Sandalyede Namaz Kılmak Uygun mudur?
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=KloR7hvSZnk.
Sandalye’de namaz kılınabilir mi? Hanifi mezhebine göre, namazda en önemli rükün secdedir. Çünkü secde, ubudiyetin zuhur etmiş olduğu rükündür ve mahaldir. Çünkü kul, Rabbine karşıki acziyetini ve Rabbinin ilahlığını o secdede kılınabilir.
Ya Rabbi, senin emrine, fermanına boynun kıldan ince buyur Ya Rabbi. Secde bu yönü itibariyle namazın en önemli rüknüdür. Hanifi mezhebine göre, secde bu şekilde en önemli rükün olduğundan dolayı ayakta durmak, yani kıyam, ve kıyamdan sonraki rükü secdeye tabi idirler. Yani esasen kıyam ile rükü secdeye tabi edilir.
Yani esasen kıyam ile rükü secdeye varmak içindir, meşru kılınmıştır. Bundan dolayı bir kişi eğer hastalanır da secdesini yapamaz ise, yani bugün mesela yaşlılarda olduğu gibi ayaklarındaki problemden dolayı secdeye inip kalkamıyor, dizlerini kıramıyor, bükemiyor. Bu şekilde secde külliyen özürlenmiş ve yapılamıyor ise, Hanifi mezhebine göre secde bu şekilde yapamadıktan sonra kişilerin kıyamda veya rüküda olma zorunlulukları söz konusu değildir. Yani artık secde düşmüştür, secde düştüğünden dolayı secdeye gitmeye sebep olan ve vasta olan, tabi olan rükü ile ayakta durmada düşmüştür. Onun için burada kişi gerçekten secde yapamıyorsa, ağrısı, sızısı, hastalığı buna engel oluyorsa,
burada bu durumda bu kişi namazını ima ile kılabilecektir. Yalnız burada şöyle bir fark vardır, evet ima ile kılabilir ama imayı önce hemen sandalyede değil, eğer imkanı var ise secde mahalli olan yere yakın olduğundan dolayı yerde yapmalıdır. Yani söz gelimi diyelim, teşeffütte oturduğu gibi oturabiliyor, diz derine o şekilde oturuyor ama secdeye gidemiyorsa o zaman başını bu şekilde eğer ve böyle yapar.
Bunu böyle yapamıyorsa bağdaş gurur o şekilde yapar imasını veya bunu da yapamıyor, ayaklarını kıbleye doğru uzatır bu şekilde ima ile yapar. Ama hasılı secde mahalli olan yere yakın olan yerde yapar, faziletli olan budur. Peki, hocam ben bu zamana kadar bunu bilmiyordum, ben bunu sandalyede yaptım. Eğer bunu bu kişi sandalyede yaptı ve sandalyede yapıyorken de bunu normal secdeye de yapamıyordu gerçekten.
Yani benim hiçbir şekilde normal secdeyi yapma imkanım yoktu, sadece ben yerde anlattığınız gibi imayı yerde yapmadım, oturarak sandalyede yaptım. Bu şekilde ise Hanefi mezhebine göre bu şekildeki olan kişiler sadece fazileti terk etmişlerdir. Çünkü secde zaten özürlenmiştir, artık bu saatten sonra halaf olan imayı intikal edilmiştir.
İmada da illa yerde yapmak faziletlidir, sandalyede de yapacak olsa kişi olur ama tavsiye edilen eğer ağrısı sızısı veya sandalyede kılmasına sebep olan başka bir gerekçesi yok ise bu durumda yerde yapmasıdır. Faziletli olan ve İslam’a uygun olan da budur. Onun için bu durumda olanlar, hastalığı bu şekilde olan kişilerin sandalyede namaz kılmaları caiz olacaktır. Özellikle yerde de oturamıyorlarsa veya diyelim ayaklarını uzattığı zaman beli ağrıyor, normal teşehürte oturduğu gibi oturamıyor.
Yani yerde kılmak için hiçbir imkanı yok, o zaman sandalyede kılabilir. Sadece mazeretsiz kıldıysa günahçulur. Ama burada bizim günümüzde kaçırılan mesele ve maalesef camilerimizde belli bir dönemden sonra kiliseyi andıran o vaziyetin, o şeklin olması burada problem olan husus şudur. Bazıları secde yapabiliyor ama kıyam ve kıraati secdeden daha önemli zannettiğinden dolayı oturup da secdeyle uğraşmıyor.
Yani nasıl farzı diyelim kişi ayakta, ayağa kalkmaya veya ayaktan secdeye inmeden o intikaller esnasında ağırsız hızlısı var. Yoksa normal teşehürte oturuyor ve secdeye gidebiliyor. İşte bu şekilde yani secdeye gidebiliyor oturup normal hakiki secdeyi yapabiliyor ama intikallerde zorlandığından dolayı intikalleri esas zannedip secdeyi bırakmış. İşte bu kişilerin namazı olmaz.
Yani sandalyede namaz kılma hususunda bizim tartışmamız gereken ve konuşmamız gereken en temel nokta burasıdır. Efendim siz hakiki secdeyi yapabiliyor musunuz yapamıyor musunuz? Eğer normalde oturarak da olsa o secdeyi yapabiliyorsa kişi bu durumda öbür intikalleri bırakıp oturup secdesini yapmalıdır. Bugün maalesef camilerimizde bazı amcalar bazı amcalarımız orayı kaçırıyorlardır. Yani secdeyi oturarak yapabiliyor normalde ama intikalleri yapayım diye secdeyi bırakıyor ve sandalyeye oturuyor. İşte bu şekilde kılınan namaz hanefi mezhebine göre olmayacaktır. Çünkü en önemli rükun terk edildi ondan sonra daha hafif olan daha tabi olan diğer rükunlar yapıldı. Onun için bu şekilde hareket edecek ve temel kriter hanefilerde secdeyi yapılıp yapabiliyip yapamamakla alakalıdır. Eğer kişi secdeyi yapabiliyorsa bu durumda secdeyi yapabildiğinden dolayı mutlaka gerekçesi diğer kıyam ve rükuda diyelim öbür intikalleri yapımı oturup secdesini yapacak. Bu şekilde secdeyi yapabilmesine rağmen tutup secdeyi terk edip sandalyeye dekıldıysa namaz olmaz. Ama eğer secdeyi zaten yapamıyor secde de her yönüyle özürlenmiş ise bu durumda yerde ima ile kılması faziletlidir.
Ama diyelim yerde de kılmadı, bilmiyordu, hata oldu, sandalye de kıldıysa burada ima yapıldığından dolayı yine namazı olmuştur.
Namazı zarar vermez.