Trabzon (Maçka) – Bir Kasaba Hikayesi 30.Bölüm
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=lJr1QSbyoEw.
你们 fliesite’nin özelliğinde kutsal veditleri yarın 6. akab haar ANCAA requestle RTAR orangı
Dağların kıvrımlı yollarından geçip, dumanlı şehre merhaba diyoruz. Yeşile sevdalıyız, tarihe sevdalığı, insanımıza sevdalığı.
Hasret türküsünü bitirerek atıyoruz adımlarımızı Trabzon’a. Karadeniz hırçın, dağlar dumanlı, dağların ardı insanın hikayesiyle yunmuş. Radyoda çalan türkü eşlik ediyor Maçka yollarına. Medeniyetimizin güzide eserleriyle süslenmiş Maçka. Sümele Manastırı ziyaretçilerini ağarlar asırlardır. Bizans İmparatorluğundan kalma eser, Meryem Ana Manastırı olarak da bilinir.
4. yüzyılda inşa edilen manastırın içerisinde kilise ve kütüphane gibi alanlar bulunur.
Doğal ve beşeri güzelliklerin bir arada bulunduğu Maçka’da tarih sizinle yürüyor kıvrım kıvrım yollarda.
Tereyağ, yüresel terli peynir, yüresel mısır unu var. Bunlarla başlıyoruz. Yapılışı tereyağını eritiyoruz. Sıva olana kadar. Amacımız bol tereyağlı olması. Zaten kuymağın.
Yemekten geliyo tereyağımız. Kuymak. Kahvaltıda normal öğünlerde de yiyiliyor. Dışarıdan gelenler daha çok bunu tercih ediyorlar. Kahvaltıda olsun normal sıradan yemeklerde tercih ediliyor. Şimdi mısır unumuzu ekleyeceğiz. Tereyağımızda görünüyor gibi yayla yağ olduğu için köpürüyor.
Mısır unundan kıvamını kendim ayarlayacağım. Çok katı olmayacak çok basılı olmayacak. Lahana sarması, lahana çorbası. Buranın yüresel kuru fasulyesi var. Kuru fasulyeyi yapıyoruz. 15 yılda bu işi yapıyorum. Kendi iş yerimi açalı 13 sene oldu. Ailece çalışıyoruz.
Kızım, oğlum şu an askerde. İsteğe göre kuymağı yapıyoruz zaten. Ama sulu yemek sürekli çıkıyor. Sarmı olsun, lahana çorbası olsun. Kuru fasulye. Bunlar sürekli çıkan yemekler. Buranın yüresel etajlama var. Yayla çorbası. Gördün. Köpürdüm ısırını.
Ben normalde soğuk sulan yapıyorum. Ben kaynamış sulan yapıyorum. Tam kaynamış değil ama kaynamış sulan. Kıvamını daha iyi alması için. Köpürünce suyunu döküyorum. Takti. Vallahi kıvamını iyi tutturmak. Suyunu, mısır ununu.
Şimdi tuzunu ekliyorum. Altını kısıyorum.
Peynirini ilave edeceğim. Selli peynir. Bunu kısık ateşte az dinlendireceğim.
Sınırını sınırını sağlayacağım. Peynir kendini verdi. Çevirmeye çalışacağım. Çevirdikçe terleyecek.
Gördüğünüz gibi başladı sınır. Evet, severek yaptığım iş. Yemek yapmayı çok seviyorum. Kendim yapa yapa. Annem ev hanımı. Babamla beraber bir süre iş yaptık. Babamın kendi tesisimiz vardı Yayla’mızda.
Balık üzerine, kuymak üzerine. Ondan bir süre çalıştık. Sonra kendi işimi kendim yapmaya başladım. Evet, babamdan çok şey öğrendim. Babam doğdu doğalı yemek işini çok güzel yapar. Genelde her yemekte tereyağı kullanıyorum. Kızım tabi ki. Ben olmadığım yerde kızım devreye giriyor. Kızım da yapar, oğlum da yapar. Eşim de güzel yemek yapıyor. Haftan her gün açık. Şu an kuymağımız servisi hazırdır.
Genelde Karadeniz bölgesinde daha çok karalahanadan sarmayı yapıyoruz. Daha çok tercih ediliyor. Burada yağışların çok olduğundan tazeliğini koruyor. Güneşli bölgelerde daha çok kuru olduğundan olmuyor. Karalahanayayla da yetiştiği için doğal oluyor. Soğuk olduğu ortamda tazeliğini koruyor. Onun için lezzeti bambaşka oluyor.
Önce lahanayı güzel haşlıyorum, yıkıyorum. Peşine içini hazırlıyorum. Pirinç, kıyması, soğan, maydanoz, baharatları bolca ekliyorum. Sonra sarıyorum onu.
Kısık ateşte pişiriyorum bunu.
Gök yüzüne bak. Bulutlar ilerliyor. Gölgesi Altındere Vadisi boyunca süzülüyor. Yemyeşil ormanlarla çevrili olan vadi, manzarasıyla unutturuyor saatleri. Altındere Vadisi hayatı anlatıyor.
Allah’ın tüm kulları duanın güzelliğini sağlıyor burada. Dilimizden dökülen huzur oluyor. Sözümüz hikmet doluyor nefes aldıkça.
Akmescitköyü Camii’sinde insan özüne doğru bir yolculuk içinde. Yaradanın şah damarından daha yakın olduğunu anlatıyor. Dua dua eller. İbadetullah’a koşuyor kalpler. Destansı bir hikaye yazılıyor dumanlı dağlara. Derelerinin sesi, yeşilin bin bir tonu nakşediliyor gönlümüze. Destansı bir hikaye oluyor Trabzon.
Türkülerinden sevgi damlıyor. Pencere kenarlarında bekliyor yolcuyu bekleyenler.
Akşamlar yıldızlar bekliyor yolları.
Şimdi bu Amcıköy’ün Sütlacı 1933’te dünyaya dövürüldü. Doğu’yu Karadeniz’e bağlayan İpek yolu bu yoldu. Bu yoldu. Bu kazma kürekle beraber yapıldı. İran yaptırdı bu yolu.
İran şahit Trabzon’a geliyordu bu yolun ne şekilde yapıldığını görmek için. Atatürk’te 1933’te Trabzon’da köşk’teydi. Karşılama karşı gibi yapıldı. Televizyon olayı olmadığı için basın tarafından dünyaya dövürüldü. O zamandan bu zamana kadar ustalar işine dikkat etti. Sadece Sütlacı değil. Burada 30-40 çeşit yemek yapılıyordu. Çünkü Doğu’yu Karadeniz’e bağlayan İpek yolu bu yol. 1989’da yol karşıdan geçti. Marasır’a geldiğinde ben 1962’de çok garip bir ailenin çocuğu bilmem okuyabilirdim. Kafam çalışırdı fakat çok fakirdim. Okuyamadık o nedenle okuyamadık.
Dokonda amcamın oraya girdim. Badağda soğan sormaya. Askeri gidinceye kadar iyi bir usta oldum. Ve asker ocağında da tümön komutanımın açısıyordum. Tümön komutanım bana dedi oğlum sen iyi bir asla olur senden. Sen tezkereyi aldın mı bir dokonda. İşe aç. Ve 1972’de ben köfte salonunu açtım. Ondan bu zamana kadar burada esnafım. 26 sene burada tek başıma çalıştım. Yol karşıdan 89’da geçti. 89’da geçti. Ben tek kaldım. Benimle burada çalışanlar bir tanesi zaten amcamın oğluydur.
Matyon Sandıkı’da ben onların yanında yetiştim. Buranın en eski lokundacıları. Ben burada 26 sene tek çalıştım. Tabii yol karşıya geçtiğinde biz bocalandık tabii. Çok 15-20 sütaca düştük. Allah’a şükürler olsun şu anda çok iyi bir durumdayız. Boğamsıköy, Aşakari 5.000 sütat en az satıyor.
Bunun 3.000’i dışarıya Trabzon’a, İstanbul’a, Ankara’ya, İzmir’e oralara gidiyor. Lokundalara veriliyor. Lokundalar satıyor. 2003 bin bu Boğamsıköy’nde satılıyor. Boğamsıköy’ü çok iyi bir duruma getirdik. Allah’ıma şükürler olsun. Sütacın yapılış şeklini size anlatayım. 1 kilo süt’e 60 gram pirinç, 70 gram şeker.
Bu sitandaktır. Ben İstanbul’da bu sütacıyı yaptım. İstanbul’da Fındıkzade’de Karadeniz Yurdu vardı. Karadeniz Yurdu’nun önünde noter var. Notere girerken yukarı yüklüken benim hatının amcasınındır. Ben İstanbul’a görüşe gittim. Rica ettiler bana. Bir hafta orada sütacıyı yaptım. Sütacıyı sütacı olarak yaptım. Ama böyle lezzetli olmadı. Buranın sütü çok farklı. Çünkü niye farklı?
Hayvan burada en az 1500-2000 çeşit çiçek otluyor. Ve bizim içtiğimiz suyu içiyor. Hayvan su içerse sağ olur. Su içmesi sağ olmaz. Onun için süt farkı vardı. Tabii buranın sütünü de şu anda benim yaptığım şekilde yapacak usta yok. Yetişmedi daha.
Çünkü yağlı, tencerenin dibine yakıyor onu. Mecbuk aldılar. Nişasta onu vurdular. Su koydular. Öyle pişirdiler. Ama ben Allah’a şükürler olsun 50 seneden beri bu işi yaptığım için eski hamçı köşe sütacını yapıyorum burada. Yapıyorum ve müşteriden memnunum. Ben de memnunum. Allah’ıma şükürler olsun. Sıfırdan başladım. Çok iyi durumlara geldim. Çocuklarımı okuttum.
Anladım ben emekli oldum. Şükürler olsun Halika. 50 seneden beri değerli müşterilere hizmet ediyorum. Size de süt akıramayacağım herhalde siz de takdir edeceksiniz.
Afiyet olsun.
Afganistan Savaşında görevde bulunan İspanya askerlerinin yaşadığı uçak kazasının anısına inşa edilen İspanya Türkiye dostluk anıtına bakıyoruz. Derelerden geçip ormanları aşıyoruz.
Hamsiköy’ün güzelliğine bir bardak çay eşlik ediyor. Otantik evlerine bakıyor. Üzerinde uçan kuşların seren adını dinliyoruz. Asrın izleriyle tarihi Maçka Köprüsü’ne ilerliyoruz. 19. yüzyıla tarihlenen Maçka Köprüsü Meryem Ana Deresi’nin üzerinde konumlanmıştır. Doğu batı doğrultusunda uzanan köprünün kemer kısmı ince yolu taştan,
geriye kalan kısımları ise kesme taştan yapılmıştır.
Yuvarlak kemerli ve üçmesnetli olan köprünün doğudaki kemeri batıdaki kemere kıyasla daha büyüktür.
Yuvarlak kemerli ve üçmesnetli olan köprünün doğudaki kemeri batıdaki kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemerli ve üçmesnetli olan köprünün doğudaki kemer kıyasla daha büyüktür.
Yuvarlak kemerli ve üçmesnetli olan köprünün doğudaki kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemerli ve üçmesnetli olan köprünün doğudaki kemer kıyasla daha büyüktür.
Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür.
Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür.
Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür. Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür.
Yuvarlak kemer kıyasla daha büyüktür.