Prof. Dr. İlber Ortaylı: “Roma henüz tarihi işlenmiş, bitmiş bir tarih değil”
videosundan fısıltılanmıştır. Videoya ulaşmak için Linki kullanabilirsiniz https://www.youtube.com/watch?v=TY6Mvu-qGRY.
Nereden başlamak istersin? Yani bir haritanın karşısına gel. Haritanın karşısına gel istersin. Şöyle alıyorum. Moda oldu. Göç haritası. Herkes anlatıyor haritanın karşısında. Oprayla gezberledi halkımızı artık. Biz biraz daha bir yönün gel. Sopa burada. Sopayı bulalım. Sopa burada gel. Sopayı şeyler alıp götürmüş Kübrapar’ın. Kübrapar götürmedi sopayı. Ben bunu kahveden getirdim. Şimdi bu biraz karışık bir harita görülüyor.
Bunu kendisi çizecekti. Şelal. Haritayı tembellik etmiş. Evet bu maalesef Alman Mektep Kitabından. Herifler karışık gösteriyorlar. Doğru değil. Bence şurada üç şeyi bildirecekti. 1. Zaman olarak Göçler, Avrupa tarihini oluşturan göçler Müladın hemen 1. asır, 2. asır sonrasıyla yani Flavien Nersül ailesinin
imhitatı, inkirazı ve arkadan dörtlü imparatorluklara geçiş ona dayanır. Doğrudan doğruya Kuzey’den gelen göçlerdir. Yani bugünkü Avrupa’nın etnik oluşumu büyük ölçüde bunlara dayanır. Kim var Kuzey’de? Şimdi Kuzey’deki gelenler hepsi bizim Jermanik kavimler dediğimiz Indo-Aryan kavimlerdir.
Yani bu çok önemli bir şey. Bunun üzerinde özellikle durmamız gerekiyor. Çünkü hakikaten bu önemli bir fasulye. Yani şuradan, yukardan geliyor. Şimdi bu gelişin sebepleri var. Bunun fizik olaydan sebepleri var. Yani buranın coğrafyası ile bu geçişler farklı coğrafyalardır. Ve farklı tarihciler bir şekilde. Evet yani gelişleri.
Burada kimler vardı? Burada birileri vardı. Burada bir kere Keltler vardı. Fransa’da. Fransa’da. Bunlar Galya onun için. Yani şu Asterix’i okuduğum adamlar. Sonra bugün sık sık kavgasını duyduğumuz şurada bu kalan artık Basklar. Bunlar Keltik kavimler. Gene burada Britanya’da olan gene Gal diye bildiğimiz
Bak Saxonyalılar yazmış herif. Bu olmaz işte. Burada Galler var. Halen de bugün Galya burada. Welsh. Ve tepede tabi şurada şeyler var. Duyduğunuz üzere. İrlandalılar. İrlanda Kelt bir gruptur. Konuştukları İngilizceye bakma. Asimilasyon var. Girirtmeye çalışıyorlar. Sefaretlerin adı mesela En başa adı Heyrun falan. Ama konuşmayı bilmiyorlarsa Uzmanlar bilir. Dilleri Keltçe. Kelttir bunlar. Ve Şkotlar, Şkoçya’da böyle bir Kelt grup vardır. Onlar eskiden beri orada. Göçler gelmemişler. Şimdi ikinci akım dediğim gibi İmperatorluğun inkirazı sırasında başlıyor. Hangi İmperatorluğun? Roma tabi. Çünkü Roma birinci safhada hepinizin bildiği gibi Germanya’yı ama bu kadar Germanya’yı ama bugünkü Almanya’nın güney kısımlarını aldı. Bunu böyle çok lokal yazmış. Yani Mainz denen bölgeyi aldı. Magnetoform. Augsburg’a kadar. Kolonya’yı aldı. Kolonya’yı aldı. Kolonya, Gripilensa, Kriere, Kolonya. Bavarya sonradan şenlendi. Bu çok önemli. Ve buraya giren Roma lejyonları genellikle bütün lejyonlar gibi çok karmaşık oldukları için içinde Suriyeli bulursunuz, Berberi bulursunuz, Asyalı bulursunuz. Herkes vardır. O da çok önemli bir şey. Çünkü buralarda nüfus kalabalık değil. Eski. Bütün bu yöreği. Yani Roma İmparatorluğu askeri aslında bu bölgelerden geliyor. Afrika’dan Asya’dan geliyor. Evet. Şimdi Roma tarihin başında İtalya yarımadasını, üstünden Yunanistan’ı ve İllirya’yı. İlliryalılar da ayrı bir ülktür. Ve ondan sonra bugünkü gördüğümüz bu Balkanlar Avrupası’nı ve ondan sonra İskender’in mirası olan İmparatorlukları, Serevkosları, Ptolemaios Hanedanı. Buraları ve Kartaca’yı yenerekten buraları aldı. Bu çok önemli. Bu Doğu Roma’sı, yani Asya ve Afrika’daki Roma İmparatorluğu çok deniz bir konu. Bunu klasik Roma ilimleri, yani Roma tarihçileri henüz keşfetmiş ve düzenlemiş değiller. Bu çok açık. Bunu bilmemiz lazım. Çünkü gençlerin şey için söylüyorum bunu. Roma tarihi işlenmiş, bitmiş bir tarihtir. Biz ne yapacağız demeyin. Yapacak çok şeyiniz var Türk olarak. Çünkü bu kıta Roma İmparatorluğu’nun çok önemli bir kıtasıdır. Buradaki çeşitli bir şeyler daha çok tehlike edilecek. Bak şimdi Zelzalan Kalesi çıktı. Orada da bu eski İran, yani Sarsaniler Devri’nin Mitra kültürü. Partların ve Sarsanilerin Mitra kültürü. Birkaç sene sonra Parse’lerin, yani ikinci, üçüncü asrın Roma’daki tesiri, Hıristiyanlar rakip bu. Eğer askerliğe ve savaşçılığa önem vermeseler öbür kitleleri daha kolay bende edebilirlerdi. Çünkü felsefe daha inandırıcı. Çok açık bir şey. Bunların araştırmaları var. Bu dil araştırmaları var. Roma’nın bu kısmı çok enteresan. Ama Roma
hakimdi. Roma o zaman bütün burayı da hakimdi. Burayı da hakimdi. Şimdi Yulius Sezar’dan itibaren buralara ilerlemeye başlıyor. İster istemez. Yani İsa’dan önce üçüncü yüzyılda itibaren. Hayır. İsa’dan önce birinci asır. Birinci asır. Birinci asır. Ve artık İsa’dan sonraki birinci asrın içinde Roma es impera orbit universum. Yani bütün dünyayı
hakimdir Roma. Böyle bir şey. Burada dolayısıyla Galyalılar var. Kelp dediklerimiz. Bunların iç göçleri kavimler göçlerinden sayılmıyor. Roma hakimiyeti sırasında. Galli heykeli falan var biliyorsunuz. Yani buralara kadar gelmişler. Ankara ve Yozgat Kalatya’dır. Kelplerin ülkesidir. Bunların lisanlarında çok acayip isimler var. Yani hakikaten İdefiks gibi, Asteriks gibi Testamentum Ankiranum’un Roma’daki yani Ankara’daki Augustus Muhabedinin karşı sella duvarında yazan yazıya baktığınız zaman orada Ankara’nın, Galatya’nın kendi tarihi söz konusu edilmektedir. Ve burada okuduğunuz meselelere dikkat ediniz. Bakınız çok enteresan bir şey. Siz orada isimleriyle ve yapılanmalarıyla ayrı bir kültür göreceksiniz. Bu Roma kültürüne girmesine rağmen. Demek ki o göçü sayamayız. Bunların Kafkaslarla ilgili nedir? Kimse ne bileyim ben. Hepsi teoridir. Ama var gibi bir şeyler görünüyor. Çok enteresan. Hamit Sübeyl Koşay gibi bir adam, ciddi bir adam. Rahmetle oturdu. Bas diliyle Türk dili arasında ilişki kuran, belki çok şeyi ispat etmeyen ama enteresan bir uzun makale yazdı. Bu şaşılacak bir şey. Çünkü bir takım benzetmeleri en azından aglutine bir dil olduğu için ek kök yapısıyla giden bizi çok ilgilendiriyor. Sizin bugün söz konusu ettiğiniz problem olan kavimler göçü dediğimiz şey. Ondan sonraki göçü. Doğrudan doğru imparatorluğun hiç tanımadığı, tanımaktan da hoşlanmadığı ve şu lafı seve seve kullandığı barbarus superbus barbarus saivus, vahşi barbar küstah barbar falan gibi kelimeler ile andıkları kavimler. Şimdi dikkat ediniz. Yunan’da
barbar demek orta çağdaki İranlıların Farsça konuşmayanlar için, hükümdarlar için falan Mahmud-u Gaznevi için kullandıkları bir tabir var. Melik taziguyen diyor. Yani gamancı bir dil, gargar eder diyor. Küçümseme değil bu. Farsça bilmeyen demek. O barbar Yunanistan’da işte ayrı bir semahsızlığı dahisi olan bir adam. Yani böyle çok lisan bilmeyen falan
teşnil değiller. Ama barbarlar bir insanın Roma’da eğer eğitimli biriyse bir lisan iki lisan falan bilmesi gerekiyor. Dolayısıyla barbar lafı bunlar için kullanılıyor. Yani Galiyalılar için değil. İspanyadakiler için değil. Diroitler için değil. Doğrudan doğruya bu yukarıdan gelenler için.
Boylu, boslu,
Galizyalılar gibi.
İlk Yorumu Siz Yapın