Samet Tınas – Osman Gazi’nin Vefatı, Hanımı ve Evlatları

Samet Tınas – Osman Gazi’nin Vefatı, Hanımı ve Evlatları

videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=Jf9zYld5sRc.

Binali Aleyhi Osmanlılar artık seri fetih hareketlerine tekrar devam edecekler. 1308’de İmralı dediğimiz yer Emir Ali tarafından fethedilecek. Bu sırada Orhan Gazi artık yavaş yavaş rüştünü ispat etmeye başlayacak. İşte Karaca Hisar’a mesela Tatarlar bir saldırıda bulunduğunda onları bertaraf edecek. Avşar Aşiretinin saldırılarını oynaş hisarında onları tepeleyerek, tenkil ederek bertaraf edecek. Daha sonra Mudurnuy’u alacak 1321 yılında ki o Bursa’nın uzun muhasarasına en büyük katkı hissedilen sebeplerden birdir. Bursa’nın dış dünyayla bağlantısını kesecektir. 1313 yılında Harman Kaya Tekfuru, Küseviyal Müslüman olacak. Bundan sonraki bütün harplere katılacak. Lefke, Geyve, Leblüce, Leblebici denilen yer. Mekece kaleleri fethedilecek. O Mekece zaviyesi bundan sonraki şeyden.
1315 yılında artık Osman Gazi’nin Nikris hastalığı artacak. Ve Orhan Gazi’yi başbuğu tayin ederek alpleri Cihat kollarına teşvik edecek. 1317’de de Bursa muhasarasını iyice sıklaştıracak. Burada Bursa çok mühim bir yer teşkil ettiği için aynı zamanda çok zayiat veriliyor. O yüzden iki kaleyi inşa edecek.
Birisini Kaplıca tarafına, başına Ak Timur’u koyacak. Birisini Uludağ tarafına Balabanca’ya tayin edecek. Bursa’nın etrafını bunlar hem fethedilecekler hem giriş çıkacak. Kontrol altına alacaklar. Ancak Osman Gazi Bursa’nın fethini göremeyecek. 1326’dır biliyorsun. Bursa’nın fethi Osman Gazi 1324’de vefat edecek. Önce Söğüt’e defnedilecek.
Arkasından vasiyeti gereği çünkü onlara aynı zamanda vasiyet verirken bile Osman Gazi gazaya teşvik ediyor. Bak burada da biliyorsunuz Bursa’yı işaret ediyor. Beni oraya gömdü. Gümüş kümbe de beni defnedin diye. O vasiyette Ayayeli Manastırı’dır. Ayayeli Manastırı’na defnedilecek. Bugün Bursa’ya gidenler, bugün Topalede’nin sempte Osman Gazi Türbesi ve paralelinde Orangazi Türbesi’ni görebilirler.
Aslında artık yavaş yavaş toparlamak gerekir. Buradan şunu anlıyoruz. Osman Gazi evvela karizmatik bir iktidara sahip ve bu karizmatik iktidarıyla evvela kardeşleri ve amcası arasında sıyrılıp aşiretin beyliğine, reisliğine geçiyor. Hem de en küçük kardeş olmasına rağmen. Daha sonra diğer mücavir beyliklerden alpleri yanında toplamayı başarıyor.
Subaşı olmasının getirdiği avantajı kullanarak kösemihal gibi tekfurları safına katıyor. Hatta nöker yoldaş olarak. Hatta gayrimüslim ajanları kullanıyor. Martul olsun. Evet. Tabii.
Daha sonra müteselsil fetihleriyle galibiyetleriyle artık elde ettiği kazanımları, fetihleri yanındaki insanlara üleştirerek, paylaştırarak hem onları bu zenginlikten hissedar ediyor hem de artık bu ilişkiyi bir yoldaşlık ilişkesinden bir nevi hakim ve ona tabi olan kişi ilişkisine yani daha devletçi bir ilişkiye ve daha merkezi bir ilişkiye tebdil ederek aslında Turgut Ali’ne, Turgut Alp’i vs. gibi paylaştırarak da
kendisine bağlı çevre civar alanlar, mahalleyi, idareler temin ederek Bizans’a doğru, Bursa’ya doğru yapılacak fetihler içinde merkezi bir, idari bir yapıyı, teşkil ve tesis tekevrini ettirmiş oluyor.
Evet. Burada belki son olarak Osman Bey’in hayatıyla ilgili şunu sormak lazım. Osman Bey malum Şeyh Edebali’nin kızını alıyor. Genellikle isim olarak zikredilen bir isim var Mal Hatun veya Malhun Hatun diye. Çocukları var mesela. Osman Bey’in evlilik hayatı tek hanımı mıydı bu kişi ve Osman Bey’in hani hanımı olan hanımlar veya hanım Şeyh Edebali’nin kızı mı başka hanımı var mı vs. bunları bir ele almak gerekir diye düşünüyorum.
Şöyle klasik anlatımda biliyoruz Şeyh Edebali’nin kızıyla evlendi Malhun Hatun diye ancak bu Orhan Gazi dönemindeki vakfiyeden hareketle Malhun Hatun Binti Ömer Bey yazıyor vakfiye kaydında. Binaenaleyh bu Ömer Bey isimli bir beyin kızı Malhun Hatun. Evet.
Osman Bey iki evlilik yapmış. Birisi Rabia Bala Hatun yani o Şeyh Edebali’nin kızı Alaattin Oğuzhan’dan doğacak. Diğeri de Ömer Bey’in kızı Malhun Hatun. Bu Ömer Bey’in kim olduğu hakkında çeşitli görüşler var. Umur Bey olduğunu söyleyenler var.
Selçuklularda bir vezir olduğunu, bir subaşı veya sancak beyi olduğunu söyleyenler var. Umur Bey, Umur Hoca burada mesela bu kanaatde. Selçuklularda bir subaşı veya sancak beyi olduğu kanaatinde. Altı çocuğu erkek çocuğu oluyor. Bir tane kızı var Fatma ismi. Fatma ismi evet.
İki tane erkek çocuğu da olma ihtimali var. Bunlardan birisi sizin daha evvel bahsettiğiniz sarcı. Onu gazan Moğollar, İlhanlılar Suriye havalisine hareket yapacağı zaman bir tümen olarak istemiş. O da verilmiş.
Bir tanesi de Gıyasettin, Cimri İstiyanından sonra kendisine rehin gibi bir oğlunun verilmesini istemiş. Ama bunlar kayıtlarda geçmiyor. Evet. Dolayısıyla altı erkek çocuğu, bir kızı kayıtlarda geçen ikide hanım oluyor. Sultan olan Orhan da kendisinden sonra. O da hangi hanımından? O Malhun Hatun, Ömer Bey’in. Evet, Ömer Bey yani Şeyh Edebali’den değil. Buradan anlıyoruz ki Osman Bey hem kendi evliliklerinde hem de oğlunun evliliğinde aslında Osmanlının maddi ve manevi olarak güçlenmesine hizmet edecek evlilikler yapmış. Kızı bir subaşı olan, bir Selçuklu veziri olan bir bey, Ömer Bey. Tabii. İşte hanımı affedersiniz. Diğeri vefaiye tarikatının müteber. Ki Anadolu’da Abdal-ı Anur’un taifesinin manevi ve maddi desteğini temin etmek açısından çok mühim kilit bir isim Şeyh Edebali.
İşte oğlu da Bizans şey imparatorunun kızı olması hasebiyle yine mühim isimler.