Sonsuz enerji hayali gerçek olur mu? Doç. Dr. Şule Ergün yanıtladı
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=f2CEYsrSDMo.
Canım, herhalde duyuyorsunuz beni. Duyuyorum evet. Çok teşekkür ederim. Hemen başlayalım o zaman. İngiltere’de bir deneyle başladı. Aslında bu deney ilk deney değil, daha önce de benzer deneyler yapılmıştı. Ama İngiltere’de bir deneyle başladı. Konu tekrar gündeme geldi. Millete de bir heyecan oluştu. Bir dakika, ucuz enerji, çok temiz enerji, kolay üretilebilir enerji, risk yaratmayan enerji gibi. Neydi İngiltere’de yapılan deney? Füzyon nedir, fisyon nedir? Kısaca bize bunu bir anlatır mısınız? Biliyor musunuz, uzmanlık alnınız fisyon ama bu ikisi nelerdir, farkları nedir bize bir özetler misiniz? Tabii ki ben de herkesin sevgililer ve nukutlarım ve sıkılmamam için önce beni yayına aldığınız için de teşekkür ederim. Gerçi program çok heyecanlı, hocalarımı dinlemek de çok keyifli olacak ama ilk sözü bana verdiğiniz için teşekkür ederim. Aslında füzyon da nükleer enerji. Burada enerjinin kaynağı atom çekirdeği. Geleneksel olarak, ticari olarak kullanılan nükleer santrallerde gerçekleşen nükleer reaksiyon, çekirdek reaksiyonu fisyon dediğimiz ağır çekirdeklerin bölünmesine dayalı.
Ağır çekirdekler bölündükten sonra kütlenin enerjiye dönüşmesiyle açığa çıkan enerji fisyon enerjisi. Füzyon ise bu hafif çekirdeklerin birleşmesiyle açığa çıkan enerji. Tam tersi düşünüyorum. Burada dönüşürüm, kütleden enerji ödülür mü? Evet tam tersi. Fisyon’da ağır çekirdekler bölünürken füzyon’da hafif çekirdekler birleşiyorlar.
Ve gerçekleşme bu şekilde oluyor ama şu anda ticari olan bilinen ve yönetilebilen nispeten nükleer enerji fisyona dayalı. Füzyon’da ise çok heyecanlı çalışmalar oluyor. İngiltere’deki deneyden bahsettiniz bizim için çok önemli. Füzyon enerjisiyle, yani çekirdek bölünmesiyle elektrik elde etmenin kimin sorunlarının olmadığı ve çok yüksek enerjilere çıkabildiğiniz. Bahsettiğimiz ciddi anlamda büyük bir enerji isterseniz karşılaştırmalar ve rakamları da verebiliriz. Dolayısıyla bu yüzden önemli bir heyecan yarattı. Bu tip büyük bir enerjinin açığa çıkmasında oluşturacağınız teknolojik sistemde sadece çekirdekleri birleştirdiğiniz mekanizma değil, burada bu yüksek sıcaklıklara ve yüksek enerjiye dayanacak malzemenin üretilmesi, enerjinin elde edilmesi, dönüştürülebilir hale getirilmesi gibi önemli başarılar da var aslında. Yani deneylere bu kadar heyecanlandığımızın sebebi bu. Ve tabii ki belki çok kısa zamanda değil, belki hemen yarın değil, ama önemli bir alternatifi de oluşturacağı, bekleniyor füzyon enerjisinin. O yüzden böyle heyecanlandık, yüksek bir enerjiye çıkıldı, kontrol edildi, buna dayanıklı malzemeler üretildi
ve bu bir uluslararası bir destekli projeyle bunun bir parçası olarak gerçekleşti. Birçok açıdan çok heyecanlı aslında. Hocam şimdi benim bildiğim kadarıyla, bilim aslında ne diyeyim, böyle çok küçük adımlarla ilerler. Yani herkes böyle bilimin zıtberak ettiğini zannediyor ama işte öyle değildir. Tam aksine emeklemenin de daha ağırıdır. Binlerce bilim insanı minik minik minik şey yaparlar, onlar yıllar boyunca üstte toplanır toplanır ve bilimde ilerleme genellikle böyle olur. Tabii arada müthiş insanlar çıkar ve bunlar bir anda Isaac Newton gibi ya da işte ne bileyim Einstein gibi, burada resmini gördüğümüz bu arkadaşlar gibi bir takım ekstrem adamlar çıkarlar ve zıplatırlar ama genellikle minik adımlardır. Bu bu bu yönden baktığımızda bu İngiltere’de yapılan deney önemli bir minik adım mıdır yoksa bir büyük adım mıdır?
Şimdi aslında hadi fotoğrafınızı fotoğrafını gösterdiğiniz değerli bilim insanları minik minik adımları birlikte atmışlar ve bu büyük bir adıma dönüşmüş ve füzyon için konuştuğumuz adımlar ya da füzyon için konuştuğumuz adımlar aslında teknolojinin güvenliği için güvenli kullanım için minik minik atılmadı ama adımların sıklıkları ve giderek etkileri daha büyük olmaya başlıyor.
Dolayısıyla ilk adımlar işte sık atılan adımlar ve daha sonrasında büyüyecek adımlara yol açar aslında. Olabileceğini görmek çok heyecanlı şimdi bilimle işte fantastik kurguyu ayırmak lazım ama birileri gerçekten bunu kurgulamıştı. Güneşteki enerji olur mu acaba sonsuz ya da insan yaşantısı içerisinde sonsuz sayılabilir mi bu süreç?
Dolayısıyla aslında bakarsanız belki minik bir adım ileride atılacak adımlar içinde ama büyük adımlara ulaştırabilecek bir adım. Teknoloji merdiven tırmanmak gibi aslında bir basamak atlanmış oldu bu güzel bir haberdi kim ne derse desin. Peki şeyden bahsediniz malzeme bilim açısından ve sıcaklıklar açısından bu sıcaklığa dayanacak malzeme üretimleri açısından önemliydi bu deneyler dediniz.
Şey merak ediyorum ben füzyondaki ortaya çıkan ısıyla fisyon da ortaya çıkan ısı arasında hangisi mesela fisyon da hangi sıcaklığa çıkılıyor füzyonda hangi sıcaklığa çıkılıyor? Aslında açıklan sıcaklık değildir Fatih Bey açığa çıkan enerjiden bahsetmek gerekir. Çok küçük miktarda kütlelerden füzyonda tabi çok daha büyük bir enerji açığa çıkıyor.
Düşünün füzyondan çok büyük çıkıyor diyoruz mesela füzyondan da mesela 6 gramlık bir yakıttan işte tonlarca kömüre denk enerji açığa çıkıyor. Yani iş o tomun çekirdeğine gittikçe ve bu çekirdeğe küçüldükçe bahsettiğimiz açığa çıkan enerji miktarları artıyor. Dediğim gibi bir de harcadığınız kütleye karşılık ne kadar enerji aldığınız söz konusu.
Dodayısıyla ciddi anlamda büyük enerjilerden bahsettiğimizi söyleyebiliriz burada. Füzyondan çok daha büyük tabi ki füzyondan elde edilen.
Şunu düşünüyorum kaç derece ısıya dayanıklı bir kap üretmek gerekiyor belirli saklamak için ya da bu enerji ortaya çıktığında onu başka bir şedde çevirmek için diye ama konuşacağız bunda da hepsini.