Koronavirüs Vaka Artışında Cuma Namazı Terk Edilebilir mi? Abdülhamid Türkeri Hoca Efendi
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=7nZ8eOJLR8A.
Koyut 19 vakalarının yeniden artmasından dolayı cuma kılınmayabilir mi? Hanefi mezhebine göre, Müslümanların tamamını tehdit eden bulaşıcı bir hastalık veya salgın bir hastalık olması durumunda Müslümanların üzerinden cuma’nın farziyeti düşmektedir. Bulaşıcı hastalık olması durumunda cuma’nın farziyetinin düşmesiyle alakalı
klasik kaynaklarımızda şu rivayetler yapılmaktadır. Bukhari ile Müslüman rivayet etmiş olduğu hadis-i şerifte, yağmurlu bir günde cuma namazı ezanında İbn Abbas radıyallahu anh müezzine Eşhedü enne Muhammeden Resulullah ifadesinden sonra Sallü fi bü’tiküm ibaresini ilave etmiştir ve bunu ilan ettirmiştir. Yani namazlarınızı evlerinizde kılın, camiye gelmeyin. Bunu ilan ettirmiştir. Sahabe efendimiz itiraz edince İbn Abbas adı yalan bunu benden daha hayırlı olan yani Allah Resulü yaptı buyurmuştur. Yine fıkıh kitaplarımızda cuma’nın farziyetinin mükelleften düşmesiyle alakalı kişinin hasta olması, hastalığının uzaması, bulaşıcı hastalığı kapması veya bulaşıcı hastalığı başkasına bulaştırması, düşman korkusu, ama olup onu getirecek götürecek kişinin olmaması,
aşırı derecede yağmur olması veya kar olması bu gibi durumlarda zikredilmektedir. Bu gibi durumlar olması durumunda kişinin cuma’ya gitmesinin zorunlu ve farz olmadığını, kişinin cuma’nın farziyetinden cuma’nın farziyetinin bu kişi için sakut olacağı ya düştüğü rivayet edilmektedir. Bu gerekçeleri İbrahim Halep’i Halep-i Sagir’de ve İbn-i Nücem’de Bahru Rayk isimli eserinde zikretmektedir. Şimdi klasik kaynaklarımızdan yapmış olduğumuz bu rivayetlere göre,
bugün günümüzde Covid-19 hastalığının bulaşma ihtimali olması durumunda, kişiler yani Müslümanlar cuma’ya gitmeleri zorunlu değil ve farziyetleri düşme durumu söz konusudur. Evet, kaynaklarımızda yapılan bu rivayetlere göre kişinin kesinen gitmesi zorunlu ve farzı denilmez. Ancak bugün günümüzde bu hastalıkla alakalı şöyle bir ayrıntı söz konusudur, bunu görmezden gelmemek gerekir.
Artık hastalıkla alakalı bir yıldır gerek fert olarak, gerek de devlet olarak birtakım tecrübeler edinmiştir. Bunun bulaşma yolları ne şekilde yayıldığı ve bulaşmayı engelleyecek yolların ne olduğuna dair tedbirler belirlenmiştir. İşte sosyal mesafe veya temas noktaları bu tür şeyler hem devlet olarak hem de fert olarak artık biliniyordur.
Şimdi bundan dolayı hastalığın ilk çıkmış olduğu zamandaki gibi belirsizlik, korku ve panik hali gibi bir durum söz konusu değildir. Hayat markette, fabrikada, iş yerinde, misafirlikte, oturmada, yemede, içmede, arkadaş ortamında, kısıtlamalar dışında bütün üyle devam ediyordur. Şimdi hayatı biz bütün hayatımız bütün süreciyle yaşıyorken yani çalışmamıza devam ediyoruz,
marketlerimize, alışverişlerimize kısıtlamalar olmasına belki gezme tozmamıza devam ediyoruz. Şimdi bu şekilde hayata devam ediyorken virüsün bulaşma ihtimaline sadece bu cuma namazın meselesinde itibar etmek çok doğru olmayacaktır ve Müslüman ahlakına da yakışmayacaktır. Bundan dolayı bizim Müslüman kardeşlerimize tavsiyemiz kesinlikle tedbirler doğrultusunda cuma gidilmeye gayret etmeleridir. Yani cuma namazı nasıl olsa farz değil ben gitmeyeceğim. Böyle bir yaklaşım doğru değildir. Bunun karşısında şöyle bir yaklaşım da doğru değildir. Ben tedbir falan bilmem, bu hastalık falan hikaye, bence ben tedbirsiz giderim. Bu da yanlıştır, ayrı mevzu. Ancak Müslüman olarak yapmamız gereken tedbirleri alıp ve alternatif güzergahları, alternatif camileri araştırıp bunun üzerine cuma gitmeye gayret göstermektir.
Yani burada nefse ve şeytana paye verip nasıl olsa farziyet düşüyor diye bu kapıyı aralamak doğru değildir. İmkan nispetinde tedbirler doğrultusunda açık havası olan veya çok kalabalık olmayan uzaksa yine uzak da olsa oraya gitmeye gayret etmelidir. Bundan dolayı bizim kardeşlerimize tavsiyemiz tedbirler alınarak imkan nispetinde cuma namazına gidilmesidir.
Bunun dışında kronik hastalığı olan veya zorunlu tedbir alması gereken gidemeyen kişiler için zaten az önce zikrettiğimiz gibi onlar için cuma farziyeti düşmüştür.
Ancak bunun dışındaki normal mükellefler için tedbirler doğrultusunda cuma gidilmesi gerektedir.