Oğuz Akkar – İran’da Reformistler ile Muhafazakârlar Arasındaki Rekabet – Cumartesi Sohbetleri (11)
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=HQBecpRfvwk.
Peki madem bu kadar az yetkilerle doldurulmuş bir cumhurbaşkanından bahsediyoruz, seçmiş bir isimden bahsediyoruz. Peki yani mesela bu seçimlerde İbrahim Reis’in özellikle kazanması muhafızekar cenahta çok ciddi bir zafer şarkılarıyla adeta karşılandı. Yani madem cumhurbaşkanının böyle yetkileri yok, peki yani gelen kişinin bu özellikte biri olmasına neden sevilir İran’da?
Şöyle söyleyelim, bir her ne kadar hani biz reformizmden bahsedecek olursak da İran’da bir muhafızakar taban var. Ama benim kanımca İran’daki tartışma artık bir reformist muhafızakar tartışmasından çıktı.
Yani sistem yanlıları ve sistem karşıtları demeyelim, yani sistemi eleştirenler, yani demin bahsetmiş olduğum, tasnif etmeye çalıştığım o anayasal sistemin yanında duranlar, yani bu sistem böyle devam etsin diyenler ile bu sistem hayır, reform edilsin ya da tümden değilsin diyenler arasında bir seçimde bu seçim.
Çünkü yani İran halkına baktığımız zaman, İran toplumundaki sosyolojiye baktığımız zaman bunu görüyoruz. Ama şunu da biz gözerte etmeyelim, İran çok büyük bir askeriye ve memurlar ülkesi. Yani İran’da bugün askerleri, devrim muhafızları, normal ordu, emniyet, bahsetmiş olduğum vakıflar, devletin kritik kurumları baktığınız zaman karşımıza bir memur ordusu çıkıyor.
Bunların aileleri ve bunları da topladığımız zaman yani bunların hepsini muhafazakâr mı demeliyiz yoksa hani sistem böyle devam ettikçe bunlar bu sistemde kalabilecekler mi demeliyiz? Yani milyonlarca insandan söz ediyoruz burada, aileleriyle birlikte. Yani ben buradan da çok oy aldığını düşünüyorum şeylerin, muhafazakârların. Yani İran’daki şu an temel tartışma, temel kavga bu.
Yani bu sistem böyle mi kalsın yoksa reforma mı edilsin? Tabii son seçimde neden bu kadar az katılım olduğunun bir diğer cevabı da aday yoktu. Yani demin bahsetmiş olduğumuz anayasayı, koruyucular konseyi neredeyse seçimi tek adayla götürdü diyebiliriz.
Yani muhafazakârların adayı olan İbrahim Reis’i geçtiğimiz dönem 2017’de tekrar adaydı. Ruhani’nin karşısındaki en güçlü adaydı ve şu anki aldığı oyu aldı yani oy oranını demiyorum aldığı sayısal sayıdan bahsediyorum, oy sayısından bahsediyorum.
Ve bu oyla kaybetmişti, %38 ile karşısında Ruhani %58 gibi bir rakamla seçimleri almıştı. Ama bu seçimde karşısında bir aday da yoktu yani sandığa gidecek bir reformist de yoktu, atçakları bir reformist aday da yoktu. Peki Cumhurbaşkanı adayı olmak için anayasayı koruyucular konseyinden geçmek gerekiyor. Tabii.
İbrahim Reis’in karşısında herhangi bir reformist siyasetçi var mıydı yani bet oyudu ile? Tabii tabii yani tabii eski meclis başkanı Ali Laricani, İran’ın güçlü şahsiyetlerindendir. Aslında o da Ruhani gibi yani şimdiki Cumhurbaşkanı Ruhani gibi geçmişte bunlar gelenekçi muhafazakâr adamlar son zamanlarda bunlar reformize doğru yöneldiler.
Yani bu sistem tartışmasından dolayı yöneldiler. E Ali Laricani vardı, şehit Ayetullah Mutahari’nin oğlu Ali Mutahari vardı, eski İçişleri Bakan Yardımcısı Mustafa Taczade vardı. Daha bir çok aday adayı vardı yani bu seçimde yarışmak isteyen seçimlere girmek isteyen ve ben inanıyorum ki bir Ali Laricani gelseydi belki ülkedeki reformist seçmeni motive eder.
Ve bu seçimleri kazanabilirdi diye düşünüyorum. İnsanların İran’da hala reformistlere güvendiğini ifade edebilir miyiz bu bakımdan? Yani ben şahsım adına cevaplayayım bunu. Bence iyi değil. Ha yani son bir umuttur, son bir değişimdir ya da en azından daha da kötü olmasın yani olduğundan.
Çünkü Ali Laricani ekibinin daha doğrusu seçimlerde Cumhurbaşkanı adayı olmak isteyen o kişilerin ben son iki aydaki konuşmalarını dinledim. Şunu çıkardım oradan. Yani daha çok daha da kötü olmasın diye biz aday oluyoruz. Daha da kötü olmasın diye gelin bize oy verin.
Yani ben çok umutlarının kaldıklarını zannetmiyorum.
İlk Yorumu Siz Yapın