Cuma Namazının Son Sünneti 4 Rekat Olarak Kılınır mı? – Fatih Kalender Hoca Efendi
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=3DGVUFhgzD8.
Ben genel olarak öğle namazının son sünnetini dört ekat olarak kılıyorum. Bu sebeple cuma günü cuma namazından sonra kıldığımız iki rekatla olan vaktin son sünnetini dört ekat kılabilir miyim? Son sünneti dört ekat kılma faziletine nail olabilmek için diyor hocam.
اَعُوَذُ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْتَانِ الرَّجِيمِ بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيمِ Öğle namazının son sünnetinin dört rekat olarak kılınması, keza yas’ı namazının son sünnetinin dört rekat kılınması ki
Efendi Hazretlerimizin bizlere bir öğretisi ki biz bunu ilk defa onda gördük ve cemaatimizde de çoğunluk olarak bu uygulanmakta. Mesele aslına baktığımızda bu konuya dair birçok hadis-i şerifler var.
Ahmet İbn Hanbel Rahimullah’ın rivayet etmiş olduğu bir hadis-i şerifte Efendimiz Aleyhisselatü Vesselam buyuruyor. هَرَّمَهُ اللّٰهُ عَلَى النَّارِ Her kim öğle namazının ilk sünnetini dört rekat kılar, öğle namazının son sünnetini de dört rekat olarak kılarsa
Allah-u Teala Hazretleri o kişiyi cehenneme haram kılar. Cehennem ateşi o kişiye erişmez ki bu büyük bir mükafat. Keza bununla alakalı farklı hadis-i şerifler var. Aynı şekilde yaslı namazının son sünnetiyle alakalı Abdullah İbn Ömer Radıyallahu Teala antren rivayet edilen bir hadis-i şerifte ki İbni Ebi Şeybe rivayet ediyor.
مَنْ صَلَّا بَعْدَ الْعَنْشَٓاءِ اَرْبَعًا كُنَّ كَقَدْرِهِنَّ مِنْ لَيْلَةِ الْقَدْرِ Her kim yaslı namazının son sünnetini dört rekat kılarsa bu dört rekat sanki Kadir gecesinde kılınmış namaz gibi bu derece kişiye fazilet kazandıracaktır.
Evet. Sual eden kardeşimiz de diyor ki adetim üzere o ki öğle namazının son sünnetini dört rekat kılıyoruz, cuma namazında kılınan ve halk arasında vaktin son sünneti diye bilinen iki rekatlık son sünneti dört rekat kılmamız bu fazileti elde etmemiz açısından bunu yapmamız doğru olur mu? Tabii bu soruya cevap vermeden önce şu konuyu bilinmesi gerekir. Vaktin son sünneti diye kıldığımız iki rekatlı bu namaz neyin sünnetidir? Evet. Bu namazın mahiyeti nedir? Cuma namazına baktığımız zaman cuma namazında malumunuz önce dört rekat cuma ilk sünneti kılınır. Evet.
Ondan sonradan iki rekat farz makamına kaim olan hutbe dinlenir, hutbe okunur, irade edilir ve sonrasında iki rekat farz kılınır ve bundan sonra dört rekat Cuma’nın son sünneti kılınır. Cuma’nın son sünnetinden sonra dört rekat olarak zuhra ahir namazı kılıyoruz. Tabii bu namaz aslında Cuma namazıyla irtibatli olan, Cuma namazıyla alak olan bir namaz değildir.
Bu namaz ihtiyat sadedinde kılınan ki Cuma namazının asıl saadetten sonra hatta uzun bir dönemden sonra bir şehirde birkaç yerde kılınmasından kaynaklı, farklı fetvallardan neşet eden bir namaz. Yani tahtüdür cema dedikleri bir şehirde birden fazla Cuma kılınabilir mi? Kılınırsa bu caiz olur mu? İşte ilk kılanın mı caiz olur? Hepsinin mi olur? Camiler dolsa veya dolmasa bir değişiklik olur mu? Bu konuda farklı mütalalılar var.
Ve bu neticeden dolayı fuka’a zuhra ahir namazından bahsetmiş. Yani ihtiyat sadedinde o ki böyle bir sıkıntı var Cuma namazıyla alakalı. Cuma namazını kılalım ama vaktin namazı zimmetimizden düştü mü düşmedi mi?
Ki düştüğüne kanaat getiriyoruz, Cuma’mızın kesin olduğuna kanaat getiriyoruz. Bunun yanı sırada vaktin son öğle namazı, vaktin namazı değil de ki son öğle namazı demek zimmetinizde var olan son öğle namazı. Eğer o vakitse o değilse kazaya kalmış başka namazlarınız varsa bunların yerine kayın olacak olan bir namazdır.
Hatta bunun kılınışıyla alakalı gerek Bahir isimli eserde ibn-i Ece’ye gerek diğer eserlerde 3. ve 4. rekattan sonra, 3. ve 4. rekatta Fatiha’dan sonra zammı suru okunsun mu okunmasının meseleleri bile gündeme gelmiş.
Çünkü bu namazın farz olma niteli olarak baktığımız zaman okunmaması ama eğer bir insanın kaza namazı yoksa ve cuma namazı da Allah’ın izniyle olduysa ki olduğu kanaatindeyiz. O zaman bu namaz nafile namaz statüsünde olacak. O zaman okunması gerekir. Nafile zammı suru. Zammı suru okunuyor.
Vaciptir çünkü her iki rekat her bir şef ayrı müstakil bir namaz olacağı için 3. ve 4. rekatta da Fatiha’dan sonra zammı suru okunması gerekir. Bundan dolayı bazı farklı mütalalılar var ki biz fetva olarak da şunu söylüyoruz. Burada okunması daha güzeldir. Şu manada güzeldir.
Çünkü bu namazın farz mahiyeti söz konusu olsa bile farz namazda 3. ve 4. rekatta Fatiha’dan sonra zammı suru okumak namaza zarar vermez. Çünkü 3. ve 4. rekatta Fatiha’yı okumak sünnettir. Vaciptir değil. Ama eğer bunun nafile olma tarafı varsa burada zammı surenin okunmaması namaza zarar verecektir. Vacibin terkinden dolayı.
Bu sebepten dolayı ihtiyaz hadedinde her iki tarafta da namazın oluşabilmesi için biz Fatiha’dan sonra zammı surenin okumasını ifade ediyoruz. Konumuz bu değil ama. Yani bunu şunu için söylüyoruz. Zuhrahi namazı cuma namazıyla irtibatlı bir namaz değil. Tamamıyla ihtiyaz hadedinde kılınan bir namaz ki büyüklerimizden biz bunu böyle gördük. Hatta Efendimiz Mekke’ye mükerremeye gittiğinde, Medine’ye münevvereye gittiğinde gerek hacı vazifesi, gerek ümre vazifesi için ki Mescidi Haram biliyorsunuz dünyadaki bütün mescitlerin öncüsüdür, merkezidir. Öyle olduğu halde bile orada Zuhrahi namazını kılmış onu asla terk etmemiştir. Bu sebepten dolayı bizler de kılıyoruz bu konudaki ihtilaflardan dolayı. Ki bu bir zarar da vermeyecektir insana. Ya nafile konumu vardır veya bizim herhangi bir kazağımız varsa da onun yerine geçecektir. Peki ondan sonra kıldığımız iki rekat vaktin son sünneti var. Bu namaz nedir? Şimdi halk arasında şöyle bir anlayış var. Cuma namazı iki rekat farzın kılınmasıyla nihayete eriyor. Sonra kılınan dört rekat sanki öğlenin ilk sünneti. Evet.
Zuhrahi namazı sanki öğlenin farzı, vaktin son sünneti olarak kılınan iki rekat da sanki öğlenin son sünneti gibi bir anlayış var. Belki bu direkmen dillendirilmese de böyle bir şuur altında bir bilgi var. Sanki cumadan sonra ihtiyaten öğlenin son sünnetini tamamen kılıyoruz. Bu sebepten dolayı zaten bu sorunun bu şekilde gelmesi de bu şuur altındaki bilginin varlığını gösteriyor. Çünkü nasıl diyor ben öğle namazının son sünnetini dört rekat kılmayı adet edinmiş olarak bunu da dört rekat kılsam olur mu? Yani mesela tamamıyla öğle namazının son sünnetiymiş gibi algılanıyorum. Oysa cuma namazının son sünneti dört rekat mı, altı rekat mı olduğuna dair farklı rivayetler vardır. Ki bu konuda kavi olan rivayette dört rekat olması şu anda tam izni hishar edemiyorum.
Ama İmam Ebu Yusuf rahimullah olsa gerek ondan gelen bir rivayete göre Cuma namazının son sünnetinin altı rekat görüşü vardır. Eşşurunbüla’li bu sebepten dolayı der ki imdadül fettah isimli eserinde dört rekatı kıldıktan sonra iki rekat daha kılınır ki ihtiyatsa dediğinde bu ikinci rivayette de amel etmiş olalım. Yani vaktin son sünneti diye kıldığımız iki rekat namaz aslında neyin hangi namazı? Cuma’nın son sünnetidir. Altı rekat rivayetinden kaynaklı olan kılınan bir namazdır. E niye pis peki tek selamla bunu kılmıyoruz? Yani altı rekatı bir bütün olarak kılmıyoruz. Çünkü dört rekat rivayeti daha kavidir, daha kuvvetlidir, daha fazla bilinen bir görüştür. Dolayısıyla dört rekatı kılalım, bu rivayette amel edelim. Ama imam Ebu Yusuf Rahimullah’tan gelen direk rivayette de amel edebilme adına müteahhir ulema artı iki şeklinde onun da kılınmasını güzel görmüşler. Ve bu şekilde anani olarak bize kadar gelmiş ve böylece kılıyoruz. Bu şu demektir yani kıldığımız vaktin son sünneti cuma namazının son sünnetidir. Evet. Öğle namazıyla alakalı bir sünnet değildir. Evet.
Belki bunu zuhru ahiri ortaya koymamızdan kaynaklı bir algı olabilir ki bunun yeri aslında orası değil, zuhru ahiri sonra da kılabiliriz. Evet. Ama hani şekiller olarak da böyle bir benzetmeden dolayı dört rekat sünnet, işte dört rekat zuhru ahir, iki rekat vaktin son sünneti böyle bir algı oluşmuş. Ama dediğimiz gibi bu cuma namazıyla alakalı bir sünnet olduğu için öğle namazıyla alakalı ifade edilen hadis-i şerifler bunun zımmında değildir. Değil.
Yani biz bu namazı iki rekat olarak kılacağız ki dediğimiz gibi öğreti olarak biz bunu Efendimiz’den öğrendiğimiz halde onun cuma namazının vaktin son sünnetini iki rekat kıldığını görmedik. Evet. Ki yani artı ilmi olarak da meseleye baktığımızda… Dört kıldığını görmedik. Aferin dört kıldığını görmedik. Artı ilmi olarak da baktığımız zaman bu öğle namazının son sünneti değil cuma namazının son sünnetidir.
Dolayısıyla bu nasıl kılınması gerekiyorsa o şekilde kılmakta fayda vardır.
Çok teşekkürler hocam.