Seferî Olan Kişi Namazlarında Kısaltmasa Olur mu?
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=JyzdB4_irrc.
Seferi olan bir kişi namazlarında kısaltma yapmasa bir sorun olur mu?
Seferilik ne demiştik bir kimsenin oturduğu vatanı asli olan beldesinden 90 kilometre ötede bir yere yani oturduğu şehrin evleri bittikten sonra gideceğim noktanın evlerinin başlangıcına kadar eğer 90 kilometre üzerinde bir mesafe varsa bu kişi seferidir. Seferi olan kişiye Rabbimiz bir takım kolaylıklar ikram etmiştir ki bu Kuran-ı Kerim’de de bunlardan bir kısmı zikrediliyor. Mesela diyelim ki oruç farzı Ramazan orucu ama seferi olan bir kimse yani yolculukta olan bir kimsenin oruç tutması şart değildir ama Rabbimiz Kuran’da buyuruyor.
Oruç tutmanız şart değildir ama tutmanız daha hayırlıdır. Dolayısıyla seferde olan bir kimse mesela böyle bir kolaylığı var oruç farz değil. 2. Seferde olan kimse cuma farz değil. 3. Seferi olan bir kimseye bayram namazı farz değil. 4. Seferi olan bir kimse efendime söyleyeyim 4 rekatlık namazları 2 rekat kılacak. Öyle yani farz olan 4 rekatlık namazları 2 rekat kılacak gibi bir takım seferilikler, kolaylıklar söz konusu. Peki hocam eskiden seferde insanlar yoruluyordu, deveyle gidiyorlardı, atla gidiyorlardı, sıkıntı yaşıyorlardı. Dolayısıyla bu zamanda öyle bir durum yok.
Tamam 2 rekat olduğunu ben kabul ediyorum ama ben 4 kılmak istiyorum diyebilir miyiz bir hanefi olarak? Hanefi mezhebine göre seferi olan bir kimse 4 rekatlık namazları 2 rekat olarak kılması şarttır. Yani eğer 4 kılacak olursa günahkar kabul edilir.
Hatta namaz olmuş mudur? El cevap namaz olmuştur. Çünkü niye? Sonuçta 2 rekat farz olan miktarını yerine getirmiştir sonraki 2 rekattan nafile olarak tamamlanmıştır. Ama bu kişi yaptığından dolayı günahkardır. Peki insan şunu soruyor ya hocam yani ben fazla ibadet ettim diye nasıl günahkar olabilirim? İmkanım vardır rahatlığım uçakla gittim şunla gittim. Niye 4 kılmayayım? Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem hadis-i şerifte bununla alakalı şu şekilde buyuruyor. Daha doğrusu neden 2 kılmak mecbur hanefilere göre? Mesela şafi’ler öyle değil. Şafi mezhebine göre seferde olan bir kimsenin 4 kılması fazilettir.
2 kıla bilir ama 4 kılması fazilettir. Bizde ise seferde olan bir kimsenin 4 kılması günahtır. Peki bunun nedeni ne? Hanifi mezhebi olarak şu şekilde bakılıyor. Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem hadis-i şerifte seferde olan bir kimsenin namazlarını kısaltması Allah Celle Celalü’nün kullarına bir ikramıdır diye geçiyor.
Bu sefer hanifi uleması bu hadisi tahlil ederken şöyle diyorlar. Bu Allah’ın ikramıdır. E bir Müslüman Allah’ın kendine ikram etmiş olduğu bir şeyi nasıl reddedebilir? Yani düşünsenize size birisi geliyor bir şey ikram ediyor ben bunu istemiyorum. Allah’u Teala sana bir şey ikram ediyor böyle yap diyor ben bunu istemiyorum.
Bu ikram kullanıldığı için Rabbimiz tarafından bir ikram olarak bize sunulduğu için Rabbimizin ikramını kabul etmek durumundayız. O yüzden 2 kılmak zorundayız diyor hanifiler. Hatta hanifi mezhebi açısından hanifi mezhebindeki alimlerimiz bu meseleyi tahlil ederken 2 kılmak 4 kılmak meselesinde bazıları 2 kılmak ruhsat 4 kılmak azimettir diyorlar.
Ki beday sanayi sahibi kâsani bu konuya ciddi anlamda itirazlar yapıyor eleştiriyor. Ya diyor bir hanifi olarak bizler hanifi olarak 4 kılmanın günah olduğunu kabul eden bizler bu şekilde 2 kılmak ruhsat 4 kılmak azimet diyemeyiz. Neden? Çünkü biz şunu biliyoruz Efendimiz Sallallahu Aleyhi ve Sellem Mekke fethinde Mekke’ye gittiği zaman kaç kıldı namazlarını? 2 kıldı 4 ekatlık namazları. Peki azimet nedir? Yapılması daha güzel olan bir şey demektir. Azimet buysa Resulullah azimete Resulullah kadar dikkat eden onun kadar hassasiyet gösteren kim olabilir? Resulullah gidip de Mekke’de o zaman 4 kılabilirdi ama 4 kılmadı ne yaptı? 2 rekat kıldı. Dolayısıyla bu bize neyi gösteriyor? Bu arada 4 kılmak aslında azimet değil. Yine mezhebimiz açısından delil olarak kâsani şunları da getiriyor. Hz. Osman Radıyallâh’ın takvası verasıyla beraber insanlara bir örnek.
Hz. Osman Radıyallâh’ın seferdeyken namazı seferiyken 2 kılması gereken 1 namazı 4 kılınca sahabe hemen onu uyardı. Dedik ki sen ne yapıyorsun dedi. Neden 4 kılıyorsun diyerek hemen onu kınadılar. Ve kâsani şunu söylüyor bedayide. Yani diyor eğer 4 kılmak azimet olsaydı, Rasulullah’ın ashabı, Efendimiz’i gören, onunla beraber yaşayan arkadaşları Hz. Osman’ı neden eleştirsin?
Çünkü Hz. Osman azimeti amel etti derken ara çıkarlardı ama eleştirdiler, uyardılar. Dolayısıyla bu bize bunları gösteriyor. Seferde olan bir kimse 4 rekatlık 1 namazı 2 rekat kılması ruhsat, 4 rekat kılması azimet değil. 2 kılması mecburdur. Günahkar olur aksi takdirde 4 kılacak olursa.
4 kıldı namaz sahiptir ama günahkar olacaktır. Dolayısıyla seferde olan bir kimse kasıtlı olarak bu şekilde yapması doğru olmayacaktır. Hocam ben unuttum 4 kıldım. Burada kişi mesul değildir çünkü unutmak mazeret kabul edileceğinden dolayı burada bir kasıt olmadığı için, kasten Allah’ın ikramını reddetmek olmadığı için bu af olarak değerlendirilir.
Ama kasıtlı olarak bunu yapması sıkıntılıdır.