İSLAM ÖNCESİ TÜRK İNANIŞLARI ve ŞAMANİZM
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=pUgDZS4H0fM.
Değerli hocam İslamiyet Dövünürsünde Türk’ten inançları neydi bugüne etkisi vardı? İlk önce tabi neydi inançları? Eski Türk inançları esasında çok ilginç bazen de tartışmalara sebep olan bir konudur. Eski Türk inanç sistemi üçü ayrılır. Birincisi atalar kültü dediğimiz ölmüş olan ataların ruhlarına saygı göstermek.
Yani onların ruhu için senenin belirli zamanlarında kurban sunmak veya bununla ilgili törenler yapmak, belirli anıt alanlar ortaya koyarak bu ataların ruhunu tazim etmek, saygı göstermek. İkincisi tabiat kuvvetleri dediğimiz eski Türkçe’de Yersup diye adı verilen tabiat kuvvetler. Yani ormanların, dağların, suların, ateşin, tabi afetlerin her birinin aslında birer ruhu olduğunu inerek bunlara saygı göstermek. Özellikle yaşanan afetler karşısında kellerin cezalandırılır, bu ruhlar tarafından cezalandırılır, düşünmek. Ama inanç olarak din olarak bakarsak bu rahmetli Kafesolu hocamın da tespit ettiği gibi,
İbrahim Kafesolu hocanın çok açık bir şekilde tespit ettiği gibi, göktağnı dinidir. Yani eski Türk inancının merkezinde göktağnı inancı bulunur. Hunlar zamanında, göktürkler, uygurlar, Avrupa hunlarında ve bütün büyük Türk topluluklarından, Uğuzlar arasında mesela göktağnı inancının izlerini görürüz. Hatta bu durum Anadolu’ya kadar taşınmıştır, 21. yüzyıla kadar Anadolu halk kültüründe göktağnı inancı devam ede gelmektedir. Bu açıdan bakıldığı zaman göktağnı inancının kök tengri ya da tengrizim diye de değerlendiriyorlar. Türk inanç sistemini merkezine koyarak bir değerlendirme yapmamız mümkündür.
Özellikle önemli olaylar karşısında göğe doğru başlılarını kaldırarak ya dua ederler ya da af dilerlerdi. Başlarına kötü bir olay geldiği zaman göğün gökteki Tanrı’nın kendilerini cezalandırdığını yorumlardı. Veya sevindikleri bir olay başlarına geldiği zaman Tanrı’nın kendilerini kutsadığını, sevdiğini, yardım ettiğini, inayetini anlatırlardı.
İşte bundan dolayı eski Türk dininin merkezi Türk merkezinin inanç sisteminin başında göktağnı inancı gelir. Şamanizm eski Türkçe hiçbir metinde geçmez. Şaman kelimesi Tunguzcadır. 1696 yılında Çin’e giden Rus heyeti Tunguzların arasında yani Mançuların arasından geçerken şaman kelimesini duymuş bundan sonra yazdığı raporla birlikte bütün dünyaya şaman kelimesini hediye etmiştir. Şaman adı Türkiye’de eski Türk dini gibi algılanmaktadır bu doğru değildir. Ayrıca günümüzde yapılan bütün çalışmalardaki bu Sivirya şamanizmi dediklerimiz olay gerçekten mevcuttur.
Hem Moğollar hem Türk ve kendi halklar arasında şamanizm mevcuttur ama bu neredeyse %90 oranında Budist ögeleri barındırır. Yani Budizm ile eski Türk inanç sistemlerinin karışması sonucunda şamanizm ortaya çıkmıştır.
Ama şamanizmin öteki dünya diye bir derdi yoktur. Büyü sehir üzerine kurulu bir inanç sistemi gibi değerlendirilebilir ya da bir büyücülük gibi değerlendirilebilir. Şamanlar genelde bu dünyadaki yaşanan olayları değerlendirirler. İnsanlara bazen şifa da verirler.
Buna benzer olaylarla yardımcı olmaya çalışırlar. Eski Metinler’de kam kelimesi geçer. Kam kelimesi bugün hala Moğolca’da ham olarak yaşar.
Ve kamların görevi insanların kötü ruhlara karşı gelmesini engellemektir. Bir anlamda sosyal hayatı düzenlemektir şeklinde düşünebiliriz bu şekilde yorumlayabiliriz değerlendirebiliriz esasında. Ama bugün gerek sosyal medyada veya gerek şamanizm diye yazılan kitaplar esasında eski Türklerin inançlarını yansıtmaktan ziyade son devirlerde Güney Sibirya’da özellikle ve Moğolistan’da yaşayan Türklerin arasındaki o kültürel durumu yansıtır ki bunu çok farklı bir yere koymamız gerekir.
Dolayısıyla günümüzde şamanizm vardır ama şamanizm eski Türk dini değildir. Eski Türk inançlarını yansıtmaz.
İlk Yorumu Siz Yapın