Cemaatle Namazda İmamın Niyeti Nasıl Olmalıdır? Abdülhamid Türkeri Hoca Efendi
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=jUNUjKXAmvQ.
Cemaat ile namaz kılarken imamın niyeti nasıl olmalıdır? Hanefi mezhebine göre cemaat ile namaz kılarken eğer cemaatte hanımlar yok ise imam kendisi mü’minferit olarak namaz kılıyor gibi niyet eder. Yani arka tarafta bana uyan kimselere imamlık yapmaya niyet ettim veya enne imamun limen
tabi aynı şeklinde bir niyeti şart değildir. Yani kadınlar olmaması durumunda mutlak olarak öğlen namazının farzını kılmaya der. Allahu ekber deyip namaza başlar. Burada önemli olan şudur. Cemaat olmaya veya cemaatle alakalı eylemin yürürlüğe girmesi için niyet etmesi gereken imam değil cemaattir.
Ondan dolayı her cemaat şunu niyet etmek zorundadır. İmam namaza başladıktan sonra uydum imama. Cemaatin bunu deme zorunluluğu vardır. Yani evet imam ben arkamdaki cemaatin imamlığını yapmaya diye niyet etmesi şart değildir arkasında hanımlar yoksa. Mutlaka olarak öğlen namazının farzını kılmaya der ve namazına başlar. Ancak arkasındaki cemaatin imama uydum ifadesi şarttır. Eğer imama uydum ifadesini demezse veya onun niyet olarak kalbinden geçirmezse bu durumda kılınan namaz cemaat için sahih olmayacaktır. Bu bahsetmiş olduğumuz durum cemaatte hanımların olmaması ile alakalıdır. Cemaatte hanımlar olacak ise yani hanımların gelme ihtimali var ise İsmailağ gibi Fatih Camii gibi veya şeyler arası yolculuklarda olduğu gibi mescitte her an bir hanım gelebilir.
Yani her yerde namaz kılınıyorken hanefi mezhebine göre hanımların cemaati durumunda imamın mutlaka imamın liman tebiye yani bana uyan kişilerin imamıyım şeklinde veya bu manaya gelen arkamdaki bana uyan insanlara imamlık yapmaya şeklinde niyet etmesi zorundadır. Şayet imam bu ifadeyi demezse ve arkasına da kadın cemaat uyacak olursa, dömel cemaat dışında bu durumda bu kadının namazı sahih olmayacaktır.
Bundan dolayı kadınların cemaate katılma ihtimalinin olduğu her yerde imamın mutlaka bunu demesi gerekir veya bu da olmasa esasen imamın bir zararı olmaz. Ağzını alıştırıp nerede namaz kılarsa kılsın bana uyan kişilere imamlık yapmaya demeyi alışkanlık haline getirmesi gerekir. Çünkü evet cemaatinizde hanım yoktur ama ansızın gelebilir ve uyar size.
Bu yönüyle onun namazına yani sadece hanımın namazı zaten olmayacak, imam niyet etmeyecek olursa onun namazına zarar gelmemesi için böyle bir tedbir alınması en doğru olan ve en güzel olandır. Ama biz zaten belli bir dernekte namaz kılıyoruz, fabrikada namaz kılıyoruz, efendim söyleyeyim medresede namaz kılıyoruz. Bizim kitlemiz belli ve hepimizde herkes. Böyle bir yerde sırf erkek cemaatinde imamın arkamdaki cemaate imamlık yapmaya diye
bir niyet olması şart değildir ancak kadınlar için söylemesi şarttır. Bu imamın niyetiyle alakalı kitaplarımızda şunlarda rivayet edilir. İmam niyet ediyorken imamın tayin etme hakkı var mıdır? Tayin edecek olursa ne olur? Yani imam şöyle niyet edecek olsa, arkamdaki Ahmet ile Mehmed’e niyet ettim dese imamlık yapmaya, sonradan Hasan gelecek olsa veya isimler farklı olacak olsa yanılsa bunların hiçbirine itibar edilemeyeceği kitaplarımızda geçiyordur.
Yani Ahmet, Mehmed dese de Hasan, Hüseyin gelebilir. İmamın bu yönüyle çünkü niyetinin zaten bir itibar edilebilir bir yolu yoktur erkek cemaate. Bir de bu hususta şunu dikkat etmek lazım. Hanifi mezhebine göre imamın erkek cemaate imamlık yapabilmesi için arkamdakilere imamlık yapmaya kaydığı ve şartı veya niyeti şart olmadığından dolayı söz gelimi ben camide baktım cemaat yok.
Müstakillen öğlen namazının farzını kıldım Allah-u Ekber diye. Müstakil kendim kılıyordum. Arkamdaki kişiler benim eğer öğlen namazı farzına kıldığımı, farzını kıldığımı anlayacak olurlarsa ben onlara niyet etmesem de erkek olma kaydıyla tabi yine, ben onlara niyet etmesem bile onlar gelip uydum imama deyip benimle aynı farz namazı kılabilirler ve cemaat olmuş oluruz. Çünkü az önce dediğimiz gibi benim imam olarak namaza başlarken arkamdakilere imamlık yapmaya niyetim erkek cemaatte şart değildir. Sadece kadın cemaatte şarttır. Biz bunu ihtiyat olarak insanların dilini alıştırmasının güzel olduğunu, ola ki çünkü bir kadın haberli olmaz, bir kadın cemaat olarak uyar, o kadının namazı olmama durumu olmasın diye ister erkek olsun, ister kadın olsun söylemesinin güzel olduğunu.
Ancak erkeklerde söyleme zorununun olmadığını söylemekteyiz.