Hayati İnanç – Avrupalılar ve Osmanlı Şairleri – Cumartesi Sohbetleri (21)
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=6b2_5h61-lc.
Derler ki kral İngiltere’de başbakan mevkindeki adamı çağırıyor ve sorguluyor. Şimdi başbakanın krala sorduğu yani değerler manzumesini anlamak için sorduğu sual. Kral hazretleri diyor sömürgelerimizi mi yoksa donanmamızı mı feda edelim durumuyla karşılatsak kararınız ne olur? Donanmamız olursa sömürge ediniriz ama sömürgeder bize bir donanma veremez. O yüzden
sömürgeleri gözden çıkarırım donanmayı elde tutarım diyor. İkinci soru İngiltere mi donanma mı? İngiltere bizimse donanma yaparız mümkün ama donanma bize İngiltere veremez. Vatanı İngiltere’ye korurum diyor. Ve üçüncü soru İngiltere mi Shakespeare mi? Diyor ki Shakespeare varsa bir İngiltere mümkün ama İngiltere bize bir Shakespeare veremez. Şimdi bu yaklaşıma
çok ihtiyacımız var bu kavrayışa. Shakespeare’in yaşadığı yüzyılda bu coğrafyada bizim evde üç beş tane Shakespeare’den bahsetmek işten bile değil. Fuzuli, Baki, Bağdatlı Ruhi, Taşlıcalı Yahya, bizzat Kanuni Merhum aynı dönemi Hayali Bey, Aşkı’yı aynı dönemin daha sahibi şairleri.
Yani şimdi bir sürü karşı cevap gelebilir ama gelirse de gelsin. Ben elbette çok güçlü bir İngilizcem falan yok. Shakespeare’i de böyle çok yakından tanıdığım iddia edecek değilim. Ama şunu biliyorum. Yani şu kadarını biliyorum. Bu Almanların gotesi var ya çok akıllıymış. Öyle diyorlar. Baki ile Fuzuli’ye sırılsıklama aşıktır. Hayrandır. Hayranlığın ötesinde takipçisidir. Ve onları, bu iki üstadımızı takiben Doğu-Batı Divanı isimli bir şahesere imza atmıştır. 600 küsur sayfa bir kitap o. Türkçe ile çevrildi. Yani İngiliz tarihçi Arnold Toynbee’de geldi. Bizim kütüphanelerimizde 51 yıl dirsek çürüttü. Yarım asır Osmanlı kütüphanelerinde toz yutmanım ne alemi vardı, ne aradın sualına Baki’nin memleketinde bulundum ya.
Yeter cevabında bulundu. Yani bizde de o çapta belki daha büyük çapta ustalar olmakla beraber. Fark şurada ki bugün İngiltere’de orta mektep seviyesinde çocuklar Shakespeare okurken bizde üniversite seviyesinde kana kana Baki okuyan nadiren bulunur. Hadi yok demeyin yani. Hadi yok demeyin yani. Nadiren bulunur.
İşte bizim zavvumuz burada diyor ve İdrak yollarında iltihar bu.