Çin geçmişte nasıl asimile etti? Prof. Dr. Celal Şengör yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=r7MqYDtlzFU.
Peki, Ceylan biraz hızlısana geçiyor. Şimdi bir öğretim üyesi dostumuz diyor ki 13. yüzyılda Anadolu tektonik olarak da hareketlendiği görülüyor. Göçlerle bunun bir bağlantısı var mıdır diye soruyor. Hayır, hayır o doğru değil. Öyle mi? Bunu ben dinlemek istiyorum. Anadolu hep hareketliydi. Dönem dönem, mesela Kuzey Anadolu Fayı’nın 20. yüzyıldaki faaliyeti gibi. Ama istatistik olarak bakarsan bir artma falan yok.
Yalnız kayıt tutmada zaman zaman azalma var. O da işte sosyal olarak ortalık çökünce tabii kayıt tutulmuyor. Evet. Stabilite olduğu zaman kayıt tutuluyor. Evet. Peki Ceylan abi şimdi bütün bu göçlere baktığımız zaman. Evet.
Birinci yüzyıldan başlayarak işte Kuzey’den gelenler var. Türklerin de yine hemen hemen aynı dönemde Kuzey’den aş. Sivirilerin kuzeyinden bu Doğu Türkistan ve Batı Türkistan enditelerini biliyoruz. Hep bir Kuzey’den gelenler var. Sonra bunların Doğu Batı hattında özellikle Batı’ya doğru dağılmaları var. Bunun doğal sonucu olarak da hem siyasi değişiklikler var hem az önce bahsettiğimiz etno değişiklikler var.
Bunları üstte koyduğumuz zaman bütün bunları sonuçta her göçün bir siyasi sonucu ve genellikle de bir imparatorlukları ya da mevcut devletlerin değiştirme söz konusu olmamış mı? Olmuştur. Şimdi Asya’ya bakarsan Asya’da Kuzey’den gelenler Çin tarafından hep asimile idi. Hayır. Hayır diyor. Asimile idi. Hayır diyor. Çin asimile etmiştir. Mesela Roma bunu becerememiştir. Roma yıkılmıştır. Bu göçler sonunda Roma’ya gitmiştir. Daha mı kalabalık bunlar öyle? Efendim? Daha kalabalık gelenler. Hangisi? Roma’ya gelenler. Tabii. Her şeye dayanıklı her şey. Hem daha kalabalık hem Roma zaten İçin’den başlamış çıkmaya. Çin kadar sağlam değil Roma. Çin çok değişik bir kültür.
Şimdi Kuzey’den gelen Çin’e bakıyor. Ne görüyor? Güzel kadınlar. İpek. Rahat bir yaşam. Yemekler. Yemekler. Şakti uyum sağlıyor. Halbuki Kuzey’den gelen Roma da öyle bir rahatlık bulmuyor geldiği zaman. Çünkü Roma zaten çöküntüye girmiş vaziyette. Mesela şehirler boşalmaya başlamış çoktan.
Yani asiller şey takımı ne derler Patrisiyen takımı şeylere kaçmaya başlamış. Şakalarına falan. İşte bu orta çağın zaten tetiğini çeken bu olaylar. Sen biraz önce dedin ya feodal yapının yayılmaya başlaması. Yani barbarların feodal yapısı Roma’nın sınıflaşması, arazi dağılımı falan. Roma’yı tabii bir de Roma’nın çok büyük talihsizliği bu olaylar olurken Hristiyanlığı şahlandırıyor. Ideoloji de hazır. Yani ideolojik olarak çünkü Hristiyanlık medeniyeti içinden kemiriyor ve çökertiyor. Evet. Çin’de öyle bir şey yok. Yok doğru. Çin’de din yok.
Çin geleni asimile ediyor. Bir iki Konfüçyüz klasiği öğreniyor. Yok daha adam birkaç bir şey öğreniyor ama mühim değil. Eğer sen Çinli oluyorsan belli bir imtihana tabi oluyorsun günün birinde. Çok az insan. İstersen mandarin bile oluyorsun. Evet iyi isen. İyi isen. Kötü isen hiçbir şey olmaz. Ama hiçbir şey olmamak da zaten Çin’deki ahalinin çoğunun kaderi pek de bir fark etmiyorsun. Yani oraya geliyorsun.
Sonra sen iyi askersin. Kuzeyden geliyorsun. Çinli seni kullanıyor. Hemen iş buluyor sana. Ve sen Çin’deki hayat rahat olduğu için Çinli’ye başkaldırmıyorsun. Çinli’ye başkaldıran ta 19. yüzyılda bile vardır. Çin’in fakir fukara şey halkıdır. Köylü halkıdır. Mesela Tayyip’in ihtilalini düşün 19. yüzyılın ortasında.
Şeyler başkaldırıyor. Oradaki garibanlar başkaldırıyor. Gelenler başkaldırmıyor. Gelenler hatta bu başkaldırıları ezmek için kullanılıyor. Roma’da tam tersini. Roma’da gelen adam başkaldırıyor. İmparatorluğu biraz önce İrbel söyledi satışa çıkartıyor ya. Ben duydum mu Roma İmparatorluğu satışa çıkartıyor.
İmparator alayları yani böyle bir şeydi. İteye geçirmişler yani. İmparator kim daha öder? Evet. Ve sen iyi ödüyorsun, imparator oluyorsun. Kısa bir serasyonla öldürüyorlar. Daha iyi ödeye giriyorlar. En hafif bir dengesizlikte yeniyorlar seni. Tabii. Roma’yı bunlar olurken Hristiyanlık içinden çökertiyor.
Evet Hristiyanlık hem göçler beraber olunca çökertiyor. Mesela şimdi şeyi al Selçuk İmparatorluğu’na al. Özel Anadolu Selçukları’na al. Anadolu Selçukları iyice yumuşamış Türklerdir. Bir Baycu gelip dağıtmıştır anladın mı? Baycu kimdir?
Cengiz Han’ın bir generali. Bir generali yap. Köse Dağı savaşında Alaattin Keykubar Bizans’tan yardım alıyor. Anadolu bütün gücünü topluyor geliyor. Köse Dağı da ilbermede dahil geliyor. Ama öbür taraftan öbürü kurtarıyor kendini. Parçalanmada bir tanesi Bitinyavzos dediğimiz bugün Huda Vendigar oldu.
Oradaki kuvvet kendini toparlıyor ve mantar gibi sallıyor.
Anadolu toprağı çok enteresan bir toprak.