Prof. Dr. Abdülkadir Özcan – Ulemâ ve Kardeş Katli – Cumartesi Sohbetleri (18)

Prof. Dr. Abdülkadir Özcan – Ulemâ ve Kardeş Katli – Cumartesi Sohbetleri (18)

videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=s3XcuK0mHZ0.

Yani orada her dediğiniz gibi şey üzerinde durmak lazım. Bir defa nizamı alem, kamu düzeninin devam etmesi için konulmuş bu. Ve dikkat edin, evladı kiramın var orada. Demek ki babadan oğula intikal ediyor saltanat. Bu malum 17. yüzyıl başlarında artık değişiyor, ekberiyet sistemine geçiliyor. O öyle bir konu tabii ki.
Ekser-i ulema diyor, demek ki ulemanın tamamı katılmamış. Kim o katılanlar? Onun da tartışmasını yapmıştım ben orada. Burada da hocam şey var, bir hani fıkıh müktesebatına itimad edebileceğimiz biri olmasa bile. Ahmet Akbündüz burada şöyle bir izahta geçiyor. Diyor ki burada ekser-i ulema’dan genellikle o dönemdeki alimlerin çoğunluğu anlaşılır. Ama diyor, burada diyor ekser-i ulema fıkıh bir terimdir, bunu ehli bilir. Burada kastedilen ehli sünnetteki hanefiler, hanefi ulema’sındaki vesaire önceden gelen ulemanın ekseriyeti. Burada bazı belli başlı isimler vardır. Bunlar kastedilir. Bu insanlar tecviz etmiştir diyerek burada maziye bir atıftır bu. Ana o anki duruma değildir diyor. Ekser-i ulema tecviz etmiştirden bu anlaşılmalıdır diyor ve sonrasında da işte münasip kavramını da orada burada dini bir zorunluluk ve zaruretin değil de münasip gibi daha hani yumuşak bir tabirin tercih edilmesi ise yine bunun aslında bir mecburiyet şey dini mecburiyetten vecibeden ziyade bir şey oldu. Zaruret halinde tercih edilmesi gereken bir usul yol oldu. Doğru. Bilmem eskiye atıf. Bilemem.
Bunu ehli bilir diyor da bilmiyorum ama o dönem için de ekseri ulema tecviz etmiş olabilir. Zaten o dönemdeki ulemanın açıkça bir karşı durduğu yok. Hatta siz hocam bir kitabınızda zikrediyorsunuz Kanuni’nin vefatı üzerine Mersi yazan Taşlıcalı Yahya bile oğlunu kardeş kalpine tabi tutmasını tekkit ederken son paragrafında
onu Nizam Alemin Padişah Sağ olsun şey olarak gösteriyor yani hani karşı çıkanlar bile aslında bunun mecburiyetinin farkında. Cennet-i Firdevz ona durağ olsun Nizam Alem için padişah sağ olsun. Öyle bir tero. Müthiş bir Mersiyedir o Kanuni Mersiyesi. Yani öyle yorumlamak lazım. Mesela Daha sonra tarih yazan örnekler vermiştim gene kitabında. Ulema kökeninde tarihçiler
bunları alkışlıyor. Olması gerektiydi diyor. Yani Karamani Mehmet Paşa aslında ilmiye kökenli bir vezir azamıdır, devlet adamıdır. Onun etkisiyle çıkıyor bu yani.
Onu da etkili, padişah ödönüyle etkili.