Doç. Dr. Ebubekir Sifil – Buhari ve İmam-ı Azam İhtilafı – Cumartesi Sohbetleri (6)
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=57q6t4Ub3v0.
E tarih içerisinde İmam Bukhari ile İmam Ebu Hanife arasında ya da daha genelde Ehli Reyle, Ehli Eser, Ehli Hadis arasında ihtilaflar olmuş mudur? Olmuştur. Peki bu ihtilaflar asla mı taalluk eder? Asli meselelere mi taalluk eder? Mesela Amentü’nün altı esasına taalluk eder mi? Etmez. Etmez. Bir kısım talih, bir kısım fer’i meselelere dair ihtilaflar var.
O ihtilaflar eşhariyle maturidi arasında da var. Asla taalluk etmedikten sonra bu ihtilafları büyütmenin, köpürtmenin bir anlamı yok. Bu ihtilafları mesele etmenin bir temeli yok. İmam Bukhari İmam Ebu Hanife hakkında zayıftır demiş. Efendim daha başka hadis imamları da var. İmam Ebu Hanife hakkında bu tarz tazif ifadeleri kullanan başka hadis imamları da var. E bunun yanında hakikati itiraf eden hadis imamları da var.
İmam Ebu Davut bunlardan birisi. İmam Bukhari’nin talebesi, arkadaşı İmam Ahmet Bin Hanbel’in talebesi diyor ki Rahimallahu Ebu Hanife te kâne imâmen. Bizzat kendi eserinde sabit. Allah Ebu Hanife’ye rahmet eylesin. O bir imamdı. Şimdi Bukhari öyle demiş, bu böyle demiş. Benim ne yapmam lazım? Bukhari niye böyle demiş? Burada böyle bir şahitlik varken burada böyle en üst seviyeden bir tevsik bir tadil varken Bukhari’nin böyle demesini neye dayandırabiliriz? Benim bunu araştırmam lazım. Bunu araştırdığınızda İmam Bukhari’nin hocalarından birisine kadar giden bir Ebu Hanife tartışması var.
Artı İmam Bukhari’nin başka bir hocasına kadar giden bir Ebu Hanife tazifi var. Bunları tarihi realiteler olarak tespit edip İmam Bukhari’nin hanesine yazdığınız zaman önünüze şöyle bir mesele çıkar. İmam Bukhari böyle demiş, bir başkası öyle demiş. Bana düşen bunun içinde nakikati tespit etmektir. Tespit ettiysem bu meselede İmam Bukhari hata etmiştir bu kadar. Bukhari hatayı demez mi?
İmam Ahmed bin Hanbel hatayı demez mi? Sahabe hata yapmış zanni mesellerde. Abdullah bin mübarek büyük mübarek bir alimdir gerçekten. Her kesimden insanın hürmet gösterdiği bir alimdir. Bir gün İmam Ahmed bin Hanbel’e birisi bir soru soruyor. O da cevap veriyor. Soruyu soran şahıs diyor ki ama Abdullah bin mübarek böyle demedi şöyle dedi. İmam Ahmed diyor ki Abdullah bin mübarek gökten zembille mi indi?
Dolayısıyla İslami tenkit zihniyeti budur. Zanni meselelerde delilinin katiyyat ifade etmediği meselelerde ihtilaf olur. Ve bu meselelerde de biz onu ulema arasındaki zenginlik olarak, ihtilafların oluşturduğu bir zenginlik olarak görürüz. İmam Ahmed Ebu Hanife hakkında, İmam Ebu Hanife hakkında öyle dediyse ben de onun sözünü söylerim. İmam Ahmed gökten zembille inmedi. Hataları vardır.
Dolayısıyla bu feri meselelerle işin asli kısmını birbirine karıştırmamak lazım. Karıştırılmasına müsaade etmemek lazım. Eğer bu imamlar, az önce de söyledim, Amentülün altı esasında ihtilaf ettiyse buyurun oturur konuşalım. Etmediyse aldatmayı bırakın, göz bağcılığı bırakın. Ayıptır, hakikate de yazıktır. Burada benim genç kuşaklara bir tavsiyem olsun. Bir tavsiyem daha olsun.
Ayıdeyetlerinizden bu kadar kolay şüphe etmeyin. Birilerinin sizin kafanızı karıştırmasına bu kadar kolay fırsat vermeyin. Bir kitap okudum kafam karıştı, zâafından kurtulun. Bir video dinledim, bir hocayı dinledim, YouTube’da bir videosunu izledim, kafam karıştı. Bu zâaftan kurtulun. Siz Müslümansınız. İslam 1400 küsür sene boyunca size tek bir müstakim çizgi halinde geldi.
Kendi içinde kendi ihtilaflarını da size nakletti. Böyle devasa bir özgüven sahibi bir müktesebattan bahsediyoruz. Kafanız bu kadar kolay karışmasın. Siz Müslümansınız. Siz Allah’ın yeryüzündeki şahitlerisiniz. Kendinizden, duruşunuzdan, ayıdeyetlerinizden, imanınızdan, geçmişinizden bu kadar kolay şüphelere düşmeyin. Birilerinin sizin üzerinizden bir mankurtlaştırma operasyonu yapmasına
bu kadar kolay teşne olmayın.