Oğuz Akkar – İran’da Yeni Devir – Cumartesi Sohbetleri (11)

Oğuz Akkar – İran’da Yeni Devir – Cumartesi Sohbetleri (11)

videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=UKT_gMNmnAk.

Ya bu konuda iki yorum var. Ben burada tabi izleyicilerimiz de bilsin ki dış politika uzmanı değilim. Alanımla değil. Yani daha çok ben İran iç politikasını, İran sosyolojisini inceleyen birisiyim. Ama şöyle iki tahmin var yoğun. Onu sadece aktarayım artık takdiri size kalır. Bir şunu diyorlar. Hani İran’da sorunlar o kadar birikti ki İran’ın bugün en büyük sorunu ambargolar. Ambargolar İran’ın belini büktü. Ve bükmeye de devam ediyor. Yaklaşık yanlış hatırlamıyorsam işte 2011 yılından beri 330 milyar dolar İran ekonomisine zarar verdiğini söylüyor. Onun dışında bugün İranlar ticaret yapamıyorlar dünyayla. İran vatanlaşları dünyaya rahat gezemiyor, vize alamıyor. Özellikle batılı ülkelerle temas kuramıyorlar. İran petrol satmak zorunda geçinmek için.
Maalesef İran hem şah dönemi hem de 1979 sonrası dış gelirlerindeki en büyük payı petrol ve doğal gaz oluşturuyor. Bunun yerine herhangi bir dış ticaret kalemi bir türlü ikame edemedi İran. Yani İran’ın elinden siz petrol ve doğal gazı aldığınız zaman müthiş bir dış ticaret küçülmesi yaşar. Bu sorun var.
Pandemi, güncel sorun. Onun dışında demin bahsetmiş olduğumuz siyasal hak ve özgürlükler, sosyal hak ve özgürlükler. İşte Türklerin talepleri olsun, Kürtlerin talepleri olsun. Yani 42 yıldır biriken sorunlar var İran’da. Yorumlardan bir tanesi şu. Sistem bu sorunların hepsini halledecek. Batı ile anlaşacak, ambargolar kalkacak, içeride bazı hak ve özgürlükleri tanacak. Biraz alanı genişletecek ama bunu kendi yapacak, reformistlere yaptırmayacak. O yüzden böyle bir Cumhurbaşkanı getirirler. Hem düşük profilde hem de kendilerinden. Bu bir yorum. Yani bu yoruma katılacak tarafları da var, katılmayacak taraflar da var.
İkinci yorum ise yani son 10 yıldır süre gelen düşüncenin devamı diyebiliriz. Maalesef yani sistem daha bir çıkmaza girdi bununla beraber. Halkını daha da küstürdü. Özellikle 1,5 yıldır pandemiyle beraber İran’dan göç çok hızlanmıştı. Daha da hızlanacak. Yani biz bugün baktığımız zaman İranlı fikir adamlarının,
iyi mühendislerin, iyi doktorlarının artık İran’da kalmadığını Türkiye’ye ve dünyaya dağıldıklarını görüyoruz. Bu daha da hızlanacak. E bu hızlandıkça içerideki sorunlar daha da birikecek. Batı hiçbir şekilde bu muhafazakâr hükümetle anlaşmak istemeyecek. Daha doğrusu tam tersi bunlar öyle bir şey istemeyecekler. Ve bu anlaşma olmadıkça ekonomik problemler çözülmeyecek.
Ekonomik problemler çözülmedikçe diğer problemlerin çözülmesine de sıra gelmeyecek. Ve dolayısıyla bu gidişat daha da kötü olacak. Sonu nereye varır? Onu tabi kestirmek çok zor. Bunu diyenler çoğunlukta yani ilk yorumu söyleyenler daha azınlıktalar. İkinciyi söyleyenler daha çoğunlukta.
Umarım ben de bunu böyle ifade etmiş olayım.