Yusuf Kaplan – Dünya Görüşü Tasavvuru – Cumartesi Sohbetleri (26)

Yusuf Kaplan – Dünya Görüşü Tasavvuru – Cumartesi Sohbetleri (26)

videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=rV0fzVsGfV4.

Yani dünya görüşüne, insana dolayısıyla toplumlara medenet fikri verir. Yani bir dünya görüşü medenet fikrinin eseridir açıkçası. Yani dolayısıyla toplumları aşan bir boyutu vardır. Yani medenette öyle bütün hauza meselesidir.
Yani dünya görüşü biraz daha modern bir kavram. Yani biraz daha ideolojiye doğru da kayıyoruz orada. Yani mesela dünya görüşünde bir okba görüşü var mı mesela? Veya şöyle bir cümle kurabiliriz, soru. Yani buradan soru da çıkarabiliriz. Dünya görüşü aslında söküler bir kavram.
Yani biz sadece bu dünya ilişkin, dünyayı nasıl şekillendirebileceğimize ilişkin, insanın dünyayı inşa etmesine ilişkin bir çerçeve sunuyoruz dünya görüşü ile. Dolayısıyla aslında bunun altına özellikle çiziyorum. Yani insanın tanrılaştırılması sürecinde, himanizm, modernitenin, modernizm değil modernite.
Yani modernizm başka bir şey. Özellikle İslami kesimlerde, bu parantez olarak bunu söyleyeyim, sapla samanı karıştırıyorlar. Yani modernizm ve din, modernizm. Abi modernizm ve din olmaz. Yani ikisini karşılaştıracak ve karşı karşıya getirecek. Yani işte modernizme karşı, din, dine karşı modernizm falan böyle bir şey yok. Modernizm zaten moderniteye karşı. Modernizm, moderniteye karşı bir şey.
Yani kavramları düzgün kullanamazsın. Düzgün anlamlar çıkaramazsın. Yani kafamızdan uydurmuş oluyoruz. Modernizm, sanatın bütün türlerinde, işte romantizmle birlikte başlayalım 19. yüzyılın başları. Sanatın bütün türlerinde ortaya çıkan, işte ekspresyonizm, post ekspresyonizm,
ekspresyonizm, ekspresyonizm, işte dadacılık, kübizm, işte konstruktüizm vs. bütün resim sanatında, müzik sanatında, romanda falan, sinemada, şiirde falan. Modernliğin vaatlerini yerine getirememesine karşı başlatılan bir başkaldırı hareketidir modernizm. Moderniteye başkaldırılır. Tamam mı? Yani bunun altını çiziyorum. Ama modernin içinden, modernin içinden.
Tabii ki şokuftu neyi diye tarif ediliyor zaten o. Yani yeninin şoku. Tamam mı? Yeni ne? Yeni, yeniler yutulur bir şey midir? Hayır. Yeni ney zuhur demek? Yani modern, modernite. Modern yeni demek. Modernite yenilik demek. Modernizm yenilikçilik demek. Yani tam Türkçe karşılıklarını öğretecek olursak, modernleşme, yenileşme demek.
Fakat buradaki düz karşılıklar meseleyi karşılamaya etmiyor. Kavramların için doldurma yetmiyor. Yenilikçilik, modernizm dediğimiz şey modernitenin bizatihi kendisinin vaatlerini yerine getirememesi üzerine ortaya çıkmıştır. Dolayısıyla bir başkaldırı hareketi olarak ortaya çıkmıştır. Modernitenin zavallarını, donasıyla dünyanın felaketin eşini felsefi olarak, ontolojik olarak bir çıkma sokağın eşine fırlatmasına isyan etmiştir.
Yani buradan dünya görüşü meselesini, burayı kapatarak dünya görüşü meselesine gelecek olursak modernite insanın tanınlaştırılması sürecidir. Yani insanın her şeyin ölçüsü ve ölçütü katına yükseltilmesi. Yani Hadeger’in tanımı bu. Bu güzel bir tanımı var. Çok güzel bir tanımı var. İnsanın her şeyin ölçüsü ve ölçütü katına yükseltilmesi. Tamam mı? Yani humanizm modernite ile birlikte tekemeye bir olmuştur.
Ve bir dünya görüşü ne dönüşmüştür? Bir dünya görüşü üretmiştir. Şu demek yani, dünya görüşü bu anlamda tanrının devri dışı kaldı, tanrının devri dışı bırakıldı. İnsanın tanrının konumuna yerleşerek kendi hayatını, dünyayı kendisinin, insanın şekillendirmeye başladı. Bir çerçeve, bir harita demek.
Tamam mı? Yani bu şey açısından önemli bu. Belki de bu tür şeyleri ilk defa Türk kamuoyuna ilk defa duyuyor olabilir. Onu da hatırlatmış olayım. Yani bir düz mantık gidiyoruz. Dünya görüşü, senin dünya görüşün ne? Bir dakika kardeşim, dünya görüşü ne bir defa? Defol ona bakalım, değil mi? Ama medeniyet meselesi, ne dedim ilk kurdumun cümle oydu. Ya dünya görüşü bir medeniyet meselesidir. Tamam mı?
Yani eğer siz uygarlıktan bahsediyorsanız, yani sivilizasyondan bahsediyorsanız, dünya görüşü dediğiniz şey başka bir şeydir. Ama medeniyetten bahsediyorsanız, dünya görüşü denen şey başka bir şeydir. Yani buradan şey geliyoruz, kavramlara geliyoruz dikkat ederseniz.
Yani medeniyet ne, sivilizasyon ne, uygarlık ne, el hadariye ne.