Tadil-i Erkâna Riayet Etmeyen İmamın Arkasında Namaz Kılınır mı?
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=dN9ax8gSP68.
Tadili erken riyayet etmeyen imamın arkasında namaz kılmak doğru mudur? Hanefin mezhebine göre tadili erken namazı en mükemmel ve en taslamam şekilde kılmaktır. Ki tanımı da kitaplarımızda
Tezkinü cevarihi fir rukıi ve sucidi hatta tatma inne mefasül yuhadiye tanımlanır. Yani azaların rukû ve secdede yani intikalilerde sükûnet bulması ve mafsalların tam olarak oturmasıdır. Ki kitaplarımızda tadili erkenin bulunduğu yerlerde kıyamdan rukuya, rukûdaki durum ve rukûdan kavmeye, kavmeden secdeye ve secdedeki durum
ve secdeden celselerdeki oturuş diye bu hareketlerdeki ve intikalilerdeki evreler diye tanımlanır. Yani tadili erken buralarda aranır. Rukûya indiğiniz zaman da sükûnet bulmalıdır, hareket durmalıdır. Rukûdan kalktığınız kavmeye, kavmede o yukarıya doğru çıkış, o hareket durmalı, mafsallar oturmalıdır. Kavmeden secdeye indiğiniz, secdeye gittikten sonra vücudun mafsalları oturup hareket durmalıdır.
Sonrasında celseye kalktığınız, yine aynı şekilde celseden ikinci secdeye gidiş için o hareket durmalıdır. İşte bu şekilde olan tadili erken, Hanif-i Mezheb’in de Ebu Hanife Hazretlerine göre farzdır. Çünkü Allah Resulü yanında tadili erken riyayet etmeden namaz kılan sahabe efendimiz için ”Kun fasalli feynek el emtusalli” buyurmuştur. Yani ”Kalk namazını kıl çünkü senin namazın olmadı” buyurmuştur Allah Resulü. Bundan dolayı Ebu Yusuf Hazretlerine göre tadili erken farzdır.
Ancak İmam-ı Ebu Hanife ve İmam-ı Muhammed Hazretlerine göre ise ki mezhepte tercih edilen görüş de budur. Tadili erken riyayet vaciptir. Vacip olduğundan dolayı bu şekilde tadili erken riyayet edilmeksizin kılınan namaza sehif secdesi gerektidir. Ebu Hanife Hazretleri ile İmam-ı Muhammed Hazretlerinin tercih etmiş olduğu görüş budur. Şimdi bu şekilde Hanif-i Mezhebine göre, Ebu Yusuf’a göre farz ve İmam-ı Ebu Hanife ve İmam-ı Muhammed’e göre vacip olan
ve mezhepte asıl olan görüşe göre vacip olan tadili erken riyayet namazda son derece mühimdir. İşte namazda bu derece mühim olan bir şeye, uyumuş olduğumuz imamın da riyayet etmemesi bizlerin kılmış olduğu namaz açısından da sıkıntıdır. Zira Hanif-i Mezhebin’le göre namazda cemaate imamlık yapabilecek olan şahıslarda bir takım kriterler aranır. Ve bu kriterlerin temeline döndüğümüz zaman da ana kural ve ana gaye olarak şu zikredilir kitaplarımızda. Cemaate öyle bir imam seçilmelidir ki bu imam hem kendi şahsı ile hem bilgisi ile hem verası ve takvası itibariyle insanlar arasında fitneye sebebiyet vermemelidir. İnsanlar arasında tefkikaya ve ikiliye sebep olmamalıdır.
Kitaplarımız bunu uzun uzay diye bundan dolayı cemaate imamlığa en layık olan kişi kimdir meselesini uzun uzay diye zikrederler. Ki sünneti en iyi bilen, yaşı en iyi olan, en takva olan şeklindeki bu sıralama bunun içindir. Asıl imam efendi cemaate imamlık yaptığı zaman da cemaate nefret ettirmemeli ve cemaate fitneye sebebiyet vermemeli. Maalesef bugün günümüzde özellikle teravih namazlarında gördüğümüz üzere imamların bu şekilde tadili erken riayet etmeksizin namaz kıldırması arkasındaki cemaatin birçoğunun fitneye düşmesine veya tenfirine yani nefret duymasına sebebiyet vermektedir. Bundan dolayı bu şekilde ki tadili erken riayet etmeyen imama hanefi mezhebi açısından imkan varsa uymamak gerektidir. Çünkü tadil erken vaciptir. Bu imam vacibi riayet etmiyordur. Daha takvası, daha salih kimse, daha iyi namaz kıldıran bir kişi varsa başka civarı yerlerde oraları gitmeyi tercih etmek gerektidir. Burada özünde esasen imam kardeşlerimizin de, imamlık yapan kardeşlerimizin de dikkat etmesi gerekir. Çünkü yapılan müessese özü itibarıyla her ne kadar bugün bir meslek haline gelse de aslında bu bir peygamber mesleğidir.
Peygamber mesleği olan şey de bu şekilde ki bir lakaitlik veya bu şekilde ki bir alışılagelmişlik doğru değildir. Bundan dolayı imam kardeşlerimiz de kendilerine bu yönüyle dikkat etmesi gerekir. Çünkü onlar peygamberlerin varisleridir. Peygamberin mesleğini yapıyorlardır. Bu normal sıradan bir meslek değildir. Bu yönüyle eğer imam efendi bulunmuş olduğumuz bölgede veya gideceğimiz yağmide imam efendi tadili erken riayet etmiyorsa
bunu biliyorsak bu durumda Müslüman olarak bizim de oraya gitmemiz de doğru olmayacaktır.
Bu yönüyle namazı kılarken tadili erkeni en çok riayet eden etrafımızda hangi imam varsa ona gitmeye gayret etmek gerekir.