Namazlarda Âyetleri veya Zikirleri Parmakla Saymanın Hükmü Nedir? – Abdülhamid Türkeri Hoca Efendi
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=jkdD8mwG1lw.
Farz ya da nafile namazlarda okunması gereken ayetleri veya zikirleri parmakla saymanın hükmü nedir? Farz olsun, nafile namaz olsun, namaz içerisinde okunması gereken ayetlerin veya namaz içerisinde okunması gereken zikirlerin parmaklarla sayılması İmam Ebu Hanif Hazretlerine göre mekruhtur.
Böyle bir şey namazın ameli dışında bir amel olduğundan dolayı Hanif-i Mes’ebine Ebu Hanife Hazretlerine göre bunun yapılması caiz değildir. Ancak Ebu Hanife’nin talebeleri olan İmam-ı Ebu Hüsuf ve İmam-ı Muhammed Hazretlerine göre ise,
sünnette yani Allah Resulü’nden ve sahabe efendilerimizden bazı namazlarda birden çok ayet veya birden çok zikir, rukçu ve secdede olduğu gibi rivayet edildiğinden dolayı bunların da parmaklarla sayılma ihtiyacı olduğundan dolayı parmaklarla bunların sayılmasında herhangi bir kerahat olmadığı rivayet edilmektedir.
Bazı kaynaklarımız sahibeyle göre yani İmam-ı Ebu Hüsuf ve İmam-ı Muhammed’e göre parmaklarla zikirleri veya ayetleri saymada bir kerahat olmaman meselesini nafile namazlarla açıklamaktadırlar. Yani Ebu Hanife ile İmam-ı Ebu Hüsuf ile İmam-ı Muhammed’e göre nafile namazlarda bir genişlik vardır, nafile namazlarda bu şekilde rivayetler vardır.
Örneğin berat gecesi namazı olduğu gibi bu gece okunacak ayetlerin parmaklarla sayılması gerekir, farz namazlarda böyle bir şey yoktur. Bundan dolayı nafile namazlarda sayılabilir ancak farz namazlarda sahibeyle göre de bunun parmaklarla sayılması caiz değildir, görüşler rivayet edilmektedir. Ancak diğer kaynaklarımız ise ki İmam-ı Mergin Han’da bu görüşü nakletmektedir öncelikle sonrasında diğer görüşleri kıyıl diye yani bu da rivayet ediliyor şeklinde anlattadır. Diğer rivayetlere göre sahibeyle göre ister farz olsun, ister nafile olsun, mutlak surette farz olsun, nafile olsun parmaklarla ayetler ve zikirler sayılabilmektedir. Şimdi burada kaynaklarımız da bir de şu incelikten bahsedilmektedir ki biz de bu şekilde berat gecesi namazı veya benzeri namazları kılacağımız zaman veya nafile namazlarda rukû veya secdede 3, 5, 7, 9 bu şekilde tespihatta bulunacağımız zaman da bizim de dikkat etmemiz gereken ve takdit etmemiz gereken uygulama burasıdır. Parmakların tamamıyla sayı saymanın nekruh olduğunu söyler fuka. Yani namaz kılarken şu şekilde 1, 2, 3 bu şekilde bir sayımın nekruh olduğunu söylerler.
Peki kişi böyle değil de, bunu İbn-i Hümam Hidayet-i Şerhinde söylemektedir, kişi parmak ucuyla bu şekilde sayacak olur ise bu durumda Ebu Hanife’de dahil mezhep müctehidlerimizin tamamına göre bunda bir beis olmadığı söylenmektedir.
O zaman burada namazı kılarken yapmamız gereken bugün günümüzde gerek nafile namazları olsun, gerek farz namazları olsun, imamlarımız arasında ihtilafsız, hilafsız olan ve hepsinin de ittifak etmiş olduğu görüş hangisi? Parmağın tamamıyla değil de sadece parmak ucuyla yapılan sayıdır. Yani bu şekilde saymalıdır, hafif bir şekilde parmak ucuyla hareket ettirerek saymalıdır. Eğer böyle değil de parmağın tamamıyla bir sayma durum söz konusu olacak olursa Ebu Hanife Hazretleri’ne göre böyle bir şey caiz değildir. Ancak sahibeye göre her ne kadar hilaflı olsa da tercih edilen görüşe göre caizdir. Bir de burada şuna da dikkat etmek gerekir.
Bu sayıları yaparken lisan ile saymamak gerekir. Eğer lisan ile sayılacak olursa namaz esnasında ayetler, tespihatlar, zikirler dışında başka bir konuşma olacağından dolayı namaz bozulur, hilafsız bozulur.
Buna da dikkat etmek gerekir. Yani o zaman toparlayacak olursak farz olsun nafile olsun, birden çok zikir, birden çok ayet-i kerime okunduğu ve bunu da sayma ihtiyacı olduğumuz zaman da eğer lisan ile sayılacak olursa hilafsız namaz bozulur ve namazın tekrar kılınması gerekir. Eğer parmaklarla yani bu şekilde 1, 2, 3 diye sayılacak olursa namaz içerisinde Ebu Hanife’ye göre mekruhtur, sahibi önüne göre değildir. Parmaklarla değil de sadece parmak uçlarıyla aşırı bir amel olmadan sayılacak olursa bunun takibi için herhangi bir keraat olmaksızın 3 mezheb imamımıza göre yapılmasında herhangi bir keraat yoktur ve böyle bir şey caizdir.
Allahümme salli ala seyyidina Muhammedin ve ala ali seyyidina Muhammedin.