CENGİZ HAN TÜRK MÜYDÜ?

CENGİZ HAN TÜRK MÜYDÜ?

videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=J_dVVEy3BrM.

Hocam Cengiz Han’la ilgili çok soru geldi bize, yayın öncesi sorduğumuzda. Cengiz Han Türk mü diyor, Cengiz Han altın ordan evletine kadar götürdüler soruları. Cengiz Han’la ilgili sizin fikrinize… Cengiz Han’ın mensup olduğu kabilenin adı Borçigin’dir. Borçigin Börüteginli demektir. Yani bir şekilde Türkçe ile açıklanabilmektedir. Ama maalesef Cengiz Han’ın kökeniyle ilgili birçok tartışma yapılsa da
Türk olma ihtimali bence söz konusudur ama yüzde yüz Türk demek için yeterli delil yoktur. Fakat Cengiz Han zamanında yani 1157’de o doğduktan sonra olan dönem içerisinde Moğolistan’da çok fazla Türk kökenli kabile bulunuyordu. Bunlar Kereyler, Naymanlar, Konratlar, Tayyutlar birçok aşiret ve
o dönemde Moğol ve Türk aşiretleri kabileleri birleşerek Cengiz Han’ın liderliğinde yükseldiler. Dolayısıyla Cengiz Han’ın kurmuş olduğu imparatorluğunun adı Moğol Türk İmparatorluğudur. Moğol Türk İmparatorluğudur. Kırgızlar da, Kıpçaklar da, Kanlılar da büyük Türk kabileleri boyları Cengiz Han’ın liderliğinde toplandılar.
Her ne kadar Cengiz Han’ın kökeni hakkında çok açık bilgiler yoksa bile bulunmuyorsa da Cengiz Han’ı esasında Bozkır kültürü içerisinde büyük bir lider olarak görebiliyoruz. Dünyanın en geniş imparatorluğunu kuran Cengiz Han, Büyük Moğol İmparatorluğu’nda ordusunun neredeyse %90’ı Türklerden oluşuyordu. Bu dönemde çok sayıda Türk kökeni boyun Moğolllaştığını görüyoruz. Yani Cengiz Moğol kültürü dairesinde yürüz ama aynı zamanda yine çok sayıda Moğol boyunun, Moğol kabilesinin de Türkleştiğini söylemek mümkündür. Benim Çin kaynaklarında bulduğum başka bir bilgi, tam bunu doğruluyamıyorum ama Batı Göktürklerinden Çuğu Yue ve Çumukun adlı iki boy Çin’e giderler. Çin’de şato Türkleri, çöl Türkleri ya da çölün yabancındaki Türkler diye bir devlet kurarlar. Bu devlet yıkıldıktan sonra Cengiz Han’a bağlı olan kabileler, daha doğrusu o kabilelerin bazıları kuzeye çıkarak bugünkü Moğolistan’da Cengiz Han’ın mensup olduğu Kıyat kabilesinin meydana getirdiği söz konusudur. Bu konuda çok yeterli bir delil yok ama bence bu anlamda bakarsak Cengiz Han’ın Türk olma ihtimali vardır. Ama başka bir bakış açısıyla ben odamda da bulunan orijinal bütün Çin kaynaklarını inceledim. Erken dönemde Proto-Moğol dediğimiz yani ön-Moğol kabileleri ile Türk kabileleri arasında bir sınır çizmek mümkün değildir.
Bazı kabilelerin Moğol veya Türk olduğunu kesin olarak tesis etmek mümkün değildir. Dolayısıyla Moğol tarihini eski Moğollar günümüz Moğolların değil erken dönem Moğol kabilelerinin Türk kültür dairesi, Türk Bozkır kültür dairesi içerisinde değerlendirmek zorunluluğu vardır.
Bu açıdan bakarsak Cengiz Han’ı da Türk kültürünün bir parçası olarak kabul etmekte hiçbir sakınca yoktur. Cengiz Han öldükten sonra devleti önce dörde sonra beşe bölündü diyelim büyük hanlık devam etti. Altınordu Çağatay, İran’da İlhanlı, Çin’de Kubilay olmak üzere ve Moğol topraklarında
ÖGD’nin neslinden gelenler devam ettiler bu şekilde ve neredeyse 100 yıl içerisinde bu devletler altınordu hariç diğer devletler yıkıldı ya da isim değiştirdi vesaire ama Cengiz soyundan gelen hanedanların ve toplulukların neredeyse 100 yıl içerisinde hem Müslüman olduklarını hem Türk olduklarını Türkleştiklerini görüyoruz.
Bu altınordu için geçerli altınordu Kıpçak kültürü içerisinde yani Kıpçak boyu içerisinde eridi gitti. İlhanlar İran’daki diğer Türk boyları Oğuz boyları içerisinde eridi Türkmenler arasında eridi gitti. Yine Çağataylılar bugünkü işte hem Uygurlar hem Türkistan’ın yerli Türkler arasında eridiler ama kültür anlamında çok önemli şeyler kazandırdılar.
Çin’e gidenler ise onlar da Türk kültürünü çok sevdi esasında mesela Kubilay Türk ustalara bir şehir yaptırır. Başkent Pekin içerisinde Han balık Han balık Türkçe han şehri demektir. Ustalarını hem Türklerden Müslümanlardan götürerek içinde bir şehir yarattı adeta bu şehir de kaldı ama 1369’a kadar min hanedanı kurulunca Çin’de Müslümanlar
ve Moğolları Çin’den uzaklaştırdılar. Böylece İçmoğolistan tarafında kaldı. Daha sonraki Moğollar Budizmin ağır etkisi altında yaşadıkları için bugün biz Moğolca’da Moğol kültüründe çok ağır bir Tibet Çin Manchu etkisi görürüz. Özellikle 1582’den sonra Budizm etkisi çok ağır bir şekilde hissedilir.
Zaten 1644-1911 arasında da Moğollar tamamen Manchu hanedanının idaresinde kaldıkları için çok farklı kültüre değişikliklere uğramışlardır. Dolayısıyla bugünkü Moğollar eski Moğol kültürünü tamamen temsil etmezler. Yani farklılıklar mevcuttur.
Bunları Moğolların şahıs isimlerinde, yer isimlerinde ve kültürlerinde görmemiz, tespit etmemiz mümkündür.