Prof. Dr. Abdülkadir Özcan – Siyaseten Katil – Cumartesi Sohbetleri (18)

Prof. Dr. Abdülkadir Özcan – Siyaseten Katil – Cumartesi Sohbetleri (18)

videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=HnxQiAx87Es.

Eski Türk devletlerinde, İslam öncesi Türk devletlerini kastediyoruz. Devlet hanedan üyelerinin ortakmalıdır. Yani başta bulunan hükümdarın erkek tabi şeyleri, oğulları, varsa kardeşleri hatta, devlet idaresinde söz sahibidir. Eski Türkler’de ünüş sistemi vardı, üleşme, paylaşma sistemi vardı. Devlet bu hanedan üyeleri arasında paylaştırılır.
Her biri bir bölgede hükümran olurlar, bu bölgeyi yönetirler. Hatta hatta bir de Ulu Bey vardır merkezde. Ulu Bey’in izin vermesi durumunda taşra da kendi atlarına para bile bastırırlar. Efendim hutbe bile okutabilirlerdi. Tabi zaman zaman bunun devletin birliğine zararlı tarafları ortaya çıktı. Dolayısıyla bazı öldürme ve katil hadiseleri o dönemlerde de az da olsa çok değil yaşandı. Yalnız İslamiyet’ten isterseniz çıktı, İslamiyet’in çıkışından sonra bu nasıl gelişti? İstersen oya da temas edin. Sadece Türk değil çünkü Osmanlılar sadece Osmanlı geleneğinin varisi olmadılar. Aynı zamanda İslami devletin de varisi oldular.
Aynı zamanda Bizans’ın etkisinde kaldılar. Bizans’ın doğrudan değil de daha doğrusu daha önce Bizans müesseselerinin daha önceki İslam devletlerinin etkisinden dolayı Osmanlı ondan etkilendiler. Fuat Köprülü’nün bu alanda çok güzel bir eser var biliyorsunuz. O bakımdan hanedan sistemiyle birlikte ortaya çıktı diyebiliriz buna.
Aslında İslam’ın özünde yani cumhurî bir anlayış vardır, biat sistemi vardır. Mesela Hazreti Peygamber hayatının sonlarına dolu vefatına yakın zaman zaman Hazreti İbu Bekir’i imam tayin ediyor yerine, onun arkasında namaz kılıyor. Adeta onu kendisine veliaat etmiş gibi tabiri caizse gibi görülüyor ama
alemende benden sonra şu idariyle alsın bir şeyi de yok, bir sözü de yok. Ama Hazreti İbu Bekir’in Ömer’i resmen veliaat tayin ettiğini biliyoruz. Kendisinden sonra Ömer’in malum devleti yönetmesini istiyor. Şeyheyn denir bunlara İbu Bekir, Ömer dönemine biliyorsunuz. Daha sonra maalesef işte Osman ve Hazreti Ali dönemlerinde de problemler çıkıyor, karışıklıklar çıkıyor.
Bunlardan yararlanmak isteyen işte Emevi meselesi var bir de, Beni, Ümeyeler var. Öteden beri Kureyş’le rekabet halindeler. Gerçi ben İslam tarihisi değilim ama bu kadarcık bilgiyi de burada nakletmeden edemem. Muaviye ile birlikte hanedan sistemi koruyor. Tabiri caizse hilafet saltanata dönüşüyor.
Ve tabi ki onun oğlu Yezid çok kanlı olaylara sebep oluyor, malum olduğu üzere hazin olaylara neden oluyor. Ve böylece hanedan içerisinde daha doğrusu devleti ele geçirmek için artık öldürmenin meşruiyeti demeyelim de artık kaçınılmaz olduğu devreye giriyor. Bence. Emevilerden itibaren ama bir yasa haline gelmesi daha sonra Abbasiler döneminde. Yasa haline geliyor bu siyaseten katil hadisesi. Daha sonraki İslam devletlerinde mesela Müslüman Türk devletlerinde de var. İşte Gazneliler, Karahanlılar, Gazneliler ve özellikle Selçuklular. Büyük Selçukluların parçalanmasından sonra Anadolu Selçuklularında bol miktarda katil olayları yaşanıyor. Yani hanedan içindeki olaylardan söz ediyorum.
Bu da tabii Osmanlıya bir miras olarak intikal ediyor. Yani unutmayalım ki Osmanlı da bir hanedan devleti. Selçuklu da bir hanedan devleti. Gazneli veya Karahanlı. Dolayısıyla Osmanlıya getirdiğimizde sözü Osmanlı onların adeta varisi oluyor ve o devam ettiriyor bu sefer. En uzunlu da tabii Osmanlı devleti oluyor.
Altı yüz küsür senelik bir şey var, ömrü var devlet aliyye.