Buluğa Ermeyen Çocuğun Ezan Okuması Doğru mudur? – Abdülhamid Türkeri Hoca Efendi
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=XVqFbTbbm2Y.
Bu lüya ermeyen çocuğun ezan okuması doğru mudur? Hanefi mezhebine göre ezan İslam’ın şiarlarındandır. İslam’ın şiarlarından olduğundan dolayı terkinin dalalete ve sapkınlığa düşüreceği kaynaklarımızda geçmektedir. Ve ezan eyleminin yapan kişi açısındaki faziletiyle alakalı da Allah Resulü Bukhari’de rivayet edilen hadisi şerifte
müezzin ezan için nidada bulunduğunda, ezanı duyan mevcudatın tamamının yarın ahiret gününde yaş olsun, kuru olsun, canlı olsun, cansız olsun o müezzinin o eylemine şahitlik edeceğini buyurmaktadır. Allah Resulü bu hadis-i şerifte müezzinlik eyleminin ne kadar kadri kıymetinin yüce olduğunu beyan etmişlerdir. Bundan dolayı ezanı okurken, ezanı okuyacak müezzinlerin takva sahibi, sünneti bilen salih kimselerden olması gerektiği kaynaklarımızda zikredilmektedir. Ve fasığın ezan okumasının da mekruh olduğu kaynaklarımızda aynı şekilde geçmektedir.
Şimdi sorumuzla alakalı yani buluya ermemiş olan çocuğun ezanı ile alakalı da kitaplarımızda şu şekilde bir tafsilat söz konusudur. Eğer çocuk temyiz demiş olduğumuz, karına zararına olan şeyleri ayırt edebilecek yaşta değil ise, yani daha 7-8 yaşlarında, bu yaşlarda ise bu durumda bu şekilde olan bir çocuğun ezan okuması mezhepte ittifakla mekruhtur, bu caiz değildir. Ancak eğer çocuk temyiz yaşını geçmiş, buluya yaklaşmış ise, yani 11-12 yaşlarında bu yaşlarda ise bu durumda mezhep içerisinde her ne kadar bazı kaynaklar mekruh olduğunu söylesede,
ki merak, kılıf, felahta ve damat sahibi bu görüşü nakletmektedirler. Yani onlara göre 11-12 yaşında bir çocuk ezan okuyacak olursa mekruhtur, iadesi müstehaptır.
Her ne kadar bu görüşü benimselerse, meshepte zahir rivaye ve fetevayi hindiye bu tür eserlerin ve metin kaynaklarının çoğunun tercih etmiş olduğu görüşe göre temyiz yaşını geçmiş olan buluya yaklaşmış olan çocukların okumuş olduğu ezan da herhangi bir karahat bulunmamaktadır.
Yani bu çocuk eğer buluya yaklaşmış ise, 11-12-13 yaşında ise bu durumda ezan okuyabilir, okuması durumunda herhangi bir karahatten bahsedilmez.
Şimdi, tabi burada şuna da dikkat etmek gerekir. Maalesef bazen özellikle kırsal kesimde şuna şahit olunuyordur. Yani bazıları çocukları ezan okumaya alıştırmak veya camiye alıştırmak için çocuklara ezan okutuyorlar.
Evet bu güzel bir şeydir, doğru bir şeydir ancak çocuk ezan eylemini yerine getirirken ezanın hem kıraat olarak hem de ezanın manası olarak yanlışa düşebilecek bir takım galatlara düşebiliyordur. Şimdi çocuğa ezanı alıştıracağız diye veya camiye alıştıracağız diye ezan gibi İslam’ın şiarı olan bir sünneti de bu şekilde hata yapmak doğru olmayacaktır.
Evet, küçük yaşta çocuk okunsun dediğimiz gibi yani temiz yaşında aşan çocuk okuyabilir. Bunda herhangi bir karahat yoktur ancak çocuğa düzgün bir şekilde talim edildikten sonra okutulmalıdır.
Yani çocuk ezanı okuduğunda bunu bir deneme tahtası olarak değil talim edilmiş, öğretilmiş şekliyle çıkıp okusun. Yoksa ezan gibi dinin şiarı olan bir şeyde eylemde bir fiilde tankıs veya noksan hoş olmayacaktır, bu mesuliyet olacaktır.
Ancak eğer çocuk ezanı güzel bir şekilde okursa ve bunu da güzel bir şekilde öğrenmiş ise bu çocuğun bulu çağına ermemesi Hanefi fıkı açısından problem değildir.
Temiz yaşına yani kârına zararına olan şeyleri ayırt edebiliyor ise bu saat bu vakitten sonraki çocukların ezan okuması Hanefi mezhebine göre keraatsiz sahihtir. Temiz yaşında altındaki çocuklarda ise dediğimiz gibi mekruhtur.
Muhammed