Umarım gittikçe de yaygınlaşır. Yerel’in Karseri’deki Karseri’de aslında iki tane lokalitemiz var.
Yamula ve Barsama. Barsama lokalitesi şu anda dünya miras listesine giren Koramaz Vadisi içinde yer alıyor. Önemli bir lokalite fakat fosiller o kadar yoğun geliyor ki biz sezonun hemen hemen neredeyse 5 ayını ancak Yamula’da geçirebiliyoruz. Yani çok daha büyük bir ekiple çalışmamız gerekiyor.
Engelli ne daha büyük ekibin önündeki? İyine efendim. Daha büyük bir ekip önündeki engelli ne? Parasızlık mı? İlgisizlik mi? Niye daha büyük bir ekible çalışamıyorsunuz? İlgisizlikle ilgili Karseri ile ilgili hiç ilgisizlik diye bir durum söz konusu değil. Tabii ki bunun en önemli nedeni para maldiyat.
Yani 50 kişilik bir ekibi orada 60 kişilik bir ekibi bütün bir yıl boyu tutmak her türlü ihtiyacını karşılamak tabii ki zor.
O yüzden de böyle adım atıyoruz.